Uitstoot ICL blijft omgeven door mist

Door Hans Straeter

Eveliene Gulik is een betrokken buurtbewoner uit Tuindorp Oostzaan. Over de bijeenkomst heeft ze gemengde gevoelens: “Ik vond het heel positief dat ze uitlegden waarom het een online bijeenkomst was omdat ze ook hadden begrepen dat anderen juist de fysieke bijeenkomst niet konden bijwonen en dat ze ook aangaven dat de volgende keer wel weer fysiek wordt. Toen dacht ik ‘oké, het is niet alleen maar een terugtrekkende beweging omdat het een beetje lastig dreigt te worden.’ Dat vond ik positief. Er zat ook een duidelijke opbouw in; daar was goed over nagedacht, maar op het moment dat kritische vragen werden gesteld, zag ik die terugtrekkende beweging wel. Het ging dan over het openbaar maken van de meetresultaten. Dat ICL die zou tegenhouden, ontkenden ze niet omdat ze discussie hadden over de uitvoering van de metingen door de omgevingsdienst, maar dan verschuilden ze zich achter de omgevingsdienst die het ermee eens zou zijn dat eerst het gebakkelei bij de rechter afgerond moest worden voordat die resultaten naar buiten zouden komen. Op het moment dat ze vertellen dat ze het heel vervelend vinden dat er overlast is en dat ze er echt iets aan willen doen nu ze op deze locatie blijven; wees dan ook transparant. Dus dat geeft geen vertrouwen.”

Zoutzuur

Op de NDSM woont Derya Devici. Sinds anderhalf jaar is ze actief in Adem Vrij aan het IJ, de bewonersgroep die op zaterdag 22 maart een demonstratie organiseerde bij ICL in het Westelijk Havengebied. De online bijeenkomst vond ze teleurstellend: “Het gaat weer alleen maar over de stank en helemaal niet over zoutzuur. Daar wilden ze eigenlijk ook niet over praten. De omgevingsdienst heeft onafhankelijke metingen gedaan naar aanleiding van een andere onafhankelijke meting aan de schoorsteen bij ICL waarin te veel zoutzuur en waterstofzuur is gemeten. Daarop heeft ICL een dwangsom van de omgevingsdienst gekregen die ze aanvechten en nu worden de nieuwe meetresultaten niet openbaar gemaakt omdat ICL het er niet mee eens is.”

Boven tafel

Wijbe Langeveld is fractieleider van GroenLinks in de stadsdeelcommissie van Amsterdam-Noord en helder over wat er moet gebeuren: “Eerst moet dat rapport boven tafel en dan kunnen we daarna nog wel zien wat uit het betwisten van dat rapport komt en wat de rechter ervan zegt. Volgens mij hoeven we daar niet op te wachten, maar moet het rapport boven tafel en dan kunnen we ook kijken of misschien de milieukundigen van de GGD daar iets over kunnen zeggen; over hoe zorgelijk dat is welke stoffen daar gemeten zijn. Het zou ook goed zijn als de omgevingsdienst verscherpt gaat meten. Dus wat ze toen gemeten hebben; die te hoge waarde of ze dat nog steeds meten.”

Cruciaal wordt de nieuwe vergunning die de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied in de woorden van haar woordvoerder “gemandateerd door de provincie Noord-Holland aan ICL gaat verlenen.”

Bij diezelfde omgevingsdienst ligt inmiddels vanuit Adem Vrij aan het IJ een Woo-verzoek om de meetresultaten openbaar te maken. 

Penetrante lucht

Thijs Laan woont in Tuindorp Oostzaan en is een van de oprichters van Adem Vrij aan het IJ. Hij vindt het jammer dat de verhuizing van ICL niet is doorgegaan en haalt daarbij een van de redenen aan die het bedrijf noemt tegen een verhuizing: “Ja, maar wij zitten hier al honderd jaar.” Thijs Laan vervolgt: “Maar Tuindorp Oostzaan zit hier ook al honderd jaar en er zit een donkerrode vlek in de kankeratlas en dat wijt ik niet per se aan hen, maar wel bestaat bij velen het vermoeden dat dat o.a. komt door de luchtverontreiniging. Daarom moeten ze in ieder geval die gegevens openbaar maken en ervoor zorgen dat ze binnen de norm blijven. De wijze van meten moeten ze niet aanvechten en ze moeten zorgen dat die stankoverlast stopt want het is nogal akelig om naar buiten te lopen met je kinderen en dan weer in een wolk van penetrante lucht te komen. Daar wil je gewoon niet in verkeren. Ze hebben het geld, de techniek is beschikbaar en ze moeten dat gewoon op zeer korte termijn in gaan zetten.”

Wassers en filters

Ook Fieke Jägers woont in Tuindorp Oostzaan en vond de online bijeenkomst niet concreet genoeg omdat vooral werd gefocust op de stankoverlast en nauwelijks op het terugdringen van de uitstoot van zoutzuur, waterstoffluoride en andere stoffen: “Ja, het was een grote teleurstelling dat het eigenlijk alleen maar over de stank ging en dat ze stofjes willen toevoegen aan het proces om de stank te verminderen in plaats van dat ze alle energie steken in een schonere fabriek.”

Pas aan het eind van de bijeenkomst was er even aandacht voor structurele verbetering en hoorde ze dat ICL met de omgevingsdienst aan het kijken was naar een nieuwe wasser, maar zonder dat daarbij een concreet tijdpad werd genoemd. Wassers en filters helpen in het proces om de uitstoot omlaag te brengen.

“Het is heel erg teleurstellend dat ze daar niet verder in zijn, terwijl we al heel lang roepen om een concreet tijdpad en dat komt er dan niet. Nu zeggen ze op de omgevingsdienst te wachten en de nieuwe vergunning, maar ze hoeven natuurlijk niet te wachten. Ze kunnen het morgen al installeren. ICL Fertilizers is internationaal een super winstgevend bedrijf, dus waar wacht je op? Ga gewoon aan de slag.”