Als de bodem kon praten: Amsterdamse wijk onder zeeniveau op Dutch Design Week

Na de DDW komt de experience tijdelijk naar het Plejadenplein, midden in de wijk.

Als een badkuip

Tuindorp Oostzaan in Amsterdam Noord ligt ruim twee meter onder zeeniveau, lager dan de omgeving. De grond bestaat grotendeels uit compacte klei en het grondwater staat hoog. Na een flinke bui kan regenwater daardoor moeilijk wegzakken: er blijven plassen staan, tuinen worden drassig en bewoners krijgen last van vocht in huis. Op warme dagen droogt de bodem juist snel uit. Gras wordt geel, bomen gaan dood en het groen geeft minder verkoeling.

De bodem van Tuindorp Oostzaan heeft moeite met hitte en hevige regen. Nu het klimaat grilliger wordt, is dit een zorg voor de toekomst van de hele buurt, voor mens en natuur.

De bodem aan het woord

In Als de bodem kon praten krijgt de grond onder de voeten zelf een stem. Bezoekers ervaren boven de grond en op ooghoogte wat een gezonde bodem doet: water vertragen, bufferen en infiltreren. Onderweg ontdekken ze welke bodemsuperkracht het best bij hen past: infiltreren, vasthouden, bufferen, vertragen of verbinden. Zo wordt een technisch bodem en watervraagstuk iets wat iedereen kan beleven.

Planten en dieren

Bodem voor de Buurt is een Zoöp. Dat betekent dat het belang van planten en dieren vanaf het begin meetelt in alle plannen, en niet pas als het ontwerp al af is. Ook de samenwerking met bewoners is anders georganiseerd dan gebruikelijk: hun rol groeit van meedoen naar zelf organiseren.

“Bodemdaling is een abstract onderwerp met hele concrete gevolgen: schimmel in huis, verzakkingen, natte tuinen. Geen enkele partij lost dat alleen op, dat lukt alleen samen met de buurt. Daarom wordt dit verhaal naar de Dutch Design Week gebracht: je moet het kunnen voelen om het te begrijpen. En wat er in Tuindorp Oostzaan leren, delen we met andere tuindorpen en wijken die voor dezelfde opgave staan” zegt Talitha Koek, stadsdeelbestuurder Noord.

Naar Europa

Veel wijken in Nederland en Europa staan voor dezelfde opgave. Wat Bodem voor de Buurt ophaalt, groeit uit tot een pakket van fysieke, sociale en ecologische maatregelen voor die wijken, mede gefinancierd door de Europese Unie.

Na de Dutch Design Week krijgt de installatie tijdelijk een plek op het Plejadenplein in Tuindorp Oostzaan. Daar kunnen bewoners zelf ontdekken wat er onder hun voeten gebeurt. De data volgen. Installatie Als de bodem kon praten (If Soil Could Speak) is tot en met 25 oktober te zien op het Ketelhuisplein, Strijp-S, Eindhoven. Meer informatie: bodemvoordebuurt.nl.