Talitha Koek wil Noord koel, groen en bereikbaar houden

Tien jaar geleden verhuisde Talitha Koek naar Noord. En nu werkt ze er ook. Vroeger ging ze met de pont naar de overkant van het IJ om te werken, tegenwoordig is het vanaf haar huis nog geen tien minuten fietsen naar het stadsdeelkantoor. Toch kende ze vooral de westkant van Noord goed, in de omgeving van de NDSM-werf. Deze zomer stapte ze daarom regelmatig op de fiets om samen met gebiedsmakelaars buurten te bekijken, maar vooral om te ontdekken wie er woont, wat er speelt en bij wie ze moet zijn als er iets aan de hand is.

De ogen van Noord

Dat lokale contact is precies wat Koek aanspreekt in het stadsdeelbestuur. Tijdens een fietstocht door Tuindorp Oostzaan kwam ze bijvoorbeeld bij een speeltuintje terecht waar vragen waren over de afvoer van regenwater en verkeersveiligheid. En zo sprak een ondernemer van het Purmerplein haar spontaan aan met een vraag en vertelde wat er in de buurt speelde.

"Het is heel fijn als bewoners en ondernemers je vertellen wat er speelt", zegt ze. Juist daarin ziet ze de meerwaarde van lokaal bestuur. Een belangrijk deel van het werk is dat het beleid van de stad goed in Noord wordt uitgevoerd, maar bestuurders hebben tegelijkertijd de mogelijkheid om met eigen ogen te zien wat er in een straat of buurt gebeurt. "Je hebt eigenlijk een dubbele rol. Je kijkt vanuit het beleid naar het stadsdeel maar je bent ook de ogen en spreekbuis van Noord."

Noord is voor haar juist interessant omdat ze er woont en het stadsdeel volgens haar bijna een ministad is. In tien jaar tijd kwamen er naar schatting 20.000 inwoners bij. "Noord is op allerlei manieren booming. Het trekt veel jongeren aan en heeft nog steeds relatief betaalbare woningen. Dat zorgt voor reuring, maar soms ook voor schuring. We delen de ruimte en het is belangrijk dat mensen zich hier thuis blijven voelen."

De komende jaren worden volgens haar bepalend voor de toekomst van Noord. Er wordt op veel plekken gebouwd en bestaande buurten veranderen. Dat biedt kansen, maar vraagt ook om keuzes die verder kijken dan de komende paar jaar.

Nieuwe ponten

Bereikbaarheid is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Koek werkte eerder bij het GVB en was daar onder meer betrokken bij de aanschaf en verduurzaming van nieuwe ponten. Die ponten gaan binnen enkele jaren varen. In het stadsdeel zelf mag het openbaar vervoer wel wat beter, hoewel de bereikbaarheid nu nogal per wijk verschilt. "Mensen die in de buurt van NDSM wonen hebben dat idee niet. Die hebben echt het gevoel dat ze dichtbij de stad wonen omdat ze zo met de pont over zijn. Maar voor mensen die verder in Noord wonen, is dat heel anders."

Vooral bewoners die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer verdienen volgens haar extra aandacht. Hoe dichter iemand bij de A10 woont, hoe groter soms de afstand tot een bushalte. "Het openbaar vervoer is een publieke voorziening die voor iedereen bereikbaar moet zijn." De bushaltes en lijnen worden grotendeels bepaald in het stedelijke vervoerplan en door de Vervoerregio Amsterdam. Koek wil er vanuit Noord voor blijven pleiten dat het openbaar vervoer in het stadsdeel fijnmaziger wordt. Dat is volgens haar extra belangrijk omdat Noord relatief veel kwetsbare ouderen kent.

Noord koel houden

Duurzaamheid is een onderwerp dat als een rode draad door haar loopbaan loopt. Ook in Noord wil Koek daar de komende jaren nadrukkelijk mee aan de slag. De extreem warme zomer heeft volgens haar opnieuw laten zien hoe belangrijk het is om buurten bestand te maken tegen hitte en hevige regen.

Meer groen, schaduwplekken en plekken waar naar verkoeling kan worden gezocht, zijn daarbij belangrijk. Vooral ouderen zijn gevoelig voor hittestress. In Noord waren afgelopen zomer relatief weinig koelteplekken. De gemeente, GGD en bedrijven werken daarom samen om meer plekken beschikbaar te maken waar inwoners tijdens warme dagen verkoeling kunnen zoeken.

Ook water wordt een steeds belangrijker thema. Op verschillende plekken in Noord kan bijvoorbeeld regenwater moeilijk weg. Bij het opnieuw inrichten van straten en pleinen moet daarom niet alleen worden gekeken naar hoe een plek er op een mooie dag uitziet, maar ook naar wat er gebeurt tijdens een flinke regenbui of een periode van extreme hitte. "Je moet jezelf steeds afvragen: is wat we nu maken ook toekomstbestendig voor over 25, 50 jaar?"

Tegelijkertijd is Noord volgens Koek een bijzonder groen stadsdeel. Het Vliegenbos, landelijk Noord en de vele bewonersgroepen die zich inzetten voor natuur en milieu vormen volgens haar een belangrijke basis. Ook de ecologische verbindingen en passages rond de A10 dragen bij aan de natuurwaarde. "Het is heel belangrijk dat we een groen stadsdeel zijn en dat moeten we ook blijven."

Opknappen

Volgens Koek gebeurt er al veel. De uitdaging ligt vooral in het versterken en verbinden van bestaande initiatieven. Daarbij kan de kennis van bewoners een belangrijke rol spelen. Bij het opknappen van een straat, park of plein kunnen soms met relatief kleine ingrepen ook de ecologische mogelijkheden worden verbeterd.

Een voorbeeld is het Noorderpark, waar het westelijke deel wordt opgeknapt. Daar komen verschillende belangen samen. Hondenbezitters willen ruimte om hun hond uit te laten, anderen willen natuur behouden, terwijl er ook wensen zijn voor horeca en sport. "Ruimte delen, dat moeten we samen zo goed mogelijk doen. Voor mens en dier."

Trots op Noord

Koek merkt dat veel Noorderlingen sterk verbonden zijn met hun stadsdeel. "De meeste mensen zijn trots om Noorderling te zijn, zowel de oude als nieuwe bewoners Ze mogen natuurlijk kritiek hebben op wat niet goed gaat, maar tegelijkertijd zijn ze betrokken en hebben ze een sterke binding met hun buurt." Die betrokkenheid ziet ze ook terug in festivals, bewonersgroepen en initiatieven die vanuit de buurten zelf ontstaan. De vraag voor de komende jaren is volgens haar hoe al die verschillende groepen met elkaar verbonden kunnen blijven. Jong en oud, nieuwe en oude bewoners, mensen uit verschillende buurten en verschillende leefwerelden.

Ook het buitenspelen krijgt daarbij aandacht. Koek wil samen met wethouder Heinhuis (buitenspelen) een actieplan buiten spelen opstellen, omdat de mogelijkheden per buurt sterk verschillen. Daarbij moet niet alleen naar jonge kinderen worden gekeken, maar ook naar tieners, met bijzondere aandacht voor meisjes.

Zelf heeft Koek drie kinderen en is ze via haar gezin sterk verbonden met het dagelijks leven in de buurt. Haar zoon voetbalt, haar dochter skateboardt en ook daardoor ziet ze van dichtbij hoe belangrijk plekken in de openbare ruimte zijn: "Dat gun ik iedere tiener in Noord”.

Noord over twintig jaar

Voordat Koek bestuurder werd, werkte ze bij de Argumentenfabriek aan toekomstvisies, zoals op het energiesysteem in Nederland. Ze wil daarom niet alleen kijken naar concrete verbeteringen, zoals een extra speeltuin of een groenere straat, maar ook naar de langere termijn.