Burgemeester van Boedapest Gergely Karácsony ontvangt de prestigieuze Geuzenpenning

DOOR PETER SPEK

Gergely Karácsony ontvangt deze eervolle onderscheiding, die dit jaar voor de veertigste keer wordt uitgereikt, vanwege zijn moedige inzet voor democratische waarden, de vrijheid van meningsuiting en gelijke rechten in een steeds autoritairder politiek klimaat in Hongarije. Hij is een symbool van verzet tegen onderdrukking en discriminatie en een pleitbezorger van een open, inclusieve samenleving, wat hem lijnrecht tegenover premier Viktor Orbán plaatst. Zo organiseerde hij de Boedapest Pride op 28 juni 2025 als gemeentelijk evenement om een overheidsverbod te omzeilen. Hij kreeg daarvoor bijval van verschillende politici, ook internationaal onder andere van Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam. Zij sprak openlijk haar steun voor hem uit en liep ook mee in de optocht.

Voorvechter

Gergely Karácsony is een sterke voorvechter van de LHBTIQ+-rechten. Die strijd leverde hem in 2025 een staande ovatie op in het Europees Parlement. Gergely Karácsony ziet de stad Boedapest als verdediger van de vrijheid en democratie van alle Hongaren. Zijn politieke credo is om bruggen te bouwen in plaats van muren: tegenover het verdeeldheid zaaiende populisme staat hij voor de gelijkwaardigheid van alle mensen en solidariteit. Gergely Karácsony probeert ook op een actieve manier persvrijheid en burgerrechten te verdedigen. Hij wil met zijn handelen mensen mobiliseren en een baken van hoop zijn.

Verkiezingscampagne

Ook als burgemeester van Boedapest komt hij op voor zijn bewoners. In zijn campagne in 2024 voor een tweede termijn benadrukte Gergely Karácsony dat betaalbare huisvesting allesbepalend zou zijn voor de toekomst van Boedapest. Hij wilde hiervoor rechtstreeks EU-fondsen aanspreken en daarmee de controle van de regering omzeilen.

In zijn verkiezingscampagne wees hij op diverse gerealiseerde projecten, zoals het verbeteren van het openbaar vervoersnetwerk en het invoeren van een gedeeld betalingssysteem voor treinen, trams, metro’s en bussen van verschillende bedrijven in en rond Boedapest. Dit systeem maakt reizen eenvoudiger, goedkoper en overzichtelijker. Ook heeft Gergely Karácsony gezorgd voor een grondige verbetering en het toegankelijker maken van het fietsdelen, een huisvestingsinitiatief mogelijk gemaakt om daklozen te voorzien van betaalbare huurwoningen en de stad groener en leefbaarder gemaakt.

Illuster rijtje

Gergely Karácsony komt in een illuster rijtje te staan van mannen, vrouwen en organisaties die in Vlaardingen eerder de Geuzenpenning in ontvangst mochten nemen zoals de Oekraïense organisatie 5 AM Coalition, de Afghaanse mensenrechtenactiviste Laila Haidari, Association for Political Prisoners, Lawyers for Lawyers, de Poolse rechter Malgorzata Gersdorf en de Saoedische mensenrechtenorganisatie ACPRA.
De Geuzenpenning is bedoeld voor personen of organisaties die zich onderscheiden in de strijd voor mensenrechten en democratie en zich verzetten tegen dictatuur, racisme en discriminatie en vindt zijn oorsprong in het verzetswerk van Vlaardingse Geuzen. Mannen als Bernardus IJzerdraat, Ary Kop en Jan Kijne, vormden met nog twaalf Vlaardingers de verzetsgroep De Geuzen en waren de eerste verzetsstrijders in de Tweede Wereldoorlog.

Geëxecuteerd

Zij kwamen al direct na het begin van de Tweede Wereldoorlog in opstand tegen de Duitse bezetter. Op 13 maart 1941 werden zij en drie februaristakers op de Waalsdorpervlakte geëxecuteerd.

Vooral de afscheidsbrief van Ary Kop aan zijn familie, die hij schreef in de gevangenis van Scheveningen, een dag voor zijn executie, maakt nog steeds veel indruk. Jan Campert schreef hierover het bekende gedicht Het lied der achttien dooden, dat jaarlijks op de dodenherdenking op het Verploegh Chasséplein wordt gezongen.