Silvia Veldhuis legt indrukwekkend oorlogsverhaal vast: ‘Robert hield zich met parachute schuil in een boom’

Roberts oorlogsverhaal begint opvallend genoeg bij een mede-bemanningslid van de Amerikaan: John Kevin Barry (18). Hij overleefde de oorlog niet en werd begraven op de Limburgse begraafplaats Margraten. Zijn graf werd geadopteerd door Silvia. ‘‘We kwamen vaak in Limburg en gaan dan ook naar die begraafplaats. Toevallig kwamen we daar een Amerikaan tegen. Hij vertelde ons dat je graven kunt adopteren, omdat de familie van gesneuvelde militairen vaak ver weg woont. Door een graf te adopteren wordt deze toch bezocht en ligt er af en toe een bloemetje. John Kevin Barry zat in hetzelfde vliegtuig als navigator Robert W. Saumsiegle en toen ik hoorde dat hij de oorlog overleefd had, raakte ik nieuwsgierig naar zijn verhaal.’’

‘Met parachute schuilgehouden in een boom’

Robert W. Saumsiegle (1922-2018) was een Amerikaanse navigator. In de Tweede Wereldoorlog vloog hij met een B17 bommenwerper boven Duitsland toen het vliegtuig uit de lucht geschoten werd. Silvia besloot zijn verhaal te vertalen en vast te leggen. ‘‘De bemanning moest uit het vliegtuig springen. Het toestel werd bij Halberstadt geraakt. Robert werd niet gepakt toen hij op de grond terechtkwam. Hij heeft zich, met parachute en al, nog een tijdje schuilgehouden in een boom. Hij moest wel, want iedereen die je tegenkwam was een vijand.’’

Gevangen in Stalag Luft III

Uiteindelijk werd Robert toch nog opgepakt. Hij werd gevangengenomen in Stalag Luft III, een Duits oorlogsgevangeniskamp in het oosten van voormalig Nazi-Duitsland. Hier zaten krijgsgevangen, voornamelijk geallieerden. In het barak kwam hij de piloot van de B17 bommenwerper, Douglas C. Van Weelden, weer tegen. Met hem deelde Robert een kamer. Ze zaten in totaal met dertien mannen in het barak. ‘‘De mannen hadden niets om handen en zaten hele dagen te wachten op hun lot: volgde een vrijlating of de dood?’’ De krijgsgevangen werden 25 januari 1945 om 23.00 uur uit de barakken gehaald. Lopend moesten ze in de ijzige kou vertrekken, omdat de Russen in aantocht waren.

Opgeschreven voor zijn kleinkinderen

Er was weinig bekend over Robert. Toch was het mogelijk om zijn verhaal op te schrijven. ‘‘Na de oorlog heeft zijn vrouw, Genieve, hem geadviseerd om het van zich af te schrijven, het vast te leggen voor zijn kleinkinderen. Via de mail heb ik contact gehad met zijn zoon. Ik heb gevraagd of hij het goed vond als ik het verhaal van zijn vader zou vertalen en uit zou brengen in een boek. Het was prachtig om dit te doen, ook voor zijn zoon.’’ Robert was al samen met zijn vrouw voordat hij het leger in ging. Genieve was elke dag bang dat Robert iets zou overkomen. Het stel schreef elkaar regelmatig brieven, die door hun zoon, Bill, nog altijd bewaard zijn. ‘‘Tussen die brieven zitten ook de brieven die Genieve kreeg in de tijd dat Robert gevangen zat. Tot ze wisten waar hij zat, stond hij als vermist opgegeven.

Na de oorlog werd Saumsiegle engineer in het Verenigd Koninkrijk. Robert W. Saumsiegle is in 2018 op 95-jarige leeftijd overleden.

‘Mijn kinderen krijgen ze niet’

Silvia is zelf moeder. Het verhaal raakt haar. ‘‘Het waren allemaal jonge jongens. Ik moet er niet aan denken dat mijn kinderen dit overkomt. Ze zouden dit absoluut niet mogen. Als ze hier voor de deur zouden staan met de mededeling dat mijn kinderen moeten vechten heb ik mijn antwoord klaar: ‘Mijn kinderen krijgen jullie niet om oorlog te voeren.’’’

Kerstmis was vrede op aarde

Het verhaal van Saumsiegle wordt verteld van zijn opleiding tot het leger, tot zijn gevangenschap en uiteindelijk tot zijn vrijlating. In zijn eigen tekst beschrijft Robert ook verhalen van medegevangenen. Hoe ervaarden zij het? Hoe is het leven in een kamp? Het meest opvallende onderwerp is volgens Silvia Kerstmis: ‘‘Toen leken de Duitsers wel aardig en was het vrede op aarde. Ze aten samen, maar een dag later werd je bij wijze van spreken neergeschoten.’’

Boek kopen

Wil je het boek kopen? Dit kan voor 15 euro. Je kunt Silvia zelf benaderen via 06-43407416. Het boek ligt niet in de reguliere boekhandel.