Nieuw boek Rinke van den Brink: Virussen als medicijn

Werkend aan een nieuw boek over antibioticaresistentie en de zoektocht naar oplossingen daarvoor, merkte Rinke van den Brink (schrijver uit Amsterdam-Noord) dat de wetenschappelijke belangstelling voor de medische toepassing van bacteriofagen snel toeneemt. Hij besloot aan die ontwikkeling een boek te wijden.

Bacteriofagen of fagen zijn kleine virussen die bacteriën kunnen doden. Niet elke bacterie, maar heel specifiek de bacterie of het subtype daarvan waar ze bijpassen. Sinds het begin van het leven op aarde zijn bacteriën en bacteriofagen met elkaar in een wedloop verwikkeld. De fagen proberen de bacteriën te doden, de bacteriën pogen zichzelf ongevoelig te maken voor de fagen die op hun beurt de verdedigingsmechanismes van de bacteriën trachten te omzeilen.

Eind 19e eeuw werd voor het eerst het gunstige effect geconstateerd van wat zo’n twintig jaar later bacteriofagen ging heten en waarvan nog weer ruim twintig jaar later pas bleek dat het kleine virussen waren. Bacteriofagen maakten opgang in Oost-Europese landen, met name in Georgië en Rusland, toen beide deel van de Sovjet-Unie. Veel belangrijke wetenschappers die onderzoek naar fagen deden overleefden de terreur van de toenmalige Sovjet-dictator Stalin niet.

In de Tweede Wereldoorlog waren bacteriofagen van groot belang voor het Rode Leger dat niet over penicilline beschikte. In het Westen doofde de belangstelling ervoor bijna helemaal uit door de ontwikkeling van penicilline en later vele andere antibiotica. Ook de Koude Oorlog was daar niet vreemd aan. Pas in deze eeuw, kregen de paar volhardende onderzoekers uit het naoorlogse tijdperk, enthousiaste opvolgers die bacteriofagen en hun medische toepassing weer op de kaart hebben gezet. Belgische artsen en onderzoekers hebben daarbij een hoofdrol gespeeld en doen dat nog steeds, maar ook in Nederland vindt steeds meer onderzoek naar bacteriofagen plaats.

Vanaf heden ligt het boek Virussen als medicijn. Bacteriofagen als wapen tegen infecties en antibioticaresistentie van Rinke van den Brink in de boekhandel. ISBN: 9789044547887, € 22,50