Historische Kring Heemskerk maakt ruimte voor oude verhalen en nieuwe plannen

Door Serena van Heuven

Voorzitter Guus de Jonge leidt samen met zes andere bestuursleden de vereniging, die bijna 2.000 leden telt. Karen Vleugel is als creatieve duizendpoot op haar eigen manier betrokken. Met tentoonstellingen en berichten op sociale media brengt ze de verhalen van Heemskerk onder de aandacht. Beiden delen hetzelfde enthousiasme voor het verleden, maar kijken ook vooruit naar de toekomst van de HKH.

‘Kijk naar het verleden, leef in het heden’

‘Kijk naar het verleden, leef in het heden’, is het motto van Guus. Sinds mei 2022 is hij voorzitter van de Historische Kring Heemskerk. Voor hem is de geschiedenis niet alleen iets om op terug te kijken, maar ook om van te leren. Wat is er geweest en wat is er nu? Die vragen spelen ook een rol bij de keuzes over welke spullen, documenten en verhalen bewaard moeten blijven.

Over die keuzes is het bestuur het doorgaans snel eens. Ook tijdens ledenvergaderingen krijgt het bestuur het vertrouwen van de leden. Dat maakt het mogelijk om vooruit te kijken, vertelt Guus. Want hoewel het behoud van de geschiedenis centraal staat, wil de vereniging ook vernieuwen.

Kennis vastleggen voor de toekomst

Een belangrijke bron van kennis zijn de vrijwilligers die al jarenlang bij de vereniging betrokken zijn. Op maandag komt een trouwe groep tachtigplussers bij elkaar. Zij beschikken over veel kennis en herinneringen aan het Heemskerk van vroeger. Maar die kennis kan verloren gaan als verhalen niet worden vastgelegd.

Karen ziet daar kansen. Misschien kunnen verhalen van oudere Heemskerkers zelfs op video worden opgenomen. Zo blijven herinneringen niet alleen in hoofden bestaan, maar kunnen ook toekomstige generaties ervan leren.

De HKH wil de komende jaren de samenwerking met onder meer Cultuurhuis Heemskerk en de Maerten van Heemskerck Stichting verder versterken. Ook wordt gewerkt aan een digitale nieuwsbrief. Daarnaast hoopt Guus op een intensievere regionale samenwerking met Beverwijk, Uitgeest en Castricum. Lezingen die op de ene plek aanslaan, kunnen dan mogelijk ook in andere gemeenten worden aangeboden.

In 2027 wil de vereniging bovendien uitbreiden op de huidige locatie aan de A. Verherentstraat. Er is meer ruimte nodig voor de historische voorwerpen die de HKH bewaart.

Guus hoopt in 2027 de grens van 2.000 leden te doorbreken. Ook wil hij graag meer mensen rond de veertig jaar bij de vereniging betrekken. Continuïteit betekent immers niet alleen behouden wat er is, maar ook zorgen dat een volgende generatie het werk kan voortzetten.

‘Ik doe niks of ik doe het goed’

Een belangrijke kracht achter de vernieuwing is Karen. Ze is al enige tijd bij de HKH betrokken en houdt zich bezig met onder meer sociale media en tentoonstellingen. Toen ze de Facebook- en Instagrampagina eind 2025 actiever ging beheren, was het idee aanvankelijk om vooral evenementen en lezingen onder de aandacht te brengen. Maar Karen pakte het meteen grondig aan. “Ik doe niks of ik doe het goed”, zegt Karen lachend.

Op Facebook groeide het aantal volgers van ongeveer 2.300 naar 3.270. De Instagram-pagina, waar ze in december 2025 mee begon, heeft inmiddels meer dan 500 volgers.

Guus is blij met haar inzet en creativiteit. “Ze vliegt overal dwars doorheen.” Karen vult hem direct aan: “Ik kom achter van alles en dat is precies wat mijn bezigheden zo leuk maakt.”

Van advertenties tot op de bon geslingerd worden

Sommige ontdekkingen blijven haar extra bij. Zo bladert Karen graag door oude nummers van het Weekblad van Heemskerk. Daarin staan advertenties die een mooi beeld geven van het dagelijks leven van vroeger. Winkels zochten bijvoorbeeld een ‘net winkelmeisje’ en werd een televisie voor zo’n 600 gulden werd aangeboden. Ook waren er advertenties voor gebraden gehakt en andere slagersproducten voor prijzen die we ons nu nauwelijks kunnen voorstellen.

Een ander verhaal waar ze om moest lachen, gaat over strandbezoekers die in augustus 1939 op een hete zondag door marechaussees werden bekeurd omdat ze volgens hen onvoldoende gekleed waren.

Ook straatnamen kunnen aanleiding zijn om de geschiedenis in te duiken. Zo vertelde Karen op social media eerder over Debora Bake, naar wie de Debora Bakelaan is vernoemd. Zij woonde in de zeventiende eeuw op kasteel Assumburg en liet na haar overlijden geld na voor huizen voor weduwen uit Heemskerk. Haar familie vocht het testament aan. Uiteindelijk werden de weduwenhuisjes niet gebouwd en werd een deel van het geld later gebruikt voor de aankoop van een pand dat als raadhuis diende.

Guus heeft zelf ook verhalen die hem zijn bijgebleven. Een voorbeeld is de Jan van Kuikweg. Hij vroeg zich af naar wie de straat was vernoemd, maar kon geen persoon vinden die bij de naam paste. Mogelijk is de naam ontstaan doordat de Kuikensweg vroeger doorliep tot aan Assumburg en er al een Maerten van Heemskerckstraat bestond. Helemaal zeker is dat niet. Wie meer weet over de herkomst van de naam Jan van Kuikweg, mag zich dan ook bij Guus melden.

Verhalen blijven ontdekken

Ook de Heemskerkse volksfeesten houden Guus bezig. Begin september gaf hij daar een lezing over. Tijdens het uitzoeken van de geschiedenis ontdekte hij onder meer hoe de duur van de festiviteiten door de jaren heen veranderde. In 1908 besloot de gemeente dat de kermis voortaan het Volksfeest zou heten en nog maar één dag zou duren. In 1925 werd de harddraverij uitgebreid naar twee dagen. In 1965 werden het weer drie dagen, aan het begin van september.

Het zijn precies dit soort onderwerpen waar Guus graag in duikt. En Karen doet dat op haar eigen manier. Ze vindt het leuk om steeds iets nieuws te ontdekken en merkt dat lezers graag reageren op de verhalen die ze deelt. Soms vullen zij informatie aan, soms wijzen ze haar op een foutje. Daar is ze alleen maar blij mee. “De geschiedenis van Heemskerk is van ons allemaal”, zegt Karen. “En ik ben tenslotte ook geen historicus”, voegt ze er met een knipoog aan toe.

De Historische Kring Heemskerk blijft zo bouwen aan de toekomst, zonder het verleden uit het oog te verliezen. Met de inzet van vrijwilligers, nieuwe manieren om verhalen te delen en de kennis van leden en inwoners hoopt de vereniging de geschiedenis van Heemskerk voor steeds meer mensen toegankelijk te maken.

Op de hoogte blijven

Blijf op de hoogte van de activiteiten van de Historische Kring Heemskerk via www.historischekringheemskerk.nl, Facebook en Instagram.

Wist je dat je voor 18,75 euro per jaar lid kunt worden van de Historische Kring Heemskerk? Je ontvangt dan twee keer per jaar het magazine Heemskring, vol verhalen uit de geschiedenis van Heemskerk.