ICL roept vooral veel vragen op

Door Hans Straeter

Bewoners verenigd in ‘Adem Vrij aan het IJ’ stonden voorafgaand aan de bijeenkomst met een spandoek op de trappen van het culturele centrum. Aan deelnemers werden flyers uitgedeeld die de aandacht vestigden op “de stank van de overkant van het IJ.” Daarmee werd gedoeld op de uitstoot van bedrijven zoals ICL en de Bunge sojaverwerkingsfabriek. Afhankelijk van de windrichting is de uitstoot te ruiken in Tuindorp Oostzaan, de Bongerd, NDSM of in de Houthavens en Spaarndammerbuurt. 

Geurhinder

Even na 19.00 uur werd de opzet van de bijeenkomst uitgelegd. Naar aanleiding van de klachten was het de bedoeling om een goed gesprek te voeren. Als eersten kwamen Anthony Zanelli, die zichzelf omschrijft als ‘VP ICL Growing Solutions Senior Operations’ en Vincent Brugge, algemeen directeur ICL Europa, aan het woord. De gespreksleider vroeg hen of het niet pijnlijk is dat een deel van de buurt het bedrijf liever vandaag dan morgen ziet vertrekken. Anthony Zanelli: “Ja, dat is zeker pijnlijk. Nu is het zo dat we besloten hebben als bedrijf in Amsterdam te blijven op de locatie waar we nu zitten. Dan is de focus verlegd op de toekomst van de huidige locatie en vandaar dat we ook zelf vinden en ook het initiatief hebben genomen om goed naar die geurhinder te gaan kijken, waarbij we denk ik niet als enige bedrijf verantwoordelijk zijn, maar we kunnen wel de verantwoordelijkheid nemen voor ons deel daarvan en dat goed onderzoeken en kijken wat we daaraan kunnen doen.”

Vincent Brugge verzorgde vervolgens een inleiding over de productie van ICL waarbij ook de uitstoot werd uitgelegd en gesteld werd dat deze niet schadelijk, maar wel ruikbaar is.

Verhuizing

Wat later kwam ook de verhuizing ter sprake. In 2019 werd begonnen met het onderzoeken van die mogelijkheid. Anthony Zanelli: “Heel veel uren zijn daarin gaan zitten, maar we zagen gewoon mede door de COVID-crisis dat de kosten van de aannemers, staal, beton, apparatuur, mensen gigantisch zijn toegenomen. Misschien was de eerste schatting ook wat aan de lage kant achteraf gezien, maar die kosten zijn van honderdtwintig miljoen doorgestegen naar driehonderd miljoen. Dat maakt het voor ICL financieel niet meer mogelijk om het project te dragen.” Vincent Brugge voegde daaraan toe dat ICL niet weggelopen is uit het overleg met de gemeente Amsterdam: “Het overleg tussen ICL en de gemeente en alle andere relevante partijen is in goede harmonie gegaan en uiteindelijk moet je dan als moederbedrijf toch gaan beslissen; je kan in één keer driehonderd miljoen uitgeven, maar dat was voor ICL, maar ook als je kijkt naar puur wat de site zou moeten doen vanuit economisch perspectief geen levensvatbare situatie.”

Al tijdens deze inleiding werd vanuit de zaal geprobeerd vragen te stellen. De gespreksleider zorgde ervoor dat die gelegenheid zich na de presentatie voordeed. Dat ging om talloze vragen; over de uitstoot, de stank, gezondheidsrisico’s waaronder kanker, onderzoek, metingen en het feit dat de huurovereenkomst van het grondoppervlak waar het bedrijf gevestigd is, afloopt in 2040 en in dat licht het niet doorgaan van de verhuizing moeilijk valt te begrijpen. Ook de gevolgen voor woningbouwproject Havenstad werden genoemd nu ICL niet gaat verhuizen. 

Kritisch

Na de vertegenwoordigers van ICL volgden nog presentaties van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, de GGD, de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam. Het was daarmee een bijna perfect georganiseerde informatiebijeenkomst, maar afgaande op de kritische geluiden van veel bewoners ook onbevredigend. Derya de Laat-Deveci van de bewonersgroep ‘Adem Vrij aan het IJ’ laat na afloop weten: “Waar het om gaat is dat ICL de stankoverlast en luchtvervuiling zo snel mogelijk stopt. We hebben hiervoor vanavond nog geen concreet plan met harde doelstellingen gehoord. Bewoners blijven op deze manier van het kastje naar de muur gestuurd worden en dat is onacceptabel.” Daarom vindt ze het noodzakelijk dat ICL haar verantwoordelijkheid neemt en zich niet achter andere industrie verschuilt. Daarnaast horen ook de gemeente Amsterdam en de Provinciale Staten hun zorgplicht naar de inwoners serieus te nemen.

Rond 21.30 uur werd de bijeenkomst beëindigd. Deelnemers die vooraf vragen hadden gemaild, krijgen nog antwoord. Vooralsnog lijkt het erop dat het zeker niet de laatste vragen en antwoorden zullen zijn rondom de overlast.