Joost Zwanenburg geeft Haarlem kleur: reusachtige vogels toveren grijze muren om tot kunstwerk

Door Naomi van der Leeden

Van een roerdomp aan de Vondelweg tot een vuurgoudhaantje in Haarlem-Noord: overal in Haarlem zijn de kleurrijke vogels van Joost te vinden. Achter deze muurschilderingen schuilt kunstenaar JoostVijfB, zoals hij bekendstaat in de wereld van streetart. Met zijn metershoge vogelportretten wil hij niet alleen de stad opfleuren, maar Haarlemmers ook met andere ogen naar de natuur laten kijken.

Ruim twee jaar geleden verhuisde Joost van Amsterdam naar Haarlem. Juist doordat hij nu in z’n eigen stad schildert, voelt het hier extra persoonlijk. "Je weet dat je er zelf nog vaak langsfietst. Dan wil je het gewoon extra goed doen." Ook geniet hij van de positieve reacties die zijn kunstwerken oproepen bij buurtbewoners. Tijdens het schilderen raakt hij regelmatig aan de praat met voorbijgangers. "Ik ben de hele dag met mensen aan het praten. Dat vind ik juist leuk aan dit werk." Alleen wanneer hij zich echt moet concentreren, gaan soms even de oortjes in.

Dat hij ooit natuur- en vogelkunstenaar zou worden, had Joost zelf niet zien aankomen. Zijn creatieve carrière begon namelijk heel ergens anders: als graffiti-artiest. "Als kind plakte ik al stickers op palen om ze later terug te zien. Toen ik ouder werd, begon ik stiekem graffiti te spuiten." Hij reisde jarenlang door binnen- en buitenland om kleurrijke werken achter te laten. "Als we op vakantie gingen, nam ik meer spuitbussen mee dan kleding," vertelt hij lachend. Een ongeluk waarbij hij beide armen brak, zorgde uiteindelijk voor een onverwachte wending. Omdat hij lange tijd niet kon werken, opende hij een streetartgalerie in een leegstaand winkelpand in Alphen aan den Rijn. Daaruit kwamen steeds meer aanvragen voor muurschilderingen. Wat begon met kinderkamers groeide uit tot opdrachten voor restaurants en uiteindelijk ook grotere projecten voor gemeenten. Langzaam maakte hij van z’n hobby zijn beroep. Een droom die uitkwam, zoals hij het zelf noemt.

Grote passie voor vogels

Hoewel Joost altijd al een natuurliefhebber was, ontdekte hij door zijn vogelportretten pas echt hoe bijzonder vogels zijn. "Toen ik een koolmees ging schilderen en zag hoeveel verschillende kleuren ik nodig had, dacht ik: wauw, wat zijn vogels eigenlijk mooi." Inmiddels is hij een fanatiek vogelaar en trekt hij het liefst tussen het schilderen door met z’n verrekijker en camera de natuur in. "Ik probeer mijn eigen foto’s te gebruiken voor de schilderingen.” Met zijn muurschilderingen hoopt Joost vooral dat mensen even anders naar hun eigen omgeving kijken. Een vogel die normaal misschien onopgemerkt voorbijvliegt, krijgt ineens alle aandacht op een enorme muur. "Ik wil laten zien hoe mooi de vogels zijn die gewoon bij mensen in de buurt of in hun achtertuin zitten."

Een van de werken waar Joost het meest trots op is, is de roerdomp aan de Vondelweg, op de hoek van de Roerdompstraat. Het idee voor deze schildering kwam vanuit hemzelf. "Ik wilde die vogel gewoon heel graag een keer maken. Ik zag dat daar een grote grijze gevel zat en dacht: hier zou een roerdomp heel mooi passen."

Hij stapte zelf naar de woningcorporatie met zijn idee, en die reageerde enthousiast. Dat de vogel ook daadwerkelijk in de omgeving voorkomt, maakte het project voor hem extra passend. "Een week voordat ik begon, fietste ik door de Hekslootpolder en hoorde ik ineens een roerdomp. Een jaar lang had ik er geen gezien of gehoord. En precies toen zat hij er de hele week. Dat voelde toch wel bijzonder."

Vogelportretten zorgen voor verbinding

Hoe een schildering uiteindelijk tot stand komt, verschilt per plek. Bij sommige projecten werkt Joost samen met woningcorporaties en mogen bewoners kiezen uit meerdere ontwerpen. Soms gebeurt dat uitgebreid met een buurtactie en een kraampje, terwijl in andere gevallen gewoon een brief door de bus gaat met een QR-code. Zo zorgen Joosts vogelportretten zelfs voor verbinding in verschillende wijken van de stad.

En Haarlem is voorlopig nog niet uitgekeken op zijn kleurrijke bewoners: Joost werkt alweer aan nieuwe projecten, waaronder meerdere Liander-huisjes in Haarlem-Noord. Houd je ogen vooral open, want wie weet duikt er binnenkort dus weer een nieuwe vogel op in de stad!

Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Haarlem. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.