Groene Jeroen: MALLE SANDERTJES

Begin dit jaar heb ik kleine watersalamanders onder water mogen zien en filmen. Een vrouwtje poseerde mooi, maar de mannetjes jammer genoeg minder.

Want ach, die prachtige mannetjes toch! Allemaal dikke zwarte stippen op een zachtbruin lijf en een enorme kam over hun hele rug en staart waar een spinosaurus jaloers op zou zijn, met bij hun poeperd subtiele blauwe en oranje streepjes en dan hun witgele buik die in het midden vurig oranje kleurt. Wat een prachtige wezens zijn het toch. De vrouwtjes ogen wat minder spetterend.

(Want in de natuur zijn mannen meestal maar bijzaak. Vrouwen baren en zorgen voor de kinderen en houden hun soort in stand. Zonder vrouwen houdt het eigenlijk wel meteen op. Sommige diersoorten doen zelfs niet eens aan mannen! Uitzonderingen zijn er wel, zoals morinelplevieren, zeepaardjes en franjepoten, waarbij de mannetjes flink deelnemen aan de opvoeding en sommigen zelfs deeltijd-zwanger zijn, maar voor het overgrote deel geldt dat de meeste beestenmannetjes vooral veel vrije tijd en minder zorgen hebben. Zo kunnen ze het zich veroorloven om op te vallen. Zoals er overdreven kleurrijk uitzien als een pauw, stoer rond te lopen met een gewei als een hert, aanstellerig te baltsen als een kemphaan en allerlei ander oppervlakkig uiterlijk vertoon, waar de vrouwtjes juist onopvallend ogen en doen om zich met serieuzere zaken bezig te kunnen houden.

Opvallend genoeg vertonen de vrouwtjes van onze eigen diersoort ook vaak veel van dat ‘kijk-mij-toch-eens’ gedrag, zoals het paraderen met extravagant hoofdhaar, het dragen van opvallende en kleurrijke kleding, het nadrukkelijk tonen van bepaalde lichaamsdelen en zelfs het opzichtig verven van hun eigen gezicht!). Afijn, ook de jonge salamandertjes zijn kleurarm en doen onopvallend, want salamanders smaken voor veel beesten best lekker. September is de beste maand om die kleine salamandertjes te zien, want nadat ze opgegroeid zijn in het water wonen ze eerst nog een paar jaar op het land.

Tot mijn verbazing vond ik laatst meerdere salamandertjes van een centimeter of vier op anderhalve meter hoog in de struiken. Waar ze chill op blaadjes zaten te zitten alsof het tropisch hagedisjes waren. Dat had ik nog nooit gezien. Waarom zouden ze dat doen? Mijn vermoeden is dat ze daar overdag zo hoog veiliger zijn voor spitsmuizen en kikkers en andere salamandervreters. Bovenin open en bloot op die blaadjes zijn ze misschien wel weer kwetsbaarder voor salamandervretende vogeltjes, maar ik zag ook dat ze zich verrassend snel kunnen laten vallen.