Van Jeju naar Westland: je huis mag iets over je vertellen

Drie jaar geleden stapte ik voor het eerst in het vliegtuig naar Zuid-Korea. Niet voor een gewone vakantie. Een hele goede vriendin van mij komt uit Korea en vroeg of ik mee wilde om te zien waar zij vandaan kwam. Twee weken verbleven we in Seoul. Doordat ik met haar reisde, kreeg ik een andere kant van het land te zien dan wanneer ik er alleen als toerist naartoe was gegaan.

Als interieurarchitect kijk ik op reis automatisch naar hoe mensen wonen. Dit keer kwam ik ook bij mensen thuis. Welke materialen en kleuren gebruiken ze? Wat staat er in huis en wat ligt er in de winkels? In Korea viel er wat dat betreft genoeg te ontdekken!

Van hanok naar hoogbouw

Traditionele Koreaanse huizen, hanok genoemd, zijn gebouwd met natuurlijke materialen als hout, steen en papier. Bijzonder is de ondol, het eeuwenoude systeem van vloerverwarming. De vloer speelde daardoor van oudsher een belangrijke rol in huis. Er werd dicht bij de grond gezeten, gegeten en geslapen. Nog altijd gaan in Koreaanse huizen de schoenen bij binnenkomst uit.

Het moderne Seoul vormt daarmee een enorm contrast. Het is een metropool vol hoogbouw waar veel mensen in appartementen wonen en de beschikbare ruimte efficiënt wordt gebruikt, bijvoorbeeld met transformeerbaar meubilair, een opklapbaar bed of een uitschuifbaar bureau uit het aanrecht.

Maar tussen alle moderne architectuur en techniek viel mij als ontwerper nog iets anders op: de vrolijkheid van veel alledaagse gebruiksvoorwerpen. Dingen die bij ons vooral praktisch zijn, mogen daar bont, grappig en uitbundig zijn. Bloemen, dieren, dessins en vooral veel kleur.

Die aandacht voor het versieren van alledaagse voorwerpen is niet nieuw. Ook traditioneel werden Koreaanse meubels, textiel en huisraad gedecoreerd. En ook nu is het personaliseren en versieren van spullen populair.

Zuid-Korea staat bekend om zijn hoge levenstempo, ook wel ppali-ppali genoemd: snel, snel. Tegelijkertijd bestaat er het begrip sohwakhaeng: klein maar zeker geluk. Dat kan iets eenvoudigs zijn waar je even blij van wordt. Ook vrolijke, schattige gebruiksvoorwerpen passen bij die behoefte aan kleine pleziermomenten in het dagelijks leven. Een rijstkoker die een deuntje speelt of een spons met een lachend gezichtje: waarom zou iets praktisch niet óók leuk mogen zijn?

De vrouwen van Jeju

Na twee weken Seoul maakten we een vierdaagse reis naar Jeju, het vulkanische eiland ten zuiden van het Koreaanse vasteland. Wat me als Westlander meteen opviel, was hoeveel er op het eiland wordt verbouwd. Vooral mandarijnen zie je overal: in boomgaarden, langs de weg, op markten en in winkels. Zelfs in het straatbeeld duiken ze op. Ik heb nog steeds spijt dat ik die doorzichtige poncho met mandarijnenprint niet heb gekocht!

Maar Jeju is ook bekend om zijn haenyeo: vrouwelijke duikers die zonder zuurstofflessen diep de zee ingaan om onder andere schelpdieren te verzamelen. De meeste vrouwen blijven tot op hoge leeftijd duiken. De oma van een vriend had dit werk zelf ook gedaan. Ik vond het ongelooflijk om die verhalen te horen. Nog een bijzonder detail: het huis van deze oma heeft geen sloten. Dat is daar helemaal niet nodig.

En juist op Jeju ontdekte ik iets veel kleiners dat uiteindelijk met mij mee naar het Westland zou reizen.

In een winkel zag ik kleine handdoekjes met de meest uiteenlopende kleurrijke dessins. Ik vond ze zó leuk dat ik meteen de hele voorraad kocht.

Thuis gebruikte ik ze in de keuken en op het toilet en gaf ik ze cadeau. Het viel me op hoe anders ze waren dan wat we hier gewend zijn. Onze handdoeken zijn meestal effen of hebben een rustig dessin. Maar zó kleurrijk en uitbundig? Dat had ik hier nog niet eerder gezien.

Maar wie woont hier eigenlijk?

Misschien vielen ze me ook zo op omdat we in Nederland wel erg voorzichtig zijn geworden met ons interieur. Beige banken, beige muren, naturel vloerkleden en accessoires keurig in dezelfde tint. Onze huizen lijken steeds meer op elkaar.

Maar wie woont hier nou eigenlijk? Jij of de buren? Waar zijn de persoonlijke details? Die gekke vaas van een markt, het schilderijtje van je oma of dat souvenir van een bijzondere reis? Juist die spullen vertellen wie er in een huis woont.

Een interieur hoeft wat mij betreft niet perfect te zijn. Combineer die designstoel gerust met iets uit de kringloop. Zet dat vreemde souvenir gewoon neer. En gebruik kleur, ook als die niet exact terugkomt in de rest van de kamer. Een huis wordt interessant als er iets van jezelf in te ontdekken valt.

Mijn Koreaanse handdoekjes zijn daar een mooi voorbeeld van. Drie jaar geleden waren het souvenirs in mijn koffer. Inmiddels koop ik ze zelf in Korea in en zijn ze vanuit Poeldijk terechtgekomen bij verkooppunten in Delft, Rotterdam, Rotterdam-West, Harlingen en Voorburg en Wateringen.

Wat begon met het spontaan leegkopen van een winkelvoorraad op Jeju, groeide zo onverwacht uit tot iets groters. Maar het idee is nog precies hetzelfde: omring je thuis met spullen die iets met je doen.

Al is het maar een handdoekje.

Wie is Barbara Vos? Barbara Vos is interieurarchitect en productontwerper uit Poeldijk, met een werkplaats in Den Haag. Ze beweegt zich graag tussen verschillende ontwerpdisciplines en is altijd op zoek naar een onverwachte invalshoek. Barbara ontwierp onder andere het interieur van poppodium PAARD en bijzondere ruimtes in het Haagse stadhuis. Daarnaast ontwierp ze producten voor Euro Disney, Tommy Hilfiger en Scotch & Soda en maakte ze een groot tegelplateau voor NEOM in Saudi-Arabië. Een bijzonder uitstapje was haar rol als gastjurylid bij het televisieprogramma Het Beste Idee van Nederland. www.barbaravos.nl insta:studiobarbaravos

Dit artikel verscheen eerder in Rodi Wonen Westland.