Geen aanwijzingen voor doorbraak ToBRFV-resistentie

Sinds de introductie van Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) heeft de tomatensector fors geïnvesteerd in genetica, onderzoek en preventie. Met resultaat: moderne tomatenrassen beschikken inmiddels over een hoge mate van resistentie en de weerbaarheid van de teelt is sterk toegenomen. Toch klinkt de laatste tijd steeds vaker het geluid dat de resistentie tegen ToBRFV ‘doorbroken zou zijn’. Volgens Axia Vegetable Seeds wordt die conclusie op dit moment niet ondersteund door de beschikbare data.

Geen aanwijzingen voor doorbraak HR-resistentie

Uit onafhankelijke monitoring, internationale virustracking via onder andere Nextstrain en eigen en extern laboratoriumonderzoek blijkt wel dat er nieuwe virusclusters circuleren binnen de tomatenteelt. Dat betekent echter niet automatisch dat deze varianten de huidige HR-resistenties hebben doorbroken.
Sjaak van der Ploeg, Hoofd Veredeling & Strategie bij Axia Vegetable Seeds: “Wat wél zichtbaar is, is dat nieuwe virusintroducties en een hoge infectiedruk een steeds grotere rol spelen bij de problemen die telers in de praktijk ervaren. En precies daar ligt de kern. De genetica lijkt op basis van de huidige inzichten niet de zwakste schakel. De belangrijkste opgave is en blijft om het virus zoveel mogelijk buiten de kas te houden.” Dat sluit aan bij waarschuwingen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA): de verspreiding van besmet materiaal blijft een belangrijk risico voor de sector.

Sterke genetica én strikte hygiëne

Een effectieve aanpak begint volgens Axia bij de combinatie van een sterk HR-resistent ras en het consequent naleven van hygiëneprotocollen. Resistentie is daarbij geen vervanging van hygiëne, maar vormt samen met preventieve maatregelen de basis voor een weerbare teelt. Sjaak van der Ploeg: “Aanvullende maatregelen die de indruk wekken dat een HR-resistent ras van buitenaf extra bescherming nodig heeft, zoals vaccinatie, zijn niet toegestaan en raden wij dan ook ten zeerste af.” Tegelijkertijd is resistentie slechts één onderdeel van de raskeuze. Voor een succesvolle teelt telt uiteindelijk de totale prestatie van een ras: van productie en vruchtkwaliteit tot uniformiteit, smaak en betrouwbaarheid gedurende het volledige teeltjaar. Axia volgt de ontwikkeling van ToBRFV sinds 2019 via praktijkwaarnemingen, internationaal beschikbare data en laboratoriumonderzoek. Sindsdien wordt ToBRFV-resistentie breed ingebouwd in het tomatenportfolio. De verzamelde kennis wordt gebruikt om zowel de ontwikkeling van het virus te volgen als nieuwe rassen verder te verbeteren.

De conclusie op basis van de huidige inzichten is daarmee dat nieuwe virusclusters vragen om blijvende aandacht en monitoring, maar op zichzelf geen bewijs vormen dat de huidige HR-resistenties zijn doorbroken. Een succesvolle beheersing van ToBRFV begint met een sterk resistent ras, gecombineerd met het beperken van infectiedruk en consequente hygiëne.