Historische rubrieken al vier jaar een hit in Hollands Kroon

Wat begon als een idee om de krant een nog sterker lokaal gezicht te geven, groeide uit tot een vaste afspraak met het verleden. De ene week duiken lezers in de rijke geschiedenis van het voormalige eiland Wieringen, de andere week staat de jonge maar indrukwekkende historie van de Wieringermeer centraal. Achter die verhalen schuilt het werk van tientallen vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten om het verleden van hun streek levend te houden.

Iedere week verschijnt een nieuw verhaal. Soms over een markante dorpsgenoot, soms over een verdwenen boerderij, een bijzondere gebeurtenis of een foto waarop lezers zichzelf of familieleden herkennen. De reacties laten zien dat de rubrieken veel meer zijn dan een historisch weetje. Ze roepen herinneringen op, brengen gesprekken op gang en leveren regelmatig zelfs weer nieuwe verhalen op.

Een samenwerking die vanzelfsprekend voelde

Het idee voor de rubrieken ontstond in het najaar van 2022. De redactie van het Nieuwsblad Hollands Kroon wilde de krant meer een eigen gezicht geven met verhalen uit de directe leefomgeving. Een wekelijkse historische bijdrage leek een mooie aanvulling, maar al snel bleek dat het schrijven van 52 kwalitatieve verhalen per jaar een flinke opgave zou worden. Voor Rina Klein van de Historische Vereniging Wieringen was de oplossing snel gevonden. Waarom niet samenwerken met het Historisch Genootschap Wieringermeer? "Wij verzorgen de ene week een verhaal, zij de andere. Zo krijgt de hele gemeente een plek in de krant." Die keuze bleek een schot in de roos, de rubriek is inmiddels uitgegroeid tot een vertrouwd onderdeel van de krant.

Twee geschiedenissen, één passie

Hoewel Wieringen en de Wieringermeer buren zijn, verschillen hun geschiedenissen enorm. Juist daardoor vullen de rubrieken elkaar zo mooi aan. Wieringen kent een geschiedenis van eeuwen. Het voormalige eiland heeft een eigen cultuur, dialect en tradities. Verhalen over vissers, dijken, oude families en de komst van duizenden arbeiders tijdens de aanleg van de twee Afsluitdijken vormen een onuitputtelijke bron van inspiratie.

De Wieringermeer is juist jong. Nog geen honderd jaar geleden lag hier water. Toch heeft ook de polder inmiddels een indrukwekkend verleden opgebouwd. Van de pionierstijd en de Tweede Wereldoorlog tot de wederopbouw na de inundatie: de geschiedenis is misschien korter, maar zeker niet minder bijzonder. Dat maakt de samenwerking volgens beide verenigingen juist zo sterk. Samen vertellen ze het complete verhaal van dit deel van Noord-Holland.

Achter iedere column schuilt een team

Hoewel lezers vaak één naam boven een verhaal zien staan, is iedere rubriek het resultaat van samenwerking.

Bij de Historische Vereniging Wieringen schrijven Rina Klein en Henk Braad het merendeel van de columns, aangevuld door gastschrijvers. Het verenigingsblad Op de Hòògte, onder eindredactie van Rina, ontstaat dankzij een toegewijde vrijwilligersredactie die steeds nieuwe verhalen, ontmoetingen en herinneringen verzamelt.

“Het mooiste is dat iedereen wel iets te vertellen heeft,” zegt Rina Klein. “Je hoeft alleen maar te luisteren. Wij interviewen (oud-)Wieringers, werken hun verhalen uit en publiceren ze, zodat het Wieringer verleden levend blijft. De Historische Verenging gaat met de tijd mee. Rina: "Sinds kort kunnen we de interviews omzetten in spraak, waardoor het uitwerken minder tijd kost. Elk verhaal vertelt weer een nieuw stuk verdwenen geschiedenis. Zo wordt het nooit saai. Door al die eeuwen is er veel op Wieringen gebeurd. Maar, wat gebeurt op Wieringen, blijft op Wieringen", zegt ze lachend.

Aan de andere kant van de gemeente werkt de redactie van de Kroniek op vergelijkbare wijze. De schrijvers van het verenigingsblad verzorgen ook de historische rubrieken voor de krant. Rondom hen staat een grote groep vrijwilligers klaar die archieven beheert, foto’s digitaliseert, onderzoek doet en bezoekers helpt met vragen over de geschiedenis van de Wieringermeer.

Met ruim 1.050 leden en ongeveer 65 actieve vrijwilligers is het Historisch Genootschap Wieringermeer uitgegroeid tot een van de grootste historische verenigingen in de regio.

Geschiedenis leeft iedere dag

Wie denkt dat het werk van beide verenigingen zich beperkt tot archieven, heeft het mis.

In de Cultuurschuur in Wieringerwerf is het op zaterdagmiddag vaak een gezellige drukte. Mensen lopen binnen met oude foto’s, documenten of vragen over hun familiegeschiedenis. Vrijwilligers helpen bij onderzoek, nemen schenkingen in ontvangst of luisteren naar persoonlijke herinneringen die later weer van historische waarde blijken te zijn.

Op Wieringen gebeurt iets vergelijkbaars. De verhalen worden ook op Facebook en Wieringernieuws gepost. Dat levert vaak tientallen reacties op. Lezers vullen elkaar aan, herkennen personen op oude foto’s of vertellen hoe zij gebeurtenissen zelf hebben meegemaakt. Zo ontstaat uit één verhaal soms alweer het volgende.

Geschiedenis wordt daardoor geen afgesloten hoofdstuk, maar iets dat voortdurend groeit.

Veel meer dan alleen een archief

Beide verenigingen zijn het hele jaar actief.

Het Historisch Genootschap Wieringermeer organiseert tentoonstellingen, wandelingen, lezingen en herdenkingen. De recente herdenking van tachtig jaar inundatie trok veel bezoekers, net als de historische wandeling door Middenmeer tijdens Feest op de Haven. Ook werkt het Genootschap samen met scholen, het Regionaal Archief Alkmaar, podcastmakers en andere erfgoedorganisaties. Achter de schermen wordt bovendien hard gewerkt aan het digitaliseren van duizenden foto’s, films en documenten, zodat ook toekomstige generaties toegang houden tot het verleden.

De Historische Vereniging Wieringen organiseert eveneens lezingen, filmavonden en presentaties en is zichtbaar aanwezig tijdens braderieën en andere evenementen op het voormalige eiland. Vier keer per jaar verschijnt het rijk geïllustreerde - bijna glossy - verenigingsblad Op de Hòògte, dat door vrijwilligers wordt samengesteld en bezorgd. Nog even, en dan telt de vereniging 1100 leden. Ook daarmee blijkt de belangstelling voor de geschiedenis van Wieringen onverminderd groot. En…. wie nog geen lid is: voor twintig euro per jaar ben je erbij! Inclusief een prachtig welkomstgeschenk.

Blijven vertellen

Ondanks alle verschillen delen beide verenigingen dezelfde overtuiging: geschiedenis leeft alleen als je haar blijft vertellen.

Dat gebeurt in archieven, tijdens lezingen en tentoonstellingen, maar misschien nog wel het meest in de tweewekelijkse rubrieken in deze krant. Iedere column brengt een stukje verleden terug naar het heden en laat zien hoeveel bijzondere verhalen er nog altijd verborgen liggen in dorpen, straten, families en oude fotoalbums.

Over een paar jaar viert de Wieringermeer haar honderdjarig bestaan. Nieuwe tentoonstellingen en activiteiten zullen ongetwijfeld volgen. Ook op Wieringen blijven verhalen boven water komen die het verdienen om bewaard te blijven.

Zolang vrijwilligers zich daarvoor blijven inzetten, blijft de geschiedenis van Hollands Kroon niet alleen bewaard, maar ook springlevend. En kunnen lezers van Nieuwsblad Hollands Kroon zich iedere veertien dagen opnieuw laten meenemen naar het verleden – een verleden dat verrassend vaak nog altijd doorwerkt in het heden.