Katinka Ronde helpt mantelzorgers in Purmerend en de Beemster: ‘Schroom nooit om hulp te vragen’

Mantelzorg kan iedereen overkomen. Een ziek kind, een partner met dementie, een ouder die niet meer zelfstandig kan wonen. Katinka Ronde is de mantelzorgregisseur van de gemeente Purmerend en helpt inwoners de weg te vinden in het wirwar van zorgmogelijkheden.

Ze is een soort overkoepelend orgaan. Als in een helikopterview scant zij van boven van wat er mis gaat, wat is er nodig om weer balans te brengen in een gezin, bij de persoon in kwestie. Ze werkt samen met huisartspraktijken, wijkteams, welzijnswerk en praktijkondersteuners. Ze legt verbindingen tussen mensen en instanties, luistert en adviseert. Zij is ‘de ogen en oren van Purmerend en de Beemster’. Waar calamiteiten of problemen zijn, waar advies nodig is, daar is Ronde. Als zij al van de situatie afweet, natuurlijk.

Ogen en oren in de gemeente

Er is meer mogelijk dan families soms denken, vertelt Ronde. Zowel qua zorg maar ook andere mogelijkheden die ervoor zorgen dat zorg voor elkaar mogelijk blijft. Ronde brengt situaties in kaart en zoekt naar wat iemand nodig heeft om weer balans te vinden. Dat doet ze met een breed netwerk aan voorzieningen in haar achterzak: thuiszorg, hulpmiddelen via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) via het CIZ, of vergoedingen via de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Denk ook aan jezelf

"Schroom nooit om hulp te vragen", zegt Ronde. "Ouderdom gaat niet altijd in volle gezondheid. Gebreken kunnen zichtbaar worden, dus waarom geen hulp vragen en het niet flexibel maken voor jezelf, of juist wél hulp accepteren."

Ze benadrukt dat zorg niet altijd zwaar hoeft te zijn. Thuiszorg kan al een groot verschil maken. Wie een casemanager heeft, kan die vragen een indicatie aan te vragen. "Vanaf indicatie 5 kun je gaan inwonen in de zorg. Vanaf indicatie 4, net op het randje dus thuis, valt thuiszorg aan te vragen", legt Ronde uit.

Ook voor kinderen

Mantelzorg is niet alleen iets voor volwassenen. Ronde wijst erop dat ook kinderen mantelzorger kunnen zijn of zorg nodig hebben als een ouder ziek is. "Een kind is het meest kwetsbaar, kent die grote boze wereld nog niet voldoende. Maar als er een ziekte in een gezin is, zal een kind zich wellicht anders gedragen, want de ouder is ziek. Dan voelt dat anders thuis", zegt Ronde.

Zij denkt mee met ouders en jongeren die vragen hebben over zorg of maatschappelijke ondersteuning.

Dementie, de stille groep

Ronde noemt dementie de zwaarste groep waarmee ze te maken heeft. Ze is actief betrokken bij het netwerk Dementie en Ouderenpsychiatrie van zeven gemeenten in de regio. Een veelvoorkomend probleem na een diagnose: de persoon met dementie wil er niets over naar buiten brengen. "Iets wat nog niet zichtbaar te zien is, is er niet", beschrijft Ronde die dynamiek. “Maar de ziekte ontwikkelt zich en het is juist zaak om er mee om te leren gaan.”

Voor de omgeving heeft ze een tip. "Maak nooit beloftes die je niet na kunt komen, want dan komt later het schuldgevoel om de hoek kijken."

Haar aanpak richt zich op het vasthouden van de mooie kanten. "Laat de mooie kanten zien, en daarmee blijft, als het al zwaar is of nog zwaarder wordt, liefde behouden", zegt Ronde. “Want iemand is ziek, maar diegene is niet de ziekte. Maak mooie herinneringen, pak die doe-momenten, want voor je het weet herinner je alleen het ziek zijn.”

Mooi gezegd door Ronde.

Mantelzorg is geen verplichting

Ronde benadrukt dat mantelzorg geen plicht is. "Mantelzorg is niet verplicht, het mag", legt ze uit. "Want mantelzorger, daar kies je niet voor. Je rolt erin. Dat is een wezenlijk verschil in zelf keuzes maken."

Ronde is er dus niet alleen om de zorg te regisseren. Ze helpt ook mantelzorgers die het gevoel hebben tekort te schieten. "Doordat ik luister, emoties zie en deze kan ondersteunen in wonen, vervoer, parkeervergunningen et cetera, kan dat al voldoende zijn voor de mantelzorger", zegt Ronde. Ze geeft de mantelzorgers nog mee: “Je hoeft geen drie uur op visite, een half uur is al liefdevol.”

Even op adem komen

Mantelzorgers die even willen bijkomen, kunnen gebruik maken van een respijthuis. In Wijdewormer bevindt zich een respijthuis voor mensen die niet dwalen, niet weglopen en geen nachtzorg nodig hebben. Voor mensen met ALS of MS zijn er Nieuw Unicum in Zandvoort en Warm Thuis in Oterleek. Wie een Wlz-indicatie heeft, kan 156 dagen per jaar verdelen over respijtzorg. In de andere situaties geldt een aaneengesloten periode van drie weken. Belangrijk: bel het respijthuis altijd eerst voordat een vakantie wordt geboekt. De gewenste dagen moeten beschikbaar zijn.

Een fijn mens

Duidelijk is te zien en te horen dat hier iemand tegenover mij zit met een goede kijk op de mens, de familie, het gezin, het leven, de invulling daarvan, maar vooral het aanbieden van instanties, hulpinstanties en net dát wat je nodig hebt. Met een mooie omhelzing nemen wij afscheid. Katinka Ronde is bereikbaar via 0299 – 452068.

Lees ook

Purmerender Bert Koopman (93) blikt terug op zijn jeugd in oorlogstijd: ‘Vrijheid is niet vanzelfsprekend’