Margaret Kropholler: de eerste vrouwelijke architect van Nederland

Margaret Kropholler was de bekendste eerste vrouwelijke Nederlandse architect. De Aletta Jacobs van de architectuur. In Bergen en de rest van Nederland werd ze beroemd door drie villa’s en een gemetseld bruggetje in Park Meerwijk. Deze villawijk werd in de stijl van de Amsterdamse School in 1917 en 1918 tussen de Studier van Surcklaan, Meerweg en Lijtweg in gebouwd.

Nadat we het bijzondere tuinhuis en de villa’s De Bark en De Ark hebben bewonderd, nemen we het bruggetje over het watertje dat de wijk doorsnijdt. Buig eens over de leuning heen. Daar zitten gemetselde plantenbakken. Met dit ontwerp wilde architect Margaret Kropholler de natuur dichter bij de mensen brengen. Haar villa’s Meerlhuis en Meezennest staan in spiegelbeeld ruggelings tegen elkaar. Naast de erker zitten drie in de muur gemetselde vogelvoederplekjes, in de steunbeertjes rechtsom ingebouwde nestelplaatsjes. Critici vonden dat typisch vrouwelijk, die liefde voor de natuur. Beetje flauw, want Margaret Kropholler was een echte geëmancipeerde architect en ook andere architecten van de Amsterdamse School verwerkten natuurelementen in hun architectuur. De schoorstenen van de zitkamer en de eetkamer van villa Meerhuis omsluiten de deurpartij en steken naast elkaar sierlijk omhoog. De gevel lijkt met de andere elementen van de villa een uiting van kunst in baksteen. De Amsterdamse School was dan ook een vorm van expressionisme. “In volledige beheersing van het onderwerp heeft zij toch met vrouwelijke schuchterheid en economie haar taak volbracht”, schreef een architectuurcriticus toen. In 1921 ontwierp Kropholler haar eerste grote project, Holendrechtstraat 1-47 in Amsterdam-Zuid. Het toont plastische gevels en golvende balkons.

Ze besteedde veel aandacht aan een efficiënte binnenhuisarchitectuur. Zo kregen vrouwen meer tijd om buitenshuis te werken, in het kader van haar emancipatie.