De eerste autobus over de Afsluitdijk

De vergunning voor een busdienst is al in 1931 aangevraagd door de ATO (Algemene Transport Onderneming). Dit is een dochtermaatschappij van de Nederlandse Spoorwegen. De vergunning wordt uiteindelijk verleend voor acht ritten per dag. Dit tegen het zere been van veel particuliere busondernemingen, die ook een aanvraag hadden ingediend.

Provinciale Staten van Noord-Holland voeren twee redenen aan. Er moet één autobusdienst komen en het is billijk dat de ATO deze vergunning krijgt, daar het een voorloper is van de geplande spoorwegverbinding. De NS krijgt daarvoor 5 jaar de tijd. Lukt dat niet, dan wordt de vergunning verlengd. De NS kampt met miljoenentekorten. Dus geen spoorbaan.

IJsselmeerwater

Op 23 mei 1933 rijdt de eerste ATO-bus over de Afsluitdijk. Overig verkeer is nog niet toegestaan. Het is een zestien-persoonsbus die met 45 km per uur vanuit Leeuwarden naar Alkmaar rijdt. Een zwaardere bus met meer personencapaciteit en een hogere snelheid is niet toegestaan, gezien de staat van het wegdek. Het autobustraject wordt de langste in Nederland (116 km) en de rit duurt 3,5 uur. De chauffeur heeft een emmer bij zich om eventueel met IJsselmeerwater de radiator te kunnen vullen en/of de banden te koelen. In die begintijd zijn er niet veel reizigers. Een volledige rit kost 4 vooroorlogse guldens. Tot het begin van de Tweede Wereldoorlog functioneert de buslijn. Op 19 augustus 1940 rijdt de ATO-bus voorlopig voor het laatst. 

Laurens van der Vaart