Erfgoedcentrum Abraham Kuyper zoekt nog veel van en over hem

Chrit Wilshaus

Burgemeester Gregor Rensen en Arco Hofland, vicevoorzitter van Erfgoedcentrum Abraham Kuyper (en burgemeester van Raalte), trekken bij die gelegenheid een doek weg van een vitrine. Daarin ligt onder meer een exemplaar van De Standaard uit 1937, het jaar dat Kuyper honderd jaar daarvoor is geboren. De theoloog, staatsman en journalist, die veel in voornoemde krant heeft geschreven, overleed zeventien jaar daarvoor.

Geboorteakte

Niet ver van het historische pand aan de Hoogstraat 11, waar het erfgoedcentrum in is gevestigd, bevindt zich het Nationaal Sleepvaartmuseum. Ton Sels, coördinator activiteiten van het centrum, vermoedt dat de toenmalige eerste burger van Maassluis daar in de burgemeesterskamer van het toenmalige Maassluise stadhuis persoonlijk de geboorteakte van Abraham Kuyper getekend zal hebben. “Dat geeft maar weer aan dat Abraham Kuyper nooit los van Maassluis kan worden gedacht”, reageert burgemeester Rensen, die de mensen van het centrum vervolgens succes wenst met alle plannen. “Het zou mooi zijn als ze uitgevoerd kunnen worden.”

Collectie 

Gaat het nu echt van start? Sels reageert bevestigend. “Eind oktober hebben we een opwarmertje gehad met de eerste Kleine Luyden-lezing door minister Hugo de Jonge. Verder is het de bedoeling om boven een bibliotheek in te richten. Zo hebben we bijvoorbeeld van dominee Kuipers, een Kuyper-verzamelaar, een deel van zijn collectie geschonken gekregen. Daar zijn we heel blij mee.” Volgens Sels is het over een tijdje de bedoeling dat iedereen naar het erfgoedcentrum kan komen om zaken die met Kuyper te maken hebben te bestuderen. “Zodra wij voldoende vrijwilligers hebben, willen wij het pand dagelijks openen en kunnen mensen onderzoek doen naar Abraham Kuyper of allerlei aspecten van hem.”

Busje

“Wat bijvoorbeeld heel aardig is, zal ik even laten zien”, vertelt Sels en pakt een zogenoemd Kuyperbusje van tafel. “Die zijn heel bekend. Met name in gereformeerde kringen stonden die op de schoorsteenmantel. Daar gingen de centen en de stuivers in die over waren van het boodschappen doen. Zo is bijvoorbeeld de medische faculteit van de Vrije Universiteit gefinancierd maar ook de wis- en natuurkundefaculteit. Dat was absoluut crowdfunding avant la lettre”, aldus Sels. “De busjes moeten miljoenen hebben opgebracht en duizenden moeten er door heel Nederland hebben gestaan. Onder op iedere busje staat een uniek nummer. Ik ben met de VU bezig om te kijken van wie die busjes waren. Hugo de Jonge hebben we een origineel busje gegeven maar ook de burgemeester (Edo Haan, red) kreeg er een. Bij de overhandiging zei onze voorzitter, Gerda Verburg, dat een origineel busje bij de eerste burger van Maassluis uiteraard niet mag ontbreken.”

Fantastisch idee

Sels laat desgevraagd weten heel blij te zijn met het historische pand in de Hoogstraat waarin het erfgoedcentrum onderdak heeft gevonden. “Toen drie jaar geleden de honderdste sterfdag van Abraham Kuyper werd herdacht, hebben we in de Groote Kerk een bijeenkomst georganiseerd die (het was Coronatijd, red.) online te volgen was. Na afloop hebben we toen gezegd: er is een standbeeld van hem en er is een plaquette, waar zijn geboortehuis stond. Maar eigenlijk zouden we ook iets moeten doen met zijn immaterieel erfgoed. Vervolgens zijn we in Maassluis op zoek gegaan naar een geschikt pand.” Volgens Sels vond pandeigenaar Vereniging Hendrick de Keyser “het een fantastisch idee” om het erfgoedcentrum in het voormalige Gemeenlandshuis van Delfland onder te brengen.” Het centrum is dus nog op zoek naar boeken over en van Kuyper. Sels: “Bijvoorbeeld werken die in Amerika gepubliceerd zijn van en over Kuyper.” Verder heeft het centrum contact met een universiteit in Iowa in de Verenigde Staten. “Zij zijn bereid om boeken over Kuyper aan ons te schenken. Maar ook in Zuid-Korea en in Zuid-Afrika is Kuyper bekend.” Zijn er contacten met die landen? “Wij hebben ze niet maar de VU wel. Met de VU hebben we trouwens veel contact over de internationale connecties van Kuyper.”

Boeken

Tijd om een kijkje te nemen op zolder. Een fraaie wenteltrap brengt ons daar. Op de grond staan dozen en kratten met allerlei boeken die te maken hebben met Abraham Kuyper. Bijvoorbeeld een tasje met daarop de tekst: ‘De inhoud van dit tasje blijft graag lekker koel’, met daarbij het logo van een grootgrutter. Bovenop ligt het boek Nabij God te zijn, meditatiën van dr. A. Kuyper, uitgegeven door uitgeverij J.H. Kok, Kampen. Behalve dat de boeken nog in kasten of op stellingen gezet moeten worden, moeten ook vloer en wanden nog bekleed worden. Tussen de – waarschijnlijk – eeuwenoude (dak)balkenconstructie hangt een aantal lichtbakken. Waarschijnlijk geen ledverlichting. Misschien komt dat nog. Kuyper heeft deze vorm van energiezuinige verlichting in ieder geval niet meer meegemaakt.