Een straat vol verhalen: de Grote Houtstraat door de jaren heen

Nieuws
Erepoort bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat, 1892.
Erepoort bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat, 1892. Credits verderop in het artikel.
Eva Sminia eef

HAARLEM - De Grote Houtstraat is al eeuwenlang een van de belangrijkste straten van Haarlem. Ooit een toegang tot de stad via de imposante Grote Houtpoort, later het decor van trams, auto’s, winkels en dagelijks stadsleven. We doken het archief in en ontdekten een aantal bijzondere historische foto’s die laten zien hoe de Grote Houtstraat door de jaren heen is veranderd.

Door Eva Sminia

Erepoort bij de Grote Houtbrug

Erepoort bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat, 1892.
Erepoort bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat, 1892. ((Foto: [Erepoort bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat.], Door [Anoniem] / Noord-Hollands Archief, [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [32884]))

Bij de Grote Houtbrug, aan het begin van de Grote Houtstraat, verrees ooit een feestelijke erepoort ter ere van een koninklijk bezoek van Koningin Wilhelmina. De tijdelijke poort markeerde symbolisch de toegang tot de stad en stond op een plek met veel historie: vlak bij de locatie van de oude Grote Houtpoort (1591-1824). Die stadspoort maakte eeuwenlang indruk en zou volgens overleveringen in de Tachtigjarige Oorlog zelfs zo intimiderend zijn geweest dat Spaanse troepen haar liever meden. De erepoort verbond zo een koninklijk moment met een rijke, Haarlemse geschiedenis.

Spoorwegstaking en huzaren

Een peloton Huzaren begeeft zich naar de Grote houtstraat tijdens de Spoorwegstaking van 1903.
Een peloton Huzaren begeeft zich naar de Grote houtstraat tijdens de Spoorwegstaking van 1903. ((Foto: [Zicht op de Grote Markt, zuidzijde, met Grote Houtstraat tijdens de Spoorwegstaking van 1903. Een peloton Huzaren begeeft zich naar de Grote houtstraat.], Door [Anoniem] / Noord-Hollands Archief, [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [18008]))

In 1903 stond ook Haarlem in het teken van de grote spoorwegstaking, onderdeel van een landelijke strijd voor vakbondsrechten en betere arbeidsomstandigheden. Na een succesvolle eerste staking in januari liep een tweede actie uit op een harde confrontatie: het leger werd ingezet, treinen bleven rijden en zo’n tweeduizend arbeiders verloren hun baan. Op straat verschenen huzaren (lichtbewapende ruiters te paard, herkenbaar aan hun opvallende uniformen) die moesten zorgen voor orde en gezag. Het beeld staat symbool voor een roerige periode waarin sociale strijd en militaire macht elkaar recht tegenover stonden.

Andere tijden, andere vervoersmiddelen

Grote Houtbrug ziende vanaf het Houtplein naar de Grote Houtstraat, 1925.
Grote Houtbrug ziende vanaf het Houtplein naar de Grote Houtstraat, 1925. ((Foto: [Grote Houtbrug ziende vanaf het Houtplein naar de Grote Houtstraat.], Door [Anoniem] / Noord-Hollands Archief, [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [13430]))

Vanaf de Grote Houtbrug kijk je hier richting de Grote Houtstraat, vastgelegd in 1925. Trams, wandelaars en het rustige straatbeeld laten zien hoe deze belangrijke toegangsroute tot de Haarlemse binnenstad er bijna een eeuw geleden uitzag. Een momentopname van het dagelijks leven, lang vóór de drukte van nu.

Een bevrijd Haarlem

Intocht Canadezen in de Grote Houtstraat, 1945.
Intocht Canadezen in de Grote Houtstraat, 1945. ((Foto: [Grote Houtstraat, intocht Canadezen], Door [Anoniem] / Noord-Hollands Archief, [1100 - Beeldcollectie van de gemeente Haarlem], [19284]))

In het voorjaar van 1945 trokken Canadese troepen Haarlem binnen als bevrijders. Na zware gevechten elders in het land bereikten zij de stad, die op 8 mei 1945 haar vrijheid terugkreeg. De Canadezen bleven nog enige tijd om orde en veiligheid te herstellen en te helpen bij de voedselvoorziening na de Hongerwinter. Voor veel Haarlemmers werden zij het gezicht van de bevrijding: vrijheid, feest, chocola en sigaretten. Herinneringen die tot op de dag van vandaag voortleven.

Autoverkeer in de binnenstad

Grote Houtstraat, 1974.
Grote Houtstraat, 1974. ((Foto: [Grote Houtstraat.], Door [Fielmich, Jos J. *1949] / Noord-Hollands Archief, [1336 - glasnegatieven en foto’s van het Bedrijf Openbare Werken te Haarlem betreffende topografisch Haarlem, Collectie van], [1788]))

De Grote Houtstraat in 1974, in een heel ander straatbeeld dan nu. Auto’s stonden nog gewoon in de straat, afgewisseld met plantenbakken en winkelend publiek. Deze foto laat mooi zien hoe de bekende winkelstraat in de jaren zeventig balanceerde tussen verkeer en voetgangers, vlak vóór de grote veranderingen richting een autoluwe binnenstad.

Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Haarlem. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link!

Een peloton Huzaren begeeft zich naar de Grote houtstraat tijdens de Spoorwegstaking van 1903.
Intocht Canadezen in de Grote Houtstraat, 1945.
Grote Houtbrug ziende vanaf het Houtplein naar de Grote Houtstraat, 1925.
Grote Houtstraat, 1974.

Meer nieuws uit Haarlem?

Ontvang de laatste updates per mail —

Volg ons op:

Heb je ook een nieuwtje? —

Deel dit bericht: