Voormalige scheepswerf NDSM ontwikkelt zich tot bruisende stadswijk

Nieuws ma 5 aug 2024, 20:46

TUINDORP OOSTZAAN – Ooit bevond zich op het NDSM-terrein een scheepswerf die werk bood aan zo’n vijfduizend man. Nu maakt het een ontwikkeling door als bruisende stadswijk, waar wonen, werken, cultuur en recreatie met elkaar worden gecombineerd. Een even bijzonder als gevarieerd deel van Amsterdam dat er, anders dan vroeger, nadrukkelijk bij hoort.

Door Marcel van Stigt

De pont vanaf het Centraal Station komt langzaam dichterbij en hele horden voetgangers, fietsers en bromfietsers schuifelen alvast naar voren om aan boord te te stappen. Maar eerst zullen ze ruimte moeten maken voor de passagiers die juist van de pont afkomen.

Hoe anders was dat pakweg tien, vijftien jaar geleden. Toen was het tussen het NDSM-terrein en de grote stad met name eenrichtingsverkeer naar het Centraal Station. Gratis parkeren op het terrein waar je maar wilde, en dan lekker makkelijk binnen tien minuten naar de overkant varen. Aan de noordkant meerde de pont vrijwel leeg aan. Want wat had je hier op dat enorme rommelige terrein met al die vervallen gebouwen te zoeken?

Dat gaat tegenwoordig niet meer op. Het NDSM-terrein is uitgegroeid tot een volwaardig, aantrekkelijk deel van het centrum van Amsterdam. Het werd eerst een inspirerende plek voor kunstenaars, die er samen een culturele broedplaats van maakten. Bedrijven volgden en nu worden er in rap tempo woningen gebouwd.

De gemeente Amsterdam voert ambitieuze plannen uit om hier een moderne, bruisende stadswijk van te maken. Maar wel met behoud van het historische industriële en ruige karakter. Woningen, kantoren en voorzieningen komen met name in het westelijk deel. Dat is ooit, in 2007, begonnen met het langgerekte, in het oog springende Kraanspoor. Daarna volgden One, NieuwDok en De Werf, NoordDok, het Dok, Pontkade, SouthDock, BinnenDok en Parking NDSM.

Er komen steeds meer voorzieningen. Sinds 2020 is het gebouw Pontkade voorzien van een supermarkt. Bezoekers kunnen hun auto’s kwijt in een openbare parkeergarage. Er is rondom de gebouwen volop ruimte om lekker rond te lopen en ergens te gaan zitten. Klaar is het allemaal nog niet. Het project loopt tot ongeveer 2034 en dan wordt er een dikke punt achter gezet.

Op de ponten wordt het steeds drukker en daar kan de gemeente Amsterdam niet omheen. Er zijn daarom plannen om vaste verbindingen met het IJ te creëren. Zo blijft de toeloop behapbaar.

Het oostelijke deel van de NDSM-werf moet een ander karakter krijgen. Hier blijft het kunstzinnige, culturele karakter dat zo bij dit stuk Amsterdam-Noord hoort gehandhaafd. Op het deel waar de IJ-hallen en het evenemententerrein zijn gevestigd moet in principe ruimte komen voor groen en sportvoorzieningen.

Er wordt flink gebouwd, maar er moet nog wel ruimte overblijven voor recreëren, uit eten gaan en aan evenementen kunnen deelnemen. Bovendien moet het kenmerkende gezicht van het NDSM-terrein vanaf het water duidelijk zichtbaar blijven. Denk daarbij aan de betonnen scheepshelling en de torenhoge kraan. Ze doen nu respectievelijk dienst als evenemententerrein en als hotel. Zo hoeft het één niet ten koste te gaan van het ander, en kan de historische scheepswerf nieuwe bestemmingen krijgen en toch zijn vertrouwde gezicht behouden.