Sluiswachter en havenmeester Pascal (54) leeft voor ‘zijn’ sluis: ‘Je moet er wat van maken’

Wie het kleine sluiskantoortje binnenloopt, merkt meteen dat dit geen doorsnee werkplek is. Op een beeldscherm houdt Pascal de sluis via camera’s nauwlettend in de gaten, terwijl de koffie klaarstaat en honden steevast een koekje krijgen. Schippers lopen binnen voor een praatje, kinderen krijgen soms een ijsje en de sfeer is huiselijk.

Dat past precies bij Pascal. "Een sluis hoeft niet alleen een plek te zijn waar je doorheen vaart. Je kunt er ook iets leuks van maken."

Officieel is hij sluiswachter en havenmeester, maar in de praktijk is hij veel meer dan dat. Hij doet de planning, leidt vrijwilligers op, onderhoudt het terrein, maait het gras, houdt de haven netjes én zorgt dat bezoekers zich welkom voelen.

"Eigenlijk ben ik van alles wat." Hij doet het werk inmiddels al 21 jaar. De eerste negentien jaar als vrijwilliger. Toen dreigde zijn functie zelfs te verdwijnen, maar dankzij een grote steunactie kon hij uiteindelijk toch blijven. Inmiddels is hij de enige betaalde kracht tussen twaalf vrijwilligers.

"Ik heb zoveel steun gekregen. Dat vergeet ik nooit meer. Dat geeft alleen maar meer motivatie om er elke dag 100 procent voor te gaan."

Iedereen krijgt een kans

Bij de sluis werken mensen met allerlei achtergronden. Vrijwilligers, mensen die via AGROS weer werkervaring opdoen en ook statushouders helpen mee.

"Ik leer ze niet alleen het vak, maar vaak ook Nederlands. Je ziet mensen groeien. Sommigen stromen daarna weer door naar een gewone baan. Dat vind ik misschien nog wel het mooiste."

Veiligheid staat daarbij altijd voorop. "Een sluis lijkt misschien simpel, maar dat is het absoluut niet. Als de deuren opengaan, komt er een enorme hoeveelheid water vrij. Dan moet iedereen weten wat hij doet. We hebben een best gevaarlijke sluis."

Warmte betekent topdrukte

De hittegolf van vorige week zorgde direct voor extra drukte op het water. En ook de komende warme dagen verwacht Pascal weer veel bootverkeer. "Met mooi weer wil iedereen varen. Dan blijven we soms ook wat langer open als dat kan."

Reserveren voor een ligplaats doet hij bewust niet meer. "Dat hebben we één keer geprobeerd. Toen kwam een hele groep niet opdagen. Dat is zonde als je andere mensen had kunnen helpen."

Langer open voor het goede doel

Vorige week besloot Pascal heel spontaan de sluis een avond langer open te houden, nog nét voordat het officiële zomerrooster inging. Luyckx besloot namelijk om aan deze spontane actie ook een inzamelingsactie te koppelen, iets wat hij al vaker had gedaan.

De extra opening leverde niet alleen veel blije schippers op, maar ook 300 euro voor de egeltjesopvang. "Drie vliegen in één klap: mensen kunnen langer varen, lokale ondernemers krijgen meer bezoekers én we halen geld op voor een goed doel."
De actie smaakt naar meer. Eerdere opbrengsten gingen bijvoorbeeld naar de Voedselbank en Pascal wil ook geld ophalen voor Stichting Laatste Wens. Soms verdubbelt de gemeente het opgehaalde bedrag zelfs. "En natuurlijk laten we op Facebook zien dat het geld ook echt terechtkomt."

Persoonlijk contact

Volgens Pascal is juist dat persoonlijke contact wat de haven bijzonder maakt.

"In Nederland wordt alles steeds digitaler. Hier maken we nog een praatje. Mensen drinken een kop koffie, honden krijgen water en een koekje en kinderen vinden het prachtig als ze een muntje in de klomp mogen doen en een ijsje krijgen."

Ook krijgt de sluis regelmatig fooi. "Niet alleen geld. We krijgen ook gebak, koekjes en andere lekkernijen. Van de fooi kopen we vaak waterijsjes voor kinderen. Dan blijven ze tijdens het schutten netjes zitten."

Veiligheid boven alles

Ondanks de gezellige sfeer blijft Pascal scherp. "Met warm weer zie je ook mensen die een drankje op hebben. Dan worden ze soms wat makkelijker. Maar veiligheid gaat altijd voor."

Hij spreekt ook jongeren aan als ze te hard varen. "Soms ken ik hun ouders ook. Als het nodig is, zeg ik daar de volgende keer ook wat tegen. We willen allemaal dat iedereen veilig thuiskomt."

Nog lang niet klaar

Pascal ziet het vaargebied rondom Langedijk steeds populairder worden. Hij hoopt dat toekomstige vaarverbindingen nog meer recreanten naar het dorp trekken. "Hoe meer mensen ontdekken hoe mooi het hier is, hoe beter."

Zelf hoeft hij er niet lang over na te denken of hij de leukste baan van Langedijk heeft. Hij glimlacht. "Ik denk het wel. Elke dag is anders. Je ontmoet zoveel verschillende mensen en je kunt echt iets voor ze betekenen. Als iemand zegt: ‘Bedankt voor de goede zorg’, dan weet ik weer waarom ik dit doe."

En terwijl buiten opnieuw een boot langzaam de sluis binnenvaart, stapt Pascal alweer naar buiten. Want ook op bewolkte zomerdagen draaien de sluis en de haven gewoon door.