Musical & Operette Purmerend van De Jantjes naar de steppen van Hongarije

Door John Bontje

Viktoria und ihr Husar ging in 1930 in première in Leipzig en werd een doorslaand succes. Het werk vertelt het verhaal van Viktoria, een Hongaarse gravin en voormalig operazangeres, die inmiddels getrouwd is met de diplomaat John Cunlight. Wanneer haar grote liefde, de Hongaarse husarenofficier Stefan Koltay, onverwacht weer opduikt na jaren gevangenschap in Siberië, laait het vuur van weleer weer op. De operette voert het publiek mee van Rusland via Japan en Hongarije tot Berlijn – een wereldreis met muzikale accenten die variëren van melancholische zigeunermelodieën tot lichte jazzinvloeden. Paul Abraham, de componist van ‘Viktoria’, was een meester in het combineren van stijlen. Zijn werk markeert een belangrijk keerpunt in de ontwikkeling van de operette. Bekende nummers uit de operette zijn onder andere ‘Reich mir zum Abschied noch einmal die Hände’ en het melancholieke ‘Nur ein Mädel gibt es auf der Welt’.

Rijk werk

Regisseur Jaap Dijkhuis (68) beschouwt Viktoria und ihr Husar als een “bijzonder rijk werk met veel dramatische lagen”. “Het is geen luchtige klucht, maar een verhaal over trouw, liefde, verlies en verlangen. Tegelijkertijd is het vrolijk, geestig en bij vlagen ronduit ontroerend”, geeft hij een voorzetje. Dijkhuis is een gevestigde naam binnen de Nederlandse muziektheaterwereld. Met zijn jarenlange ervaring als acteur, regisseur en docent weet hij als geen ander hoe een gezelschap te inspireren en motiveren. Zijn staat van dienst tot dusverre is indrukwekkend. Zo was hij onder andere 15 jaar fulltime danser, zanger en acteur bij de destijds vermaarde en later ter ziele gegane Hoofdstad Operette. Hij werkte ook voor allerlei operettegezelschappen in Nederland, België en Frankrijk, bewerkte teksten, schreef stukken, ontwerpt theaterkostuums, -decors en projectie achtergronden en - niet onbelangrijk als leermeester- hij is professioneel klassiek zanger (bariton) in operette, opera en musical. Bovendien geeft hij zang- en acteerlessen. Voor Musical & Operette Purmerend is hij sinds 2006 een vertrouwde kracht die al meerdere producties met succes heeft geleid. Je kan dus rustig stellen dat Jaap Dijkhuis een duizendpoot is. Als je zijn duizelingwekkende CV erop naslaat, doe je hem met die term misschien nog wel te kort.  

Vlees en bloed

Wat Dijkhuis uniek maakt is zijn aandacht voor zowel muzikaliteit als theatrale authenticiteit. In dat kader mag de samenwerking met vaste assistent Ed Latulette niet onvermeld blijven. De combinatie Dijkhuis/Latulette klopt als een bus en daar spint Musical & Operette Purmerend garen bij. Dat onderschrijven ook Saskia Hille en Peter de Wolf. 

Onder de regie van Dijkhuis en ondersteuning van Latulette worden de karakters geen stereotype operettefiguren, maar mensen van vlees en bloed. Saskia Hille (51), sinds 2010 verbonden van het Purmerendse gezelschap: “Jaap cast zo goed. In De Jantjes kon ik als Toffe Jans eigenlijk helemaal mezelf zijn. De rol van Riquette in Viktoria und ihr Husar, waarin ik het loyale kamermeisje met een ondeugende inslag speel, is van een heel andere orde. Vooral de omschakeling naar zang vergt veel discipline, maar het feit dat ik in bands gezongen heb zal me zeker helpen. Bovendien heb ik heel veel aan de adviezen van zangcoach Ellen van Haaren. We kunnen bij alle producties op haar terugvallen en doet dat met hart en ziel. Ik ben daar zo blij mee.”

Tekst gaat verder onder de foto

Saskia Hille: ‘Ik heb heel veel aan de adviezen van zangcoach Ellen van Haaren. (Foto: Han Giskes)

Met haar komische timing en warme podiumuitstraling zal Hille weinig moeite hebben om het publiek te betoveren. Dat ging haat tenslotte ook prima af als Toffe Jans in De Jantjes. De rol van Riquette is bij haar zonder meer in goede handen. Haar zang en spel brengen het karakter tot leven. Wie weet wordt ze een publieksfavoriet in de levendige productie.

Peter de Wolf (69) vertolkt met verve de rollen van Béla Pörkölty en de Japanse Bonze. Rasechte Purmerender De Wolf laat in ‘Viktoria’ opnieuw zien hoe hij moeiteloos schakelt tussen karaktertypes. Als Béla brengt hij een charmante Hongaarse officier tot leven, terwijl hij als Bonze een komische noot toevoegt aan het exotische Japanse decor. Het zijn rollen die hem op het lijf geschreven zijn. Zijn bijdrage geeft kleur aan de klassieke operette. De Wolf staat niet overigens alleen op de bühne zijn mannetje, want als opvolger van Arie van Ledden is hij sinds dit jaar productie-coördinator/leider van het gezelschap. “Ik heb er ongelooflijk veel zin in. Al zie ik wel een beetje op tegen de danspasjes die ik moet maken. Om me heen wordt er gedanst en ik moet op bescheiden schaal meedoen. Ach, we zien het wel.”

Hoge niveau

Musical & Operette Purmerend staat bekend om haar hoge niveau, en ook dit jaar stelt het gezelschap niet teleur. De rol van Viktoria wordt vertolkt door de lyrische sopraan Dieke van Hoften, die met haar warme stem en expressieve spel de innerlijke strijd van haar personage overtuigend neerzet. De rol van Stefan Koltay is in handen van tenor Steven Schilp, een oude bekende van het gezelschap. Hij ziet het neerzetten van Stefan Koltay als een fantastische uitdaging vanwege de verschillende emoties van het personage. Het krachtige stemgeluid en het natuurlijke charisma van Schilp maken hem de ideale husaar. John Cunlight, de Britse diplomaat, wordt gespeeld door bariton Erik van der Elst. Het negental solisten wordt compleet gemaakt door: Ellen Hink-Loef (O Lian San), Tim van den Heuvel (Graaf Ferry), Peter Knook (Janczi) en Marjon van der Sluis (O Miki). Het ensemble wordt versterkt door een kleurrijke cast van bijrollen en een levendig koor dat onder leiding van dirigent Harrie Buis tot een harmonieus geheel wordt gesmeed.

Met Viktoria und ihr Husar bewijst Musical & Operette Purmerend dat operette springlevend is. In een tijd waarin het genre soms wordt afgedaan als oubollig, laat deze productie zien dat de verhalen en emoties tijdloos zijn. En dat er een generatie performers is die deze erfenis met liefde draagt en vernieuwt. “Deze vereniging swingt als nooit tevoren”, zegt Jaap Dijkhuis. “De leden gaan ervoor. Het is één brok saamhorigheid. Heel bijzonder is dat Musical & Operette Purmerend ook jonge leden aantrekt, ook vanuit andere verenigingen. Men ervaart het hier als een warm bad. Nou, kom daar maar eens om in deze tijd. Als je nagaat dat ooit in Amsterdam 13 operetteverenigingen bestonden. Er is er niet eentje van over. Doodzonde. In Purmerend is het levende bewijs dat een musical- en operettevereniging springlevend kan zijn.”

Met z’n allen

“De leden willen niveau, er moet iets moois komen en daar wil iedereen keihard aan meewerken. Geen solistische acties maar met z’n allen er alles aan doen om er een groot succes van te maken. Dat is wat wij allemaal willen. En na de voorstelling, als het doek gevallen is, met z’n allen uit ons dak gaan, op een manier alsof we wereldkampioen geworden zijn. Dat is zo’n beetje waar deze vereniging voor staat”, weet Saskia Hille uit ervaring. 

Tekst gaat verder onder de foto

Peter de Wolf: ‘We vormen een leuke club mensen, die ondanks dat we amateur zijn op een hoog niveau musicals en operettes brengt’ (Foto: Han Giskes)

Peter de Wolf werd via zijn zwager in het jaar 2000 lid. Na enkele jaren moest hij vanwege andere bezigheden zijn lidmaatschap intrekken. Maar onder het motto ‘het bloed kruipt waar het niet kan gaan’ meldde hij zich naderhand toch weer met veel enthousiasme aan. “En daar heb ik tot op de dag van vandaag geen moment spijt van. Dit is namelijk een onwijs leuke club mensen. Een club die ondanks dat bijna iedereen amateur is op een hoog niveau musicals en operettes brengt”, aldus De Wolf. 

Een bloeiende amateurvereniging bestieren met het doel om altijd een hoog niveau aan te tikken is misschien een mooie uitdaging, deze wordt nog groter als het financiële aspect ter sprake komt. Voor niks gaat immers alleen de zon op, zeker anno 2025. “Als je nagaat wat er allemaal bij een productie als Viktoria und ihr Husar komt kijken. De kostuums moeten gehuurd of door mensen van de vereniging gemaakt worden. Datzelfde geldt voor de pruiken. Er zit een live orkest in de bak, al deze mensen moeten ingehuurd worden. In denk dat de totale kosten op zo’n 45.000 euro komen”, heeft Dijkhuis uitgerekend. Om die reden worden allerlei fondsen aangeschreven. Het zou daarom om meerdere redenen mooi zijn als de Purmaryn in november vier keer stijf uitverkocht is. 

Miniconcert in Trier

Twee maanden voordat de voorstellingen van Viktoria und ihr Husar los gaan, reizen de leden van Musical & Operette Purmerend in september nog af naar het Duitse Trier. Tijdens het wijnfeest daar geven de leden een miniconcert. Voorzitter Peter Knook: “Dat doen we in het kader van ons 75-jarig bestaan, dat dit jaar wordt gevierd. We zijn druk met de voorbereidingen bezig.”

Tot slot zou de vereniging graag in contact willen komen met twee enthousiaste mensen ter vervanging van dames die al jaren de rekwisieten verzorgen. “Beiden hebben aangegeven dat dit hun laatste jaar is. Als er geïnteresseerden zijn, zouden zij zich kunnen melden bij ons en dit jaar al kunnen meelopen om volgend jaar het stokje over te nemen”, laat Knook weten.

Wil je nu alvast verzekerd zijn van een entreebewijs voor een van de voorstellingen van Viktoria und ihr Husar? Bestellen kan via de website van theater de Purmaryn, www.depurmaryn.nl