Reint Mellema brengt de metamorfose van Heerhugowaard in beeld
Patricia Smagge
HEERHUGOWAARD - Wist je dat Herman Brood ooit een aantal deuren beschilderde die als inspiratiebron moesten dienen voor het ‘2000-deurenproject’ in Zuidwijk-Huygenhoek? En dat het Coolplein bijna het Burgemeester A.F. Mollemanplein had geheten? Of dat er ooit al plannen waren voor een ondertunneling van het spoor, maar dat die nooit doorgang hebben gevonden? Deze en vele andere wetenswaardigheden zijn terug te vinden in het boek ‘De Waard Verklaard’, geschreven en samengesteld door Reint Mellema. Donderdagmiddag 29 juni werd het eerste exemplaar van het naslagwerk, onder toeziend oog van de schrijver, in het gemeentehuis door oud-burgemeester van Heerhugowaard Han ter Heegde overhandigd aan de huidige burgemeester van Dijk en Waard, Maarten Poorter.
Naslagwerk ‘De Waard Verklaard’ bomvol interessante weetjes
Als er iemand is die de stormachtige ontwikkeling van Heerhugowaard van de afgelopen 50 jaar op de voet heeft gevolgd, dan is het Reint Mellema (73) wel. Ter Heegde noemt hem in zijn voorwoord ‘het stedenbouwkundig geweten van Heerhugowaard’. De geboren Groninger werkte van 1975 tot zijn pensioen in 2015 voor de gemeente; als stedenbouwkundig beleidsmedewerker leverde hij ruim een kwart eeuw een bijdrage aan de ruimtelijke ontwikkeling van ‘De Waard’.
In het staartje van zijn loopbaan was hij actief als coördinator van het Informatiecentrum, als hoofd van de afdeling Publiekszaken en als stafmedewerker Citymarketing en Stedelijke Ontwikkeling. Maar je kunt Reint ook kennen van de rubriek ‘De Metamorfose’, die hij van 2011 tot 2016 elke twee weken verzorgde in het Heerhugowaards Nieuwsblad. Zo’n vijf jaar is hij bezig geweest met zijn ‘magnum opus’. “Ik heb de afgelopen decennia heel veel documenten verzameld”, vertelt hij. “Door de nieuwbouw destijds van het gemeentehuis aan de Parelhof, waarbij alle gemeentelijke diensten onder één dak kwamen, moesten de archieven worden opgeschoond en ontruimd. Als coördinator van het gemeentelijk informatiecentrum kreeg ik alle niet-officiële documenten, zoals gemeentegidsen en woningbouw- en voorlichtingsbrochures, aangeboden. Anders zouden ze worden vernietigd.”
Reint Mellema hoopt dat lezers alle interessante details uit zijn boek halen en zich verbazen en verwonderen. - (Foto: Fer Korver Fotografie)
Verleden, heden en toekomst
Op die manier verzamelde Reint een schat aan documentatie. Een deel ervan ging naar het Regionaal Archief, een ander deel werd geschonken aan het Poldermuseum. De historische kaarten, beschrijvingen, uitbreidings- en bestemmingsplannen vormden de inspiratiebron voor zijn boek.
“In mijn rubriek ‘De Metamorfose’ zette ik een historische foto en een tegenwoordige foto van dezelfde locatie naast elkaar en koppelde in mijn beschrijving het verleden, het heden en de toekomst aan elkaar. Ik heb daar altijd veel reacties op gekregen, mensen vinden het leuk om die veranderingen in beeld te zien en herinneringen op te halen aan vroeger. Voor mijn boek wilde ik niet alleen al die 74 afleveringen samenbundelen, maar tevens een overzicht geven van de stedenbouwkundige ontwikkeling van Heerhugowaard, ondersteund met de ‘Metamorfoses’, leuke anekdotes en interessante wetenswaardigheden.”
Burgemeester Molleman
‘De Waard Verklaard’ begint in 1955, met het Uitbreidingsplan Stationsweg. Twee jaar later trad burgemeester Molleman aan, die aan de basis stond van de ontwikkeling van Heerhugowaard van armetierig tuinbouwgebied naar een van de snelst groeiende gemeenten van Nederland. Hij zag in dat er werkgelegenheid moest komen, wilde Heerhugowaard zich staande kunnen blijven houden. Anders zou alle jeugd wegtrekken en was De Waard op sterven na dood. In het boek is in chronologische volgorde te zien hoe de groei van Heerhugowaard stapsgewijs verlopen is. Reint: “Natuurlijk heb ik niet álle bestemmingsplannen kunnen bespreken, anders zou het wel een érg dik boekwerk zijn geworden. Maar ik heb de belangrijkste projecten uitgelicht: hoe het ooit allemaal begon vanuit de Stationsweg, de Middenweg en het oude centrum tot en met de oplevering van Stad van de Zon, De Draai, Broekhorn en De Vaandel.”
Pandabeertje
Je kunt al die ontwikkelingen volgens Reint het beste ervaren door met het boek in de hand een wandeling te maken langs de beschreven plekken. “Ik hoop dat mensen alle details eruit halen. Dat ze verbaasd en verwonderd zijn. Niet alleen mensen die hier al hun hele leven wonen, maar ook nieuwe Heerhugowaarders. Het boek is zo geschreven dat het voor iedereen begrijpelijk is, dus het is niet te technisch. De anekdotes zijn de krenten in de pap. Zo mocht ik in mijn functie als stafmedewerker Citymarketing en Stedelijke Ontwikkeling tientallen delegaties uit wel 20 verschillende landen rondleiden door Stad van de Zon. Zo ontvingen we destijds een groep Chinezen die geïnteresseerd waren in ons duurzame paradepaardje. Als grapje hadden we een pluchen pandabeertje verstopt in het bamboebos met doolhof in de wijk. Toen we onze gasten daar met mysterieuze wijze op attent maakten, leverde dat een hoop hilariteit op. We vingen ook wel eens delegatieleden uit het buitenland thuis op. Mijn vrouw Jo kookte dan echte Hollandse maaltijden voor onze (veelal) Aziatische gasten. Voor hen was het een hele happening om bij een Nederlands gezin thuis te mogen kijken. En wij waren zelf ook een mooie ervaring rijker. Op uitnodiging van het Nederlandse consulaat heb ik ook presentaties over Stad van de Zon mogen houden in Tokio, Osaka, Yokohama en Fukuoka. Dat was een intensieve week, maar wel een die ik nooit zal vergeten.”
‘Wonder van Heerhugowaard’
Dat de gemeente content is met het naslagwerk van Reint, blijkt wel uit het feit dat er niet één maar twee burgervaders werden opgetrommeld om het boek te lanceren. Voor de schrijver is het een eer dat Han ter Heegde vanuit zijn huidige gemeente Gooise Meren overkomt om het eerste exemplaar te overhandigen aan Maarten Poorter, de huidige burgemeester van de fusiegemeente Dijk en Waard. Ter Heegde, die van 2004 tot 2017 burgemeester was van Heerhugowaard (en daarvoor vijf jaar lang burgervader was van Langedijk), schreef bovendien het voorwoord. Hij noemt het bijzonder dat er in Heerhugowaard altijd een onzichtbare hand is geweest die zorgt voor evenwicht tussen groei en behoud. ‘Ik heb oudere Heerhugowaarders nooit horen klagen over de snelle fysieke ontwikkelingen, integendeel. Zij zagen deze juist als kansen waar ze op inspeelden en waar zij ook van genoten. Dit prachtige evenwicht tussen fysieke groei en sociaal welbevinden heb ik altijd als het wonder van Heerhugowaard beschouwd, waarvoor we dankbaar mogen zijn. Maar het verplicht ook, in de lijn van het boek, om in de toekomst dit evenwicht te bestendigen.’
Goed doel
De opbrengst van ‘De Waard Verklaard’ komt in zijn geheel ten goede aan de Stichting Jeugdfonds Sport en Cultuur Dijk en Waard, die het mogelijk maakt voor kinderen uit gezinnen die het niet breed hebben om zich te ontwikkelen op het gebied van sport en cultuur. Donderdag werd al symbolisch een eerste bedrag van 1.200 euro uitgereikt aan bestuurslid Els van Dam. ‘De Waard Verklaard’ is vanaf dit weekend in elk geval verkrijgbaar bij Bruna Middenwaard.
