Magere Hein, met zijn zeis in de aanslag, leidt de Dodendans

Nieuws do 24 okt 2024, 08:17

MONNICKENDAM - Zaterdag 2 november is het Allerzielen. Over de hele wereld is dit de dag waarop we de overledenen gedenken. In Nederland is het gedenken met Allerzielen in opkomst, dikwijls met hedendaagse symboliek. In Monnickendam wordt dit op bijzondere wijze gedaan met een Middeleeuwse Dodendans in de binnenstad.

Een stoet dansers van allerlei pluimage danst 2 november door de donkere straten van Monnickendam: een bisschop, de paus, een arme visserman, een edelvrouw, een non, een bakker. De fakkels en de muziek van trommels en doedelzakken maken het tot een indringend spektakel.

Vooraan in de stoet danst de Dood, ‘Magere Hein’, met zijn zeis in de aanslag. Hij klopt onderweg op de deur van een huis. Een bewoner sluit zich met gespeelde tegenzin aan bij de dansers.

Sterfelijkheid in beeld

De werkelijkheid is dat wij mensen sterfelijk zijn. Door de eeuwen heen is dat niet veranderd. De Dood trekt nog altijd rond, als mensen zijn we sterfelijk. De Dodendans geeft aan die gedachte vorm via een prachtig ritueel. Met de dans gedenken we dat we sterfelijk zijn en herdenken we de overledenen. Voor huizen waar het afgelopen jaar iemand is overleden wordt een minuut stilgehouden en geknield eerbied betoond. Zo delen we het verdriet met elkaar.

Herman van Elteren

In het bijzonder gedenken we dit jaar Herman van Elteren, die in september 2023 overleed. Herman gaf de dodendans vorm, zoals we die nu opvoeren. Ook voor zijn huis houden we stil. Dat hij moge rusten in vrede.

Met Herman verliest Waterland en het Middeleeuws Genootschap een vooraanstaand lid, die tot z’n 90ste actief bij optredens meespeelde. Onder andere als roverman, Magere Hein of als voorzanger van de pelgrims. Hij ontwierp niet alleen vaandel en logo van het genootschap, ook de kledinglijn voor de stadsfeesten van 2005 en vele middeleeuwse attributen kwamen uit zijn handen. De basis voor succesvolle optredens van in binnen- en buitenland.

Mooi vereeuwigd

Voor de uitvoeringen van het Appelparadijs en de Monnickendamse kerststal maakte hij de poppen, de kostuums en het decor. Tot vreugd van jong en oud staat deze ieder jaar bij de Waegh te pronken. Zelf staat hij er als herder bij, dus zo heeft hij zich nog mooi vereeuwigd.

Beschouwing en toast

De start van de stoet is 20.30 uur bij de Doopsgezinde Vermaning aan de Beestenmarkt. Na een route door de binnenstad, eindigt de stoet daar weer om ongeveer 21.15 uur. Er volgt een korte beschouwing op Allerzielen en op dood en leven door een Monnickendammer, waarna we gezamenlijk toasten op het leven. De avond sluiten we af met een miniconcert van Hailander, muzikanten die met hun Middeleeuwse instrumenten al die jaren al de Dodendans begeleiden.

Route

De route is als volgt: Beestenmarkt, Fluwelen Burgwal, Lindegracht, Kerkstraat, Middendam. Zuideinde, Niesenoortsteeg, Niesenoort, Beestenmarkt. De Allerzielentocht wordt georganiseerd door het Middeleeuws Genootschap Monnickendam.