Rock-‘n-roll-troubadour Jaap Boots in Witte Kerk Heiloo

Diezelfde Pilaren waar het Jaap als kind al met de paplepel werd ingegoten. Het legendarische optreden van Jacques Brel in 1964, dat de piepjonge Jaapje tot vlak bij de befaamde Belgische chansonnier bracht. Hij vertelt er smakelijk over in zijn nieuwe soloprogramma Montagnes-Sur-Mer. Vanwaar die naam?

Oud-Bergenaar bezingt geboortedorp

“Op de lagere school pochten sommige klasgenootjes soms waar ze zoal waren geweest in de zomervakantie. Dan noemden ze namen van mondaine badplaatsen als Nice, Cannes en Saint-Tropez”, herinnert Jaap zich nog goed. “Daar kwam ik dan mee thuis bij m’n vader, die werkzaam was als leraar en me aanraadde om te zeggen dat wij naar Montagnes-Sur-Mer waren geweest. Onvergetelijk.”

Fantasie

Jaaps vader is er niet meer, maar moet ongetwijfeld de nodige talenten in zoonlief hebben geplant: bewegingsdrang, een tomeloze fantasie en een daaruit voortvloeiende nieuwsgierigheid en continue behoefte om nieuwe dingen te ontdekken.

“Rond m’n achttiende vertrok ik voor een solotocht door Europa. Mijn moeder zag het niet zo zitten dat ik treinend en liftend de wijde wereld introk, maar pa zei ‘Laat die jongen toch lekker z’n gang gaan…’ Hij voelde het haarfijn aan, die drang van mij om mijn fantasieën achterna te gaan.”

In vervoering op de Voert

Die wondere wereld manifesteerde zich eigenlijk al, toen Jaap amper de lagere school had verlaten. Gewoon in Bergen. “Omdat ik dolgraag een lp van The Carpenters wilde kopen, opperde m’n pa dat ik dan maar moest gaan bollenpellen. Dus ik naar De Waard in Egmond, met m’n fietsje via de Voert. Daar fietste ik dan, ’s morgens in alle vroegte. Een prachtige nieuwe wereld ontvouwde zich voor me. Die weidsheid, de pracht van de natuur. Tóen is denk ik een eerste zaadje geplant voor mijn nieuwsgierigheid en lust tot avontuur.”

De jonge Jaap was overigens geen werker, maar meer een dromer volgens de bollenboer. “Dag twee diende ik wel méér dan twee manden bij elkaar te pellen, dus dat deed ik dan ook maar. Na een week had ik die lp bij elkaar gespaard en hield ik de bollen voor gezien…”

Coco Club

Als tiener belandde Jaap min of meer bij toeval achter de draaitafel van de Coco Club, destijds een bekende discotheek op het Plein. De toenmalige dj ging ermee stoppen en Jaap blufte zich naar binnen. “We hadden het onder meer over Joe Jackson en ik loog dat ik minstens vijftig elpees had. Dat overtuigde hem kennelijk, om het stokje aan mij over te dragen.”

Zo begon Jaap er te draaien. “Te gek vond ik het, al was het na een kleine drie jaar over met de pret. Tegen de tijd dat het de Gatsby werd, wilde men niet verder met mij. Ik draaide te veel punk tussen de disco, haha!”

De eerste stappen op muziekgebied waren gezet en Jaap had de smaak te pakken, en bleef zijn dromen achternagaan. Het duurde dan ook niet lang, voordat elders weer nieuwe deuren opengingen. “Met een gezonde dosis enthousiasme, een beetje lef en wat branie kun je een heel eind komen. Maar ik ben ook gewoon vaak door toeval ergens beland…”

Amsterdam

Zo ontdekte Jaap het nodige dankzij leuke leerkrachten, die evenals zijn vader zijn nieuwsgierigheid in de smiezen hadden. “Mijn tekenleraar Frans Dirkzwager op het PCC tipte me bijvoorbeeld Tom Waits, die ik later zelfs persoonlijk zou ontmoeten.”

Na de middelbare school trok Jaap naar Amsterdam voor een studie Nederlandse Taal & Letterkunde aan de UvA, waar hij met inspirerende kompanen zijn eerste stappen in literatuur en poëzie zette. Het waren de roemruchte jaren tachtig, met toenemende werkloosheid en woningnood. Na enkele maanden vierhoog achter vond Jaap een kamertje in een kraakpand, dat later dankzij collectieve inspanningen betaalbare woonruimte voor studenten werd en dat nog altijd is.

Via-via belandde hij in 1986 als ‘beginnend journalistje’ bij Vrij Nederland, waar hij onder meer stukken schreef over Bob Dylan en de destijds nog onbekende Nick Cave. Laatstgenoemde zou hij later eveneens in levenden lijve ontmoeten. Ook schreef hij voor HP/DeTijd, Vogue en De Groene Amsterdammer.

VPRO

Uiteindelijk vond hij zijn bestemming bij de VPRO, waar hij tussen 1988 en 2014 vele radio- en tv-programma’s bedacht, samenstelde en presenteerde. Dat deed Jaap samen met onder anderen Bram van Splunteren, Fons Dellen, Lotje IJzermans en Jan Donkers.

Die jaren bij de radio waren er altijd de pluggers, die ruim voor de officiële release met de nieuwste albums aankwamen. Zo kreeg een dj wekelijks wel een stuk of vijftien albums overhandigd, om te beluisteren en vooral te gaan draaien op de radio. “Als we ervoor gingen zitten, skipten we per cd de eerste paar nummers door en wisten we het meestal al binnen twee minuten. Soms was het niks en andere keren zaten er echte parels tussen van dan nog onbekende muzikanten. Zo’n plaat raakte ons dan en die draaiden we dan stiekem een week voordat hij officieel uitkwam.”

Keerpunt

Ware pioniers van de radio dus, daar bij de VPRO. Jaap Boots mocht er maar liefst een kwarteeuw z’n steentje aan bijdragen, een onvergetelijke periode waarop hij met veel genoegen terugkijkt. Naast muziek draaien en allerlei grootheden uit de popmuziek interviewen, is de geboren Bergenaar ook altijd actief geweest met schrijven, vertellen en vooral zelf songs schrijven en muziek maken. Zo had hij diverse bandjes, waarmee hij samen met bandgenoten aanvankelijk vooral andere artiesten probeerde na te doen.

“Wat ook weer zo’n keerpunt in m’n leven was, was het voorprogramma dat we ooit deden bij de band Tröckener Kecks. Wij zongen Engelstalig en deden hard ons best om onze helden na te doen. Kecks-frontman Rick de Leeuw stond naast het podium met zijn duimen omlaag, zó gemeen eigenlijk. Eenmaal uitgespeeld stormde ik gelijk op ‘m af, waarom ie ons zo afkraakte. Maar Rick zei: ‘Wat sta je daar nou te doen man, beetje anderen na te apen!? Ga in je eigen taal zingen en vertel het publiek wat je te zeggen hebt!’ Echt, de teleurstelling sloeg à la minute om naar een nieuw inzicht. Natuurlijk, dat wás het! Liedjes maken in m’n moerstaal, dat moest het gaan worden!”

Die nieuwe dadendrang leidde uiteindelijk zelfs tot Jaaps culthit Kutwijf, met 25.000 ‘plays’ op Spotify.

Conservatorium

Tot besluit van zijn wilde VPRO-jaren schreef Jaap in 2014 zijn dj-memoires op in de verhalenbundel Donderweg, volgens onder meer Leo Blokhuis ‘een heerlijk boek’. Vervolgens ging hij mediageschiedenis en radio doceren aan de Hogeschool van Amsterdam. In 2022 verscheen zijn veelgeprezen eerste ‘rockgedichtenbundel’ Bambalam.

Sinds 2024 doceert Jaap het vak popgeschiedenis aan het Conservatorium van Amsterdam. In datzelfde jaar verscheen ook zijn vierde album Wilde Tulpen.

Zoals gezegd is boek nummer drie in de maak, wat ons terugbrengt bij Jaaps nieuwe (vijfde!) show Montagnes-Sur-Mer.

Onlangs trapte hij met dit programma af in de Roode Bioscoop in Amsterdam. Op het programma staan nog optredens in Witte Kerk Heiloo (2 okt.), de Bergense Taverne (22 okt.), Oude Hof (korte set, 4 dec.) en Vredeskerkje in Bergen aan Zee (24 juni 2027).

Dorp uit jeugd

“Daar kijk ik naar uit, al die optredens. Lekker in m’n eentje, want dan ben ik eerlijk gezegd beter dan met band. Ik voel me solo een beetje onverslaanbaar. Heerlijk pratend en zingend verhalen over het dorp uit mijn jeugd, waar ik naar terug verlang. Dat terugkeren kan natuurlijk niet echt, maar Montagnes-Sur-Mer is dan ook een fantasie-dorp, een plek in m’n hoofd waar ik me geborgen weet, waar ik creatief mag zijn, waar ik van álles kan verzinnen met behulp van de verbeeldingskracht.

Wat voor show het is? Zie het als een combinatie van alle dingen die ik een beetje kan: liedjes zingen, gedichten voordragen, sterke verhalen vertellen, stand-up-comedy en het publiek bij de les houden. Dat gaat meestal wel goed. En gaat er iets mis, dan is het aan mezelf. Dan krijg je interactie met het publiek en moet ik soms spontaan inspelen op iets geks. Ik ben dus een soort rock-’n-roll-troubadour die de toeschouwers vermaakt. En voor mijn gevoel is niks mooiers dan dat.”

Informatie

Meer informatie en speelschema op www.jaapboots.nl.