Ad Geerdink geeft lezing in Hoorn over schilderij

Deze lezing wordt gehouden in de Statenpoort op Nieuwsstraat 23 in Hoorn, de tijdelijke locatie van het Westfries Museum. Het schilderij, een nieuwe aanwinst van het Westfries Museum en Vereniging Oud Enkhuizen uit 2025, hangt sinds 15 juli 2025 in het stadhuis van Enkhuizen: de stad waar het historische verhaal zich heeft afgespeeld. Na heropening van het Westfries Museum krijgt het een vaste plek in de nieuwe museumopstelling.

Willem van Oranje

Ad Geerdink deelt tijdens de lezing nieuwe inzichten over de gebeurtenis die hierop staat afgebeeld. “Het schilderij, dat rond 1860 vervaardigd werd door Hendrik Jacobus Scholten, toont hoe Willem van Oranje in 1572 feestelijk werd onthaald op De Dijk, na de moedige keuze van Enkhuizen om als eerste stad in Holland achter de Opstand te gaan staan”, vertelt hij. “Maar waar kijken we nu eigenlijk naar, als we het schilderij zien? Ik ben er ingedoken en vond verschillende bronnen, tot en met verslagen over geschillen die voor de notaris zijn uitgevochten. Dat bracht nieuw licht op de zaak. Ook heb ik zeventiende-eeuwse historici geraadpleegd voor het totale tijdsbeeld van 1572. Dat is dan het voordeel van pensionering: je kunt er de tijd voor uittrekken”, vult hij lachend aan.

Historicus Ad Geerdink onderzocht waarom juist dit bescheiden moment, waarover weinig historische informatie beschikbaar is, rond 1865 in twee historische prentengalerijen werd afgebeeld. “Toen we het schilderij aankochten voor het museum, dachten wij dat het bezoek van Willem van Oranje aan Enkhuizen een gebaar van dankbaarheid was. Enkhuizen had immers zo’n voortrekkersrol gespeeld bij de opstand tegen Spanje, maar het bleek anders te zijn. Het was zelfs een noodzaak voor hem om de stad te bezoeken, en het bezoek heeft op hem minstens zo veel indruk gemaakt als op de stad”, vertelt Geerdink.

Eigendomsgeschiedenis

Naast het inhoudelijke verhaal heeft Geerdink ook de eigendomsgeschiedenis van het schilderij uitgezocht. “Die eigendomsgeschiedenis zegt ook heel veel over hoe men eind negentiende, begin twintigste eeuw met de vaderlandse geschiedenis omging. Daarmee is het een compleet verhaal geworden, niet alleen over de historische afbeelding op het schilderij, maar ook over de geschiedenis van het schilderij zelf.”

Entree is gratis voor Vrienden WFM en leden Bibliotheek Hoorn. Anderen betalen vijf euro bij binnenkomst. Let op: om in aanmerking te komen voor een gratis entreeplaats als Vriend van het Westfries Museum of lid Bibliotheek Hoorn aanmelden via info@wmf.nl (onder vermelding ‘Lezing Willem van Oranje’). Meer informatie: www.westfriesmuseum.nl .