Jongeren en de digitale overheid; spreekuur met Willem in Kompleks

Willem Zevenhuizen is een vertrouwd gezicht voor de jongeren van Dijk en Waard. In 2008 begon hij als jongerenwerker in Alkmaar-Noord en de afgelopen negen jaar werkte hij als ambulant jongerenwerker en jongerencoach bij MET Dijk en Waard. “Ik hield me veel bezig met hanggroepen, maar als coach gaf ik ook individuele begeleiding aan jongeren,” vertelt hij ons in Kompleks. Sinds eind 2023 is de Pancrasser in dienst van Bibliotheek Kennemerwaard, waar zijn functie officieel Programmaconsulent Digitale Inclusie 12+ heet. Dat wil zeggen dat hij jongeren gaat ondersteunen met de digitale overheid, om mogelijke problemen te voorkomen. 

“Ik merkte in mijn tijd als jongerenwerker dat jongeren soms niet wisten hoe ze hun DigiD moesten aanvragen of hoe ze hun zorgtoeslag moesten regelen. Als je opeens je zorgverzekering moet betalen en je hebt geen toeslag, kan het zomaar betekenen dat je schulden opbouwt. Als je die eenmaal hebt. Is het lastig om daarvan af te komen en dat willen wij voor zijn. Het kan ook zijn dat je geld misloopt, doordat je geen belasting terugvraagt voor je bijbaantje.” 

Aanname

Maar wacht even: Zijn de kids van tegenwoordig niet juist verkleefd met hun mobieltje? Dat jongeren juist alles kunnen met hun telefoon, tablet, laptop en internet blijkt verre van de waarheid. “Dat ouderen digitaal niet vaardig zijn en jongeren wel, is een aanname die wordt gedaan. Er is veel onderzoek geweest waaruit blijkt dat veel jongeren goed zijn met whatsapp en snapchat, maar dat ze eigenlijk niet kunnen meekomen met wat de overheid van ze verwacht.” 

Tegenwoordig kan je dus niet meer om de digitale overheid heen en Willem legt ons uit wat je als tiener allemaal voor je kiezen krijgt of kunt krijgen. Om een aantal voorbeelden te noemen; “Het begint al bij het aanvragen van je DigiD, als je veertien bent, vanaf je vijftiende heb je een ID-kaart nodig, een jaar later mag je op voor je rijbewijs, kan je kiezen voor studiefinanciering en een studentenreisproduct. Dat gaat allemaal via DigiD. Ook het inschrijven voor een woning bij SVNK, daarna je huurtoeslag regelen en het aanvragen van een uitkering bij Zaffier gaat digitaal. Het is echt een spinnenweb van instanties die allemaal net anders werken.”

Het woord ‘school’ is gevallen. Is het geen taak voor scholen om hier aandacht aan te besteden, of gebeurt dat niet al? “Op scholen wordt er op verschillende manieren aandacht aan gegeven, als bibliotheek staan wij zeker open voor samenwerking met het onderwijs om jongeren goed voor te bereiden of te ondersteunen waar nodig.“ Het is echter lastig. We zijn zelf ook tieners geweest. Je hoort iets op je veertiende en op je achttiende denk je: wat was dat ook alweer. Op dat moment zijn jongeren er nog niet mee bezig of hun ouders regelen het.”

Gratis spreekuur

Vanaf 6 februari zijn jongeren tussen de 14 en 21 elke dinsdag tussen 15.00 en 17.00 uur welkom in het café van JC Kompleks aan de Beukenlaan in Heerhugowaard voor het gratis spreekuur – ook als je geen lid bent van de bieb trouwens. Iedereen kan gewoon zonder afspraak binnenlopen. Volgens Willem is dit pas het begin. 

“In Dijk en Waard is Kompleks de eerste plek. Daarnaast wil hij meer incidenteel op andere plekken waar veel jongeren komen aanwezig zijn. Denk dan aan de scholen, de winkelcentra Middenwaard en de Broekerveiling, maar ik denk ook aan sportclubs of aan bedrijven waar veel jongeren samenkomen. Dat komt allemaal in een agenda. Daarnaast is het belangrijk dat alle instanties, van gemeente tot jongerenwerk, van ons weten en mensen naar ons toe sturen. Uiteindelijk willen mijn collega’s en ik in alle plaatsen van de gemeentes Castricum, Dijk en Waard, Bergen en Alkmaar op vaste tijden een spreekuur hebben. In Alkmaar heb je al twee punten – in De Stadsfabriek en bij de Bibliotheek in De Mare – die ik onder de aandacht wil brengen.” 

Zelfredzaamheid

Nu is Willem geen belastingconsulent en veel informatie is vertrouwelijk. Tot hoever kan het spreekuur de jeugd helpen? “We vullen niks zelf in, want sommige dingen mogen wettelijk niet. Daar is terecht een strikte regelgeving voor. We loodsen jongeren daarom door het proces, zodat ze het de volgende keer hopelijk zelf kunnen. Zelfredzaamheid staat hoog in het vaandel, maar natuurlijk mag je altijd terugkomen met vragen. We hebben ook brochures met alle stappen die je moet nemen om bepaalde zaken te regelen. Die kan je natuurlijk meenemen. Mochten bepaalde zaken ingewikkeld zijn, kunnen wij de jongeren altijd doorsturen naar de juiste personen of instanties.” 

Laagdrempelig

Als laatste zijn we benieuwd waarom Bibliotheek Kennemerwaard en Willem voor Kompleks hebben gekozen. “We denken dat Kompleks voor jongeren laagdrempeliger is dan bijvoorbeeld het gemeentehuis. Jongeren komen hier al jaren voor de inloopmiddagen, de rapstudio, concerten, feesten of voor de gratis alcohol-verkeerscursus, waarna je de leges van je rijbewijs vergoed krijgt. We hopen en denken dat dit een vertrouwde plek voor ze is. Heb je vragen? Loop gewoon eens binnen!” 

Vanaf 6 februari zijn jongeren tussen de 14 en 21 elke dinsdag tussen 15.00 en 17.00 uur welkom in Kompleks voor het gratis spreekuur - ook als je geen lid bent van de bieb. Op de website bknw.nl/agenda verschijnen in de nabije toekomst meer data en locaties. En wil je meer weten over alles wat je moet regelen? Check digidingen-desk.nl.

CHRIS DEKKER