Wordt het na 140 jaar weer tijd voor burgemeester uit Edam-Volendam?

Van Bommel droeg de ambtsketen van 1878 tot 1882

Voor ons artikel hebben we gekeken naar de burgemeesters van de gemeente Edam(-Volendam). De ambtsketendragers van voormalige gemeenten als Zeevang hebben we daarin niet meegenomen. Deze gemeentes zijn namelijk opgehouden met bestaan (harde fusie) en niet samengevoegd tot een nieuwe gemeente (zachte fusie). Daarmee is bijvoorbeeld oud-burgemeester Karen Heerschop van Zeevang niet een directe voorganger van Lieke Sievers.

“Ja, het is hier om de hoek”, zegt Riet Kuijt. Ze zit achter de balie van het Edams Museum. De geboren Purmerendse werkt daar al jaren en laat maar al te graag de oude burgemeesterskamer zien. Met een krakende vloer tot gevolg. “Vooral als je hier alleen bent hoor je het kraken.” Ze lacht. “Je denkt dan steeds dat er iemand is, maar het komt ook deels door de wind.”

Burgemeesterskamer

Aan de wand hangen tal van schilderijen. Naast stadhouders Maurits en Frederik Hendrik zijn dat lokale bekendheden van jaren geleden. Kastelein Jan Claeszn Clees, scheepstimmerman Pieter Dircksz Langebaert en Trijntje Cornelisdochter Keever. “ZIj werd het beroemdste meisje van Edam. Ze was 2 meter 54.”

De kamer in het oude stadhuis was de werkplek van tal van burgemeesters. “Tussen 1737 en 1994 werkten ze hier”, vult Kuijt aan. “Frederik Hendrik van Bommel moet hier dus ook zijn geweest.” Van Bommel werd geboren op 7 januari 1832 in Edam. En dat hij later de ambtsketen zou dragen was niet helemaal onverwacht. “Ik zie dat zijn vader ook burgermeester is geweest”, merkt Elly Lof, medewerkster van het Waterlands Archief op. Hier aan de Purmerendse Wielingenstraat wordt menig bevolkingsregister, maar ook het brievenboek van burgemeesters, ondergebracht. In het lijvige boek staan tal van boodschappen. Van belastingen tot inwoners en hun situatie. “Daar kan je dan even induiken”, lacht Lof.

Bijzonder vak

Het boek geeft een kijk op de werkzaamheden van Frederik Hendrik van Bommel, een burgemeester in vervlogen tijden. Niet zelden worden ambtsketendragers vertolkt in boeken, films en series. De lijst is lang. Denk aan de ietwat klungelige burgemeester in Samson & Gert of de edelachtbare in Swiebertje.

Hoe je het wendt of keert, het blijft een bijzonder vak - vindt ook Ferry Floor. Voor zijn YouTube-serie De Burgemeester komt hij geregeld over de vloer bij tal van eerste burgers. Van Saba tot Landsmeer. Vele deuren gaan voor de enthousiaste Heerhugowaarder open. “Vaak zie je dat burgemeesters die geboren zijn in hun gemeente de wens hebben om juist daar de ambtsketen te dragen. Het is best bijzonder dat het zo lang duurt voordat er iemand uit Edam-Volendam weer burgemeester wordt”, vertelt de twintiger tegen onze verslaggever. “Maar het kan ook logisch zijn. Als je kijkt naar de vacature, dan kan er op zoveel vlakken een match zijn.”

Erg lang was Frederik Hendrik van Bommel overigens niet burgemeester van zijn - toen nog - gemeente Edam. Nadat hij vier jaar de ambtsketen draagt overlijdt burgervader Van Bommel in de leeftijd van vijftig jaar.

Zoektocht

Terug naar september 2024. De sollicitatieperiode voor de functie van eerste burger is gesloten. Vijftien mensen doen een gooi naar de ambtsketen; veertien mannen en één vrouw. De komende weken worden de sollicitanten gescreend. Vervolgens ontvangt commissaris van de Koning Arthur van Dijk de kandidaten. Ook de vertrouwenscommissie van de gemeenteraad gaat aan de slag.

Krijgt Edam-Volendam weer een burgemeester uit de eigen gemeente? Wie zal het zeggen. Tot die tijd blijft Frederik Hendrik van Bommel een bijzondere vermelding waard.

WESLEY DEKKER

Van Bommel leefde van 1832 tot 1882. - Edams Museum