‘Eerste de beste’ pianonestor Willem Brons brengt zichzelf en zijn publiek in vervoering

Cultuur
Willem Brons gaat op in zijn spel. Pauline Verburg ook.
Willem Brons gaat op in zijn spel. Pauline Verburg ook. (Foto: Rodi Media/MvS)

LANDSMEER – Het zijn bepaald geen amateurtjes die worden uitgenodigd om de zondagmiddagconcerten in het Wapen van Landsmeer te geven. Afgelopen zondag gaf pianonestor Willem Brons (87) daar een onderhoudend pianorecital. Het Nieuwsblad Landsmeer zat op de eerste rij. 

Door Marcel van Stigt

Regen blijkt muziekminnend Landsmeer niet te deren. Ondanks de onophoudelijke miezerige buien loopt De Anton Heyboer Zaal op deze zondagmiddag langzaam maar zeker vol. Slechts een paar stoelen blijven koud. Het is op voorhand dan ook best bijzonder, getuige zijn van een pianorecital van Willem Brons, de enige nog levende pianist van De Grote Vijf. Gastheer Pieter van den Eeden kondigt hem in zijn welkomstwoord aanvankelijk aan als ‘niet de eerste de beste’. Maar hij herstelt het meteen: Brons is wél de eerste de beste. 

Kwiek sprongetje

Wie verwacht dat er een krakkemikkige man binnen zal lopen die moeizaam, en eventueel met ondersteuning, achter zijn piano plaatsneemt komt aangenaam bedrogen uit. Ondanks zijn ver gevorderde leeftijd dribbelt Brons met snelle, korte pasjes richting podium. Het trappetje neemt hij zelfs met een kwiek sprongetje. Hij verkeert duidelijk in een puike conditie en heeft er veel zin in. 

Van muziek maken blijf je kennelijk heel lang energiek, jong en fris. Dat geldt voor beroemde jazzartiesten als Lionel Hampton, Benny Carter en Oscar Peterson, die tot ver na hun tachtigste verjaardag met speels gemak diverse internationale podia bleven beklimmen, maar dus ook voor muzikanten in het klassieke genre. Willem Brons treedt nog regelmatig op en Theo Berkhout, programmeur van de organiserende stichting, heeft hem kunnen strikken. Hij zou al eerder zijn opwachting in Landsmeer maken, maar door een dubbele afspraak – Brons beheert zijn agenda zelf, en hier liep er iets mis – moest hij afzeggen. Maar wel met de belofte dat hij het later goed zou maken. 

Meester 

En het goedmaken, dat doet hij beslist. Brons is niet alleen een meester op de witte en zwarte toetsten, hij zoekt ook het contact met het publiek, leidt de stukken die hij speelt in en doet dat met een vleugje verfijnde humor.  

In het eerste deel van het concert speelt Brons ‘Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze’. Het stuk is in 1787 geschreven door Joseph Haydn. Tussen de verschillende delen in draagt Pauline Verburg, gezeten op een stoel op het podium en in vervoering luisterend, de beroemde laatste woorden met gevoel voor. Brons gaat helemaal op in zijn spel, de ogen soms gesloten, af en toe mee murmelend. Na dik drie kwartier sterft het laatste akkoord langzaam af – het is bij dit soort concerten soms moeilijk te bepalen wanneer het is afgelopen en wanneer je mag klappen, want je loopt het risico dat de pianist juist weer gaat inzetten – en beloont het publiek hem met een warm applaus. 

Mooi of moeilijk?

In de pauze is het gezellig babbelen en na twintig minuten klinkt de bel voor het tweede deel. Aan ‘Valse Triste’ zit een mooi verhaal vast. Componist Kees Olthuis (1940-2019) heeft het, zo onthult Brons, speciaal voor hem geschreven op verzoek van zijn echtgenote. Voor de goede orde had Olthuis aan Brons gevraagd of het een mooi of moeilijk stuk moest worden. Hier viel volgens de pianist echter niets te kiezen. “Een mooi stuk is altijd moeilijk”, legt hij zijn gehoor uit. “Want je speelt het nooit mooi genoeg.” Hij vertelt erbij dat hij deze compositie al vaak heeft gespeeld, onder meer in het buitenland. “Vaak kreeg ik terug van het publiek dat ze nog nooit zo’n mooi stuk hadden gehoord.” Dat belooft wat. 

Subtiele aanrakingen

Brons legt zichzelf hiermee wel wat druk op, maar daar kan hij uitstekend mee omgaan. Hij wisselt felle aanslagen af met subtiele aanrakingen, speelt ingetogen om daarna de noten te laten klateren als een Zwitserse bergbeek. Hier zit een virtuoos, dat mag duidelijk zijn. 

Brons sluit stijlvol af met ‘Sonate no 32, Op. 111 (in c-klein)’ van Ludwig van Beethoven. Een waardig slotakkoord, dat wordt beloond met bloemen en een staande ovatie, die hem dreigt te ontgaan, omdat hij al in rap tempo richting kleedkamer loopt.  

Concert gemist? Geen probleem. Het recital is opgenomen en op zondag 10 maart vanaf 10.00 uur te beluisteren in het programma ‘Het Pianoatelier’ op www.concertzender.nl. 

Het volgende zondagmiddagconcert is op 24 maart. Dan treedt een strijkkwartet op met leden van het Concertgebouworkest.