HAARLEM - Toen de 24-uurs opvang van daklozen en verslaafden in 2012 in het voormalige belastingkantoor in het Klein Heiligland dreigde te worden ondergebracht, was het buurtje met circa 900 woningen in Heiliglanden-De Kamp in rep en roer. Dat is het wijkje nu weer vanwege het gevaar van een ondergronds museum in het Groot Heiligland. Zo’n vijftig verontruste bewoners, kinderen incluis, zaten donderdag 17 april op de tribune in de raadszaal als support voor vijf insprekers tijdens een commissievergadering.

Door Willem Brand

De bewoners van de twee Heiliglanden en tussenliggende stegen zijn doodsbenauwd dat hun monumentale huizen schade zullen oplopen door de bouw van een negen meter diepe kelder van 800 vierkante meter. 

Verontruste bewoners

Behalve dat, vinden de meeste bewoners de kosten van 54 miljoen euro belachelijk hoog en zijn ze tegen een bouwput van drie tot vijf jaar die zorgt voor overlast en het onbereikbaar worden van openluchtmuseum Heiliglanden. Tijdens de vergadering spraken vijf verontruste bewoners in. Hoe kan zo’n idee over onderkeldering overeind blijven, vroeg een bewoner zich af. Alles wijst op een plan doorspekt van risico’s. Niet alleen voor het museum zelf, maar ook voor tientallen omliggende monumentale panden. De gemeente is ook wettelijk verplicht om rijksmonumenten te beschermen? Alles vraagt om transparantie en betrokkenheid van bewoners en daar schort het nogal aan, vond hij.

Bereidheid Lingotto

Een andere bezitter van een rijksmonument – er zijn er in totaal negentien in de Heiliglanden - heeft contact gezocht met de gemeentelijke afdeling team erfgoed en die had het over ‘veel onzekerheid, behoefte aan onderzoek en grote risico’s’. Deze reactie roept volgens hem ook vragen op over de zorgvuldigheid van het proces. Niemand van de sprekers ging echter in op het feit dat ontwikkelaar Lingotto bereid is om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar vestiging van het Frans Hals Museum in de Egelantier. Met in totaal 8300 vierkante meter biedt dat al acht jaar leegstaande pand genoeg ruimte voor zowel een hotel als tentoonstellingsruimte van de door de leiding van het museum gewenste grootte. Daar zou het Frans Hals Museum ook de gewenste klimaatvoorzieningen en beveiligingen kunnen aanbrengen. De vraag is waarom de gemeente daar nog niet op is ingegaan, ook omdat het door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed op de vingers is getikt vanwege achterstallig onderhoud.

Voor of tegen

Op internet heeft een kerngroep van betrokken burgers de website geenkelder.nl aangemaakt waarop de negatieve zaken rondom doorgaan van de bouw worden belicht. De toegankelijkheid is in het geding, er is drie tot vier jaar last van geluid, trillingen en stof. Ook is er sprake van een verstoorde leefomgeving, die met name de kinderen dupeert. Ook dalen de huizenprijzen door jarenlange bouwoverlast en risico’s. Bezoekers kunnen op die website ook voor of tegen stemmen. Voor de vergadering waren 18 mensen voor de kelder en 185 tegen. Een halve dag na de vergadering stond het aantal tegenstemmers met 227 flink hoger. Er waren geen voorstemmers bijgekomen.