Opnieuw protest bij Het Dierendok

Door Hans Straeter

Het was niet de eerste demonstratie tegen de ontmanteling van de buurtboerderij en het overplaatsen van bewoners van De Werf. Vorig jaar werd op 18 mei een drukbezochte protest-picknick georganiseerd. Deze keer werden de hekken van de buurtboerderij versierd met spandoeken en borden die duidelijk maakten hoeveel zorgen er zijn rond het geleidelijk overplaatsen van bewoners van De Werf. Het gaat om bewoners die veelal een verstandelijke beperking hebben van de zware categorie. 

Onduidelijk

De buurtboerderij werd voor even ‘gekraakt’ en voorzien van tientallen kartonnen dieren om het gemis ervan voor de buurt en de dagvoorziening te onderstrepen. Iets voorbij half twaalf komen enkele agenten poolshoogte nemen en verschijnt er ook een medewerker van zorginstelling Cordaan. 

Samen met de buurtbewoners luisteren ze naar wat Josee Kuipers namens actiegroep Behoud De Werf te zeggen heeft: “Wat staat er op de gevelsteen van De Werf? ‘Een Amsterdammer blijft in de stad wonen ongeacht zijn makke’. De Werf is in 1992 geopend en geheel ontwikkeld en gebouwd voor de doelgroep verstandelijk gehandicapten die 24 uur zorg en toezicht nodig hebben. Ze zijn toen omarmd door de bewoners uit de omliggende wijken. Het Dierendok is destijds zelfs betaald door de buurtbewoners, buurtverenigingen en bedrijven uit Amsterdam-Noord. Een plek waar we elkaar ontmoeten en waar we met elkaar samenleven.”

Een Amsterdammer blijft in de stad wonen ongeacht zijn makke

Dan volgt uitleg hoe de dieren vorig jaar weg moesten uit Het Dierendok en hoe het aantal bewoners van De Werf werd teruggebracht. In 1992 begon het nog met ongeveer 150 bewoners, in 2019 waren dat er nog 74 en inmiddels zijn het er nog maar rond de 40. Ze worden een voor een en soms met een paar tegelijk overgeplaatst naar locaties binnen en buiten de stad. Het is allemaal heel ingrijpend voor de bewoners van De Werf, zeker als ze ver buiten Amsterdam terecht komen en het moeilijk wordt voor ouders die vaak op leeftijd zijn en verwanten om ze daar te bezoeken. 

De huidige bewoners mogen ook niet meer terugkomen omdat Cordaan van plan is om De Werf te slopen. Over wat ervoor in de plaats komt, is de welzijnsinstelling nog vaag. Zo blijft onduidelijk hoeveel plekken terugkomen voor de huidige doelgroep en wat voor woningen er verder gebouwd worden. 

Josee Kuipers: “Als wij aan Cordaan vragen hoeveel plekken er terugkomen, wordt gereageerd dat ze ‘echt welkom zijn’, maar een zin erachteraan zeggen ze dat het wel moet passen en financieel haalbaar zijn. Daarom zijn wij bang dat deze groep helemaal niet terug gaat komen en dat willen we voorkomen met deze actie.”

Buurt betrekken

Over de transformatie van het gebied is Cordaan momenteel in gesprek met de gemeente. De buurtbewoners zijn ongerust dat hoogbouw zoals op de NDSM zich dan nog verder uitbreidt en dan het groene gebied rond Het Dierendok en de De Werf opslokt. Groen dat in dit deel van Noord er toch al niet veel is. Cordaan wil nu van het gebied rond Het Dierendok een biologische moestuin maken, maar dit voornemen is niet met de buurt besproken. 

Josee Kuijpers: “Terwijl ze constant beloven dat ze het samen met de buurt willen doen, bedenken zij wel wat hier gaat komen, maar wij willen dat de dieren hier terugkomen en dat het in het weekend weer open is voor de buurt. Daarom moet de buurt misschien het beheer van Het Dierendok gaan overnemen, want ze hebben het ook betaald en hebben meer visie op wat hier nodig is dan Cordaan.” Het betoog wordt afgesloten met een oproep om de buurt te betrekken bij de plannen en dat de bewoners van De Werf op hun oude plek ook een nieuw thuis krijgen: “Zij horen hier en zijn onze buren.”

Na het applaus volgt uitleg over de spandoekenactie, gaan buurtbewoners ermee aan de slag en komen de hekken van de buurtboerderij vol te hangen. 

Ongerust

Actiegroep Behoud De Werf had ook wat politici uitgenodigd. Wethouder Melanie van der Horst (D66) die Amsterdam-Noord in haar pakket heeft, was verhinderd, maar een aantal leden van de stadsdeelcommissie was er wel. Zo deelde Canan Uyar (PvdA) haar zorgen over de ontwikkelingen rond De Werf. 

Twee jaar geleden werd ze benaderd door de verwantenraad van De Werf. Dat ging om ouders of familieleden van de bewoners die ongerust zijn over de plannen. Canan Uyar: “Ze waren behoorlijk aangeslagen omdat zij bang waren dat straks wellicht hun verwanten ergens in Groningen, Limburg of op de Veluwe terecht zouden komen.” Binnen de stadsdeelcommissie werd dit vervolgens aangekaart, maar daar strandde het min of meer omdat het om een aangelegenheid van Cordaan zou gaan. 

Allemaal zorg, heel veel onrust en niet nodig

Verbinding

De Stem van Amsterdam was tijdens het protest o.a. door lijstaanvoerder Patrick van Bronswijk en commissielid Dennis Overweg vertegenwoordigd. Laatstgenoemde stelde: “Het is vooral de vraag ‘wat gebeurt hier nou?’, want we zien allerlei bewegingen waar we heel onrustig van worden, maar geen antwoord op krijgen. Dus iedereen verschuilt en verhult zich en geeft geen antwoord. Waar het om gaat; dit is ooit gecreëerd voor de buurt, in de buurt en met de buurt.”

Het commissielid doelt daarbij op Het Dierendok als dagbesteding voor degenen die op De Werf wonen en als voorziening voor de omwonenden. Dennis Overweg: “Ik heb hier zelf ook gewoond, ik kwam hier zelf ook met mijn baby’tje langs en zo had je contact met elkaar en dat is de menselijkheid die er is, het onderling verbinden op zo’n simpele kleine plek met groen en wat diertjes. De diertjes zijn al weg. De verhalen gaan dat die mensen ook weg moeten. De verhalen gaan dat het gebouw weggaat en dat er grote woningbouw komt. Het is allemaal zorg, het is heel veel onrust en het is juist nergens voor nodig. Het is hier in de wijk juist de verbinding.”

Plannen

Kirsten Zimmerman, commissielid namens de De Groenen Basis Piraten noemt het gebrek aan openheid: “Cordaan zegt nog geen plannen te hebben terwijl die er volgens mij wel zijn. Dat is ook helemaal in het begin tijdens een gesprek toegegeven dat er al een plan is, maar dat we dat gewoon niet te zien krijgen.” Kirsten Zimmerman is kritisch over hoe die ‘plannen’ met de gemeente worden besproken en hoe de ontwikkeling zich voltrekt: “Als je stuk voor stuk de sociale cohesie eruit haalt en de bestaande bewoners, dan is op een gegeven moment natuurlijk ook niemand meer over om te protesteren. Ja, zo doe je dat dan toch?”