Afbeelding
Foto: Arné Siccama

Stolpersteine gelegd in Bergen

Algemeen

BERGEN - Op 4 mei 2020 is het 70 jaar geleden dat we de Tweede Wereldoorlog herdenken. Op 4 mei is het ook precies twintig jaar geleden dat de gedenksteen voor de omgekomen Joodse Bergenaren is onthuld op de begraafplaats aan de Kerkedijk, nabij het geallieerde gedeelte en het Propellerbladmonument. 

Op deze gedenksteen staan de namen van 17 Joodse Bergenaren, die waren omgebracht in Duitse kampen. In december 2019 is als achttiende naam die van de jonge Bergense dichter Vincent Weijand toegevoegd.

Nu, weer twintig jaar later, zijn op initiatief van de Historische Vereniging Bergen (HVB) voor twaalf van deze Joodse Bergenaren Stolpersteine geplaatst op de vijf adressen waar ze voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog voor het laatst in vrijheid woonden. (Voor de overige zes van de achttien op de gedenksteen genoemde namen worden Stolpersteine gelegd op drie adressen in Amsterdam, omdat zij daar voor het laatst in vrijheid verbleven.)
Het was de bedoeling dat de Stolpersteine gelegd zouden worden door de bedenker, de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, in het bijzijn van verwanten, de junior-ambassadeurs van de HVB en overige belangstellenden. Gunter Demnig noemt ze zo, omdat je erover struikelt met je hoofd en je hart en omdat je moet buigen om de tekst op het glimmende messing plaatje te kunnen lezen. Deze plechtigheden zijn door het coronavirus helaas niet doorgegaan. Op 24 april hebben twee medewerkers van de dienst Gemeentewerken van Bergen, Marco Zaadnoordijk en André van Bronswijk, de Stolpersteine gelegd in aanwezigheid van voorzitter HVB-jeugd Frans Leijen, fotograaf Arné Siccama en twee leden van de werkgroep HVB-jeugd Astrid Koome en Idzard van Manen.

Laatstgenoemde is tevens de auteur van een speciaal themanummer van de HVB 'Omdat ze Joods waren...'. Dit themanummer gaat over Bergen voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog en geeft de Joodse Bergenaren, waarvoor nu Stolpersteine zijn gelegd, indringend een gezicht.

In de Joodse traditie wordt gezegd dat de mens twee keer sterft. De eerste keer als het hart stopt met kloppen en de hersenactiviteit stopt. De tweede keer als de naam van de dode voor de laatste keer gezegd of gelezen wordt. Dan pas is die persoon echt ‘weg’, weggestreept uit het leven op aarde. Met het plaatsen van Stolpersteine in het trottoir is nu een blijvende herinnering bij de woonhuizen gecreëerd.

De twaalf Stolpersteine in Bergen zijn gelegd op de volgende adressen:
• Loudelsweg 64 (nu 54), voor Ruben (Rudolf) Elion, Rosalie Elion-Wijnkoop en dochter Meta Henriëtte;
• Dorpsstraat 67 (huis ‘Kijk uit’), voor David de Groot, Betje de Groot-Wagenaar en hun kinderen Anna en Marianna Elisabeth;
• Kerkedijk 3 (nu Landweg 2), voor Vincent Weijand;
• Breelaan 79 (toen pension De Reigershoek, nu Wittenburgh op 89), voor Simon Trijtel en Heintje Trijtel-Melkman;
• Breelaan 47 (pension De Haemstede), voor Moriz Reif en Bertha Strakosch.

In samenwerking met de Stichting Stolpersteine Amsterdam en de HVB worden nog zes Stolpersteine gelegd in Amsterdam op:
• Sarphatipark 42, voor het kunstenaarsechtpaar Samuel ‘Mommie’ Schwarz en Else Berg;
• Olympiaplein 50, voor Isaac Santcroos en zijn twee zonen Daniël en Eddy Martin;
• Biesboschstraat 9 hs, voor Aron de Groot, oudste zoon van David de Groot en Betje de Groot-Wagenaar.

Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding
Suppend zwerfafval rapen Algemeen 8 aug, 17:40
Afbeelding
Mens en blinkerds Column HVB augustus 8 aug, 12:43
Afbeelding
Reuzenrad keert deze zomer nog terug in Egmond Algemeen 8 aug, 12:02
Afbeelding
Temperatuur stijgt in Derp: Caribbean weekend is aan Foto’s 7 aug, 14:28
Afbeelding
Studiekring 50plus Bergen zoekt nieuwe leden Algemeen 7 aug, 12:16
Afbeelding
Geruchtenstroom draait op volle toeren na arrestatie David Mendes da Silva Algemeen 6 aug, 15:43
Afbeelding
Vandaag in het duin: ‘Het duinviooltje’ Rubriek 6 aug, 10:56
Afbeelding
IVN-natuurwandeling in de Wimmenummerduinen Algemeen 6 aug, 06:07
Afbeelding
Sfeervolle kunstmarkt in hartje Bergen Algemeen 5 aug, 12:08
Afbeelding
Avondwandeling door Eendenkooi ‘t Zand Algemeen 5 aug, 07:03
Afbeelding
Cultuurprijswinnaars op laatste Lindegrachtconcert Algemeen 4 aug, 14:27
Afbeelding
Timmerdorp Egmond aan Zee 2022: ‘Timmeren en genieten’ Algemeen 4 aug, 13:31
Afbeelding
Acoustic Mix in Hoeve Overslot Algemeen 4 aug, 12:10
Digitale krant

    Agenda

Het laatste nieuws uit Bergen

Op Rodi Bergen volg je het laatste nieuws uit Bergen. Rodi Bergen informeert via nieuws, interviews en tips over ontwikkelingen en activiteiten in de buurt en regio.

Nieuws Bergen

Via onze nieuwsbrief mis je nu geen enkel nieuwtje uit jouw regio. Elke week krijg je het laatste nieuws uit Bergen in je mailbox.