Hoek van Holland herdenkt Transit Camp 65 jaar na sluiting

Door Henk van der Lugt

Afgezien van oorlogsschade aan het spoorwegnet had de Hoek immers een prima spoorwegverbinding met Duitsland. Daarom werd er in Hoek van Holland een groot militair doorgangskamp ingericht, het 113 Transit Camp.

Het Engelse Kamp

Op 20 juli 1945 werd begonnen met de bouw van het doorgangskamp dat in Hoek van Holland bekend kwam te staan als het Engelse Kamp. Op het terrein waar het grootste deel lag (het zogenaamde ‘Top-Camp’), staan nu de huizen van het Blesplan. De Deltadijk lag er toen nog niet. Andere delen lagen op het huidige Brinkplein, langs de Langeweg, langs de Stationsweg en op het huidige ‘Parquipark’. Het kamp werd in de beginperiode geëxploiteerd door ± 1.300 Britse militairen van het 41 Garrison en ± 1.170 Nederlandse burgers, die lang niet allemaal in Hoek van Holland woonden. Zij hadden als hoofdtaak het opvangen en verzorgen van de doorreizende militairen. Dat betekent dat al die militairen elke dag van eten moesten worden voorzien en beziggehouden moesten worden. Om de maaltijden voor al die mensen te verzorgen waren er twee grote keukens. Daarnaast waren er onder andere een winkel, een kapperszaak, een bioscoop, een radiostation, een kerk en een klein ziekenhuis. Ook was er een Engelse school voor de kinderen van de Engelse militairen die in Hoek van Holland woonden. De gebouwen op het kamp waren voornamelijk z.g. Nissenhutten, barakken met een gebogen dak van golfplaten. Het kamp was Brits gebied en de openbare orde werd door de Britse militaire politie met harde hand gehandhaafd, ook buiten het kamp. Dit was nogal eens nodig wanneer de Britse militairen overlast gaven bijvoorbeeld na cafébezoek.

Troepenschepen

Op 1 augustus 1945 kwamen de eerste twee troepenschepen vanuit Harwich in Hoek van Holland aan. Tot medio september 1946 werd de dienst ‘dubbel’ uitgevoerd, met andere woorden, elke nacht voeren er twee schepen in beide richtingen. In de eerste jaren werd gebruik gemaakt van een groot aantal schepen waarvan de meesten voor de oorlog hadden dienstgedaan op routes over de Ierse Zee. Uiteindelijk bleven er drie over, de Vienna, Empire Wansbeck en Empire Parkeston. De troepenschepen meerden af aan de zogenaamde Fruitsteiger die door een voetgangersbrug over de spoorlijn verbonden was met het station en het Top-Camp. Op de Fruitsteiger stond de Fruitloods met hierin onder andere de NAAFI-kantine (Navy, Army and Air Force Institutes). De Fruitloods brandde op 1 november 1956 af waarna er een kleinere loods werd gebouwd.

Troepentreinen

Er reden elke dag drie troepentreinen in beide richtingen tussen Hoek van Holland en diverse bestemmingen in Duitsland. Zij stonden bekend als de ‘rode’, ‘blauwe’ en ‘groene’ trein en bestonden vooral uit in beslag genomen Duitse treinwagons. In het begin ontbraken soms de ruiten en de verlichting, maar uiteraard kwam hier in de loop der tijd verbetering in. Hiernaast reed van 1947 tot 1955 tweemaal per week de Medloc die ook wel bekend stond als de ‘witte’ trein. Deze was samengesteld uit Britse treinwagons en had als eindbestemming Villach in Oostenrijk. Het vervoer van de Britse militairen met speciale troepenschepen en troepentreinen vond plaats naast de ‘normale’ Harwichboten en internationale treinen.

Engelse Kamp ten einde

Doordat aan het eind van de jaren ‘50 het aantal Britse militairen in Duitsland werd teruggebracht nam het troepenvervoer geleidelijk aan af. Niet elke nacht voer er nog een troepenschip met aansluitende treinen en begin 1961 viel de beslissing om de troepen per vliegtuig te gaan vervoeren. Op maandag 25 september 1961 vond de officiële sluiting (Closing Down Ceremony) plaats waarna het Transit Camp weer Nederlands gebied was. Helaas verloren alle Nederlandse medewerkers hierbij hun baan. Op woensdag 28 februari en donderdag 1 maart 1962 werden de inventarissen en opstallen van het Transit Camp publiekelijk geveild waarna het werd afgebroken. Daardoor ontstond ruimte voor woningbouw en hoewel het soms jaren duurde zijn inmiddels bijna alle locaties van het Transit Camp bebouwd en nu, na 65 jaar, is dat Engelse stukje Hoek van Holland alleen nog herinnering.