‘Dementie heb je echt samen’

Door: Sanne de Weger

Irene Ruijter is bij Humanitas onder andere coördinator van ‘vriendschappelijk huisbezoek’ en vertelt dat de het aantal aanvragen voor mantelzorgondersteuning toeneemt. “Je kunt je voorstellen dat als je een partner hebt met dementie en dat is in een verder gevorderd stadium, dan heb je er als mantelzorger een aardige kluif aan om iemand te ondersteunen.” 

Veranderingen

De belasting is volgens Irene vaak enorm groot omdat de mantelzorger te maken krijgt met een partner waar hij of zij eigenlijk nooit mee getrouwd is. “Mensen met dementie maken vaak veranderingen in hun karakter en gedrag door. Voor mantelzorgers kan dit verwarrend en emotioneel zwaar zijn: de persoon die ze al jaren kennen, reageert of gedraagt zich ineens anders.”

Skills

Vrijwilligers worden doorgaans getraind door Stichting Geriant, een organisatie die mensen en families begeleidt die te maken hebben met dementie, en volgen online trainingen van Humanitas landelijk ‘omgaan met dementie’. “Je moet bepaalde skills hebben om met mensen met dementie om te kunnen gaan. Bijvoorbeeld de vaardigheid om iemand op een ander spoor te kunnen zetten qua gedachten en in gedrag. Dat kun je leren.” 

Onschatbare waarde

Het feit dat de mantelzorger even lucht krijgt als de deelnemer bezoek krijgt van de vrijwilliger is van onschatbare waarde. “Dan kan hij of zij even naar de kapper, naar de winkels of een wandelingetje maken. Sommige mensen met dementie kun je moeilijk alleen laten. De zorg gaat 24/7 door en het wereldje wordt soms best klein voor mensen met dementie èn voor hun partner. Want je hebt de ziekte samen!”

Alles in samenspraak

De vrijwilliger gaat samen met de deelnemer op zoek naar activiteiten die nog wél gedaan kunnen worden. Zoals tuinieren, wandelen of samen herinneringen ophalen met een fotoboek. Of samen fietsen op een duo-fiets. Alles gaat in samenspraak. “Humanitas streeft ernaar dat vrijwilliger en deelnemer elkaar langdurig blijven zien, zodat er een vertrouwensband kan ontstaan”, vertelt Irene. 

Dagbesteding

Ze vervolgt: “Het is natuurlijk een progressieve ziekte. In samenspraak met andere zorgmedewerkers en Stichting Geriant is het bezoek van de vrijwilliger soms ook een toeleiding naar opname of naar dagbesteding.” 

Groeiende groep

Irene stelt dat de kans op dementie bij een 80-jarige ongeveer een op de vier is. Het percentage neemt toe naarmate de persoon ouder wordt. En het aantal zestigplussers met dementie, neemt ook toe. “Je hebt heel veel soorten dementie. Alzheimer is er een van. Maar je hebt ook vasculaire dementie, je hebt de ziekte van Pick en ga zo maar door.” Het maakt duidelijk dat dementie in vele vormen voorkomt en een groeiende groep mensen en hun omgeving raakt. 

Overbelast en overspannen

Het gevaar dat op de loer ligt bij overbelasting van mantelzorgers is dat hij of zij zelf omvalt. “Echt overbelast en overspannen raakt. Vaak hebben ze zelf lichamelijke kwalen en is er bijvoorbeeld respijtzorg nodig, een tijdelijke opname. Wat nu gaande is dat áls er een opname is, mensen niet altijd achter een gesloten deur komen. En dan lopen mensen terug naar huis. Dan staan ze opeens weer op de stoep. Dat is echt verschrikkelijk. Want dan hèb je als partner uiteindelijk de beslissing genomen - met pijn in het hart en het gevoel van falen - om iemand op te laten nemen. En dan moet je iemand wéér wegsturen.”

‘De dag van mijn leven’

Voor vrijwilligers levert het werk bij Humanitas vaak net zoveel op als voor de deelnemers. Irene Ruijter vertelt over een vrijwilliger die een bijzondere band opbouwde met haar deelnemer. Samen besloten ze een dag naar het strand te gaan – een plek waar de deelnemer al jaren niet meer was geweest. Na afloop zei deze persoon: “Ik heb de dag van mijn leven gehad.” Voor de vrijwilliger was dat een onvergetelijk moment. “Dát is precies waar je het voor doet”, zegt Irene.

Meer weten of aanmelden als vrijwilliger? Neem contact op via: kopvannoord-holland@humanitas.nl of 0223- 617422.