Anne Greebe begeleidt lotgenotengroep over zelfbeschadiging: ‘durf erover te praten’

Door Jordy Gomes

Anne weet uit eigen ervaring hoe zelfbeschadiging je leven aantast. Ze begon ermee toen ze twaalf jaar oud was. “Ik heb het zo lang gedaan dat het een stuk van mijn identiteit is geworden”, vertelt ze. “De littekens zijn blijvende herinneringen aan die tijd. Ze laten zien hoe diep die periode mij heeft gevormd.” Om vervolgens uit die schaamte en het isolement te komen, heeft praten en therapie haar geholpen. “Het durven te delen was een enorme opluchting.”

Ervaringsdeskundige

Door haar eigen verleden met automutilatie kreeg Anne een duidelijke missie: ze volgde een opleiding tot ervaringsdeskundige, omdat ze andere wilde helpen in hun strijd met zelfbeschadiging. Via haar opleiding kwam ze terecht bij De Hoofdzaak, waar ze inmiddels lezingen geeft aan professionals om dieper op het onderwerp in te gaan. Vervolgens zette Anne samen met een andere ervaringsdeskundige de lotgenotengroep Lighthouse op.

Begrip tonen

Wat Lighthouse onderscheidt van veel andere groepen, is de insteek. “Bij bijvoorbeeld een AA-groep ligt de focus sterk op stoppen”, zegt Anne. “Dat zou bij ons natuurlijk een mooie uitkomst zijn, maar het is niet de intentie. Wij willen er simpelweg voor elkaar zijn en een veilige plek bieden om verhalen te delen. Om begrip te tonen voor iets waar in de maatschappij nog altijd een groot taboe op rust.”

‘Dat negatieve stigma willen we doorbreken’

Volgens Anne leeft automutilatie vaak in stilte. “Het bevindt zich in het donker, in de eenzaamheid. Mensen praten er liever niet over. Als je het wel deelt, reageren anderen vaak geschokt. Daardoor durf je het de volgende keer niet meer te benoemen. Dat bevestigt het gevoel dat het ‘fout’ is en dat je er alleen mee moet blijven lopen. Dat negatieve stigma willen we juist doorbreken.”

Veiligheid

Bij Lighthouse wordt veel aandacht besteed aan veiligheid en vertrouwen. Iedereen die zich aanmeldt, krijgt eerst een kennismakingsgesprek. “Niet om te beoordelen of je welkom bent, want iedereen mag meedoen”, benadrukt Anne. “Maar om persoonlijk contact te maken en iemand meteen op zijn gemak te stellen.” Ook mogelijke triggers worden vooraf besproken. “Hoe reageert iemand op heftige onderwerpen? Dat nemen we serieus en stemmen we vooraf af.”

Bijeenkomsten

De bijeenkomsten vinden eens in de twee weken plaats en verlopen bewust flexibel. “We beginnen laagdrempelig met wat drinken en iets lekkers. Daarna wordt bij de aanwezigen ingecheckt hoe de afgelopen weken zijn geweest. Iedereen is vrij om te delen wat hij of zij heeft meegemaakt en tegen welke obstakels iemand is aangelopen.”

Terugkerende thema’s zijn onder meer omgaan met littekens en ervaringen in het ziekenhuis of bij de huisarts. “Veel deelnemers weten niet goed hoe ze zich bij zulke afspraken moeten opstellen”, legt Anne uit. “Dat maakt het extra waardevol om die ervaringen samen te bespreken.”

Aangepast aan de behoefte

Er is ook ruimte voor ontspanning, bijvoorbeeld door iets creatiefs te doen of een spelletje te spelen. “We gaan mee met wat er op dat moment nodig is. De bijeenkomsten zijn volledig aangepast aan de behoefte van de deelnemers.” Afsluiten gebeurt altijd met dezelfde vraag: met welk gevoel ga je nu naar huis? “Dat helpt ons om goed aan te voelen hoe iemand de deur uitgaat.”

Humor speelt daarbij een verrassende rol. “Juist bij zulke duistere onderwerpen is dat contrast essentieel”, benadrukt Anne. “Je moet hier niet met een loodzwaar gevoel zitten, maar juist opgelucht kunnen ademhalen. Het kan, ondanks het onderwerp, ook gewoon gezellig zijn.”

Voldoening

Hoewel de groep nog geen jaar bestaat, merkt Anne al wat het losmaakt. “Het is te vroeg om grote veranderingen te zien”, zegt ze eerlijk. “Maar we horen vaak dat mensen blij zijn dat de groep er is en dat ze uitkijken naar de bijeenkomsten.” Voor haar persoonlijk voelt het begeleiden van Lighthouse als een mooie afronding. “Ik heb zelf een ellendige periode meegemaakt en zet dat verleden nu op een positieve manier in. Dat geeft veel voldoening.”

Anne hoopt vooral dat de samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en professionals in de toekomst verder groeit. “We hebben elkaar nodig om deze problematiek beter te begrijpen.”

Neem iemand in vertrouwen

Voor mensen die zelf worstelen met zelfbeschadiging maar nog niet durven praten, heeft Anne een duidelijke boodschap. “Neem iemand in vertrouwen. Dat kan een ervaringsdeskundige zijn, maar ook een goede vriend, een ouder of je huisarts. Het belangrijkste is dat je het gesprek durft aan te gaan.”

Aanmelden

De lotgenotengroep Lighthouse komt eens in de twee weken samen op maandag van 13.30 tot 15.00 uur bij De Hoofdzaak in Hoorn. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor iedereen vanaf 18 jaar die nu of in het verleden te maken heeft gehad met zelfbeschadiging.

Aanmelden kan door te mailen naar: lighthouse-wf@dehoofdzaak.org. Ga voor meer informatie over de Hoofdzaak naar de website: www.dehoofdzaak.org.