‘Een groot voorbeeld voor ons allemaal’; afscheid van Jan Rijswijk

In de ‘dankdienst voor het leven’, met Herrianne Allewijn als voorganger, kwamen diverse naasten van Jan Rijswijk aan het woord, onder wie echtgenote Cora. Zij schetsten het bij velen bekende beeld van hem: een rustige man, die zich graag inzette voor andere mensen. Zo maakte hij in zijn schuur fietsen gebruiksklaar voor nieuwe Landsmeerders.

En er werden herinneringen gedeeld. Kleinkinderen Sandra en Melissa lazen een brief voor die ze eerder in het ziekenhuis aan hun opa hadden voorgelezen. “Een groot voorbeeld voor ons allemaal”, zo werd hij genoemd.

Mooie herinneringen

Ook de Protestantse Gemeente Landsmeer, waarvoor Jan Rijswijk erg veel heeft betekend, bewaart mooie herinneringen aan hem. Herrianne Allewijn heeft hem lang gekend. “Jan is niet gelovig opgegroeid”, vertelde ze vorige week, kort nadat hij was overleden. “Hij is met het christelijke geloof in aanraking gekomen doordat hij bij de familie Kalf over de vloer kwam - een christelijk gezin - en bevriend raakte met Peter, een van de jongens. Jan ging zingen in een gospelkoor in  Amsterdam-Noord, dat samenging met een koor uit Ouderkerk aan de Amstel. Cora was lid van dat koor en zo hebben ze elkaar ontmoet. Het christelijke geloof had zijn interesse en daar heeft hij zich meer in verdiept. Nadat Jan met Cora was getrouwd zijn ze bij onze gemeente terechtgekomen.”

Spin in het web

Met het overlijden van Jan Rijswijk is binnen de kerkgemeente niet zomaar iemand weggevallen. Als scriba beheerde hij het secretariaat en daarmee fungeerde hij als de spreekwoordelijke spin in het web. Preses Flora Doeven: “We hadden op een gegeven moment geen scriba en wisten niet wie we daarvoor moesten vragen. De naam van Jan Rijswijk viel. ‘Jan?’, zei ik. ‘Maar die dóet al zoveel!’ Hij zat zo ongeveer in elke groep van onze gemeente. Was voorzitter en koster geweest, was betrokken bij de kerststal en de koffiezondag, regelde licht en geluid, was er bij bijzondere diensten altijd. Toch ben ik naar hem toe gegaan. Ik voelde me zó opgelaten. ‘Jan, wil je scriba worden?’, vroeg ik hem. Hij antwoordde: ‘Liever niet, maar ik sluit de deur niet helemaal; ik voel de roeping.’ Hij wilde het best doen, maar niet als hij met conflicten te maken zou krijgen, want daar hield hij niet van. En uiteindelijk zei hij: ‘Ik doe het’.”

Van grote betekenis

Het zou tijdelijk zijn, en Cora zou de notulen voor haar rekening nemen, zo was de afspraak. Het liep anders. Jan Rijswijk is gebleven als scriba. Want hij vond de PGL een fijne club. En juist in deze rol was hij van grote betekenis. Of, zoals Aad Bakker, voorzitter van het College van Kerkrentmeesters, het verwoordde: “Een radertje in een motor. Als dat eruit valt, staat de machine stil.”

Flora: “Jan was goed geordend, had alles voor elkaar. Cijfertjes, nummertjes - hij is wiskunde- en natuurkundedocent geweest en de bèta zat er wel in. Hij was rustig, maar wel aanwezig. En hij was een doorpakker, hield van duidelijkheid en afspraken. Soms zei ik: ‘We moeten dit of dat nog regelen’. Maar dan had Jan dat al gedaan.” Aad: “Ook de nieuwsbrief en de Wegwijzer verzorgde hij. En hij verstuurde de persberichten.”

Herrianne begeleidde samen met Jan vijfentwintig jaar geleden al jongerenreizen naar Taizé in Frankrijk, waar gezamenlijk werd gezocht naar de verbondenheid met God. Hoe zou ze Jan in één zin willen omschrijven? Daar hoeft ze welgeteld één seconde over na te denken: “Een dierbare reisgenoot door het leven.”

Nieuwe Buren

Joke Grevenstuk, de vrouw achter Nieuwe Buren, heeft eveneens veel met Jan Rijswijk te maken gehad. “Nieuwe Buren is een project dat is opgezet in 2016 nadat er in de sporthal vluchtelingen werden opgevangen. En er ook in Landsmeer een toeloop kwam vanuit circa twaalf verschillende landen. Het doel werd om de statushouders welkom te heten en hier te helpen inburgeren op diverse terreinen. Er werden vrijwilligers gezocht voor heel diverse klussen. De belangrijkste werd wel de taalondersteuning, bij de gezinnen thuis. Er werd ons al snel duidelijk dat er ook hulp nodig. Als er kinderen waren die moeite hadden op school met rekenen, konden altijd bij Jan terecht. Vaak in korte tijd had hij hun het inzicht gegeven hoe de sommen in elkaar zaten, en konden zij weer zonder hulp verder.”

“Bij een oproep in deze krant, toen nog het Kompas, werden er wel twaalf fietsen geschonken. Jan bood aan dat ze bij hem ingeleverd konden worden, maar hij ook de klus op zich nam om ze allemaal na te kijken.”

“Bij de ontmoetingen met onze doelgroep in Het Kruispunt op de laatste zondag van de maand, waar we gemiddeld met vijftig personen aanwezig waren, waren ook Cora en Jan vast van de partij. Hetzij als de barkeepers of gewoon om in hun midden te zijn. Toen Natasha in België ging wonen, was Jan er ook  om haar huis leeg te maken en de vrachtauto vakkundig vol te stouwen. Met nog twee aanhangwagens en vijf andere vrijwilligers richting België om ook daar te spullen op één hoog te krijgen.”

“Bij de Ontmoet en Eet-avonden waren ze er ook altijd. Niet alleen voor de maaltijd, maar ook om te helpen tot alles weer was opgeruimd. Zo ook in de Ramadantijd, als wij de Iftharmaaltijd hier met elkaar beleven.”

Zodra  een familie binnen Landsmeer verhuisde, kwam Jan en beeld. Maar Cora ook. Zij heeft meters gordijnen ingekort. Een grote ondersteuning in dit project. Nooit hoefde ik bang te zijn om iets van hen te vragen. Altijd een positief antwoord.”

“Wij allen voelen ons verbonden met Jan. Ik noem het een draadje. Dat blijft. Wij dragen allemaal iets van Jan in ons mee, en daar kunnen we alleen maar dankbaar voor zijn.”