Op de pijp met... Frank (en een beetje Suzanne) Hendriks

Tekst: Esdor van Elten / Foto’s: Ton van Zeijl

Je hebt Suzan en Freek. En je hebt Suzanne en Frank. Allebei al heel lang verbonden aan de Westlandse Harmonie, die dit jaar haar honderdste verjaardag viert met een aantal bijzondere muziekspektakels. “We bedenken steeds meer interactieve evenementen.” Frank en Suzanne wonen met hun kinderen Jazz en Quint in Naaldwijk.

Waar kom je vandaan?

Ik ben geboren en getogen in Honselersdijk. Mijn opa was tuinder in Loosduinen, maar mijn vader was één van de weinigen uit het gezin van 13 die mocht doorleren en die werd accountant. Ons gezin bestond uit vijf kinderen; drie broers en een zus. Een muzikaal gezin ook. Er was altijd muziek in huis. Mijn moeder speelde fanatiek viool en mijn broer zong niet onverdienstelijk.

En jij?

Bij mij begon het met de blokfluitles op school. Die had je toen nog. Het ging mij makkelijk af. Ik volgde ook lessen AMV (Algemene Muzikale Vorming). Daar moesten we geblinddoekt luisteren naar instrumenten. Voor mij sprong de hobo eruit. Ik was meteen verliefd op het geluid. Een hobo heeft iets emotioneels. Het is ook echt een solo-instrument.

Maar geen alledaags instrument…

Er was toen zelfs geen docent voor in het Westland. Ik moest ervoor naar Den Haag. En ik speelde bij de Harmonie van Honselersdijk. Na ‘t Startblok en de havo stond ik even in dubio; de halo (ik tenniste toen) of het conservatorium? Uiteindelijk won de muziek. In 2006 studeerde ik af als dirigent HaFaBra.

HaFaBra?

Harmonie, Fanfare en Brassband. Tijdens mijn studie schnabbelde ik al bij verschillende orkesten. Uiteindelijk kwam ik bij het Nederlands Douane orkest terecht. Daar ben ik zo’n twintig jaar gebleven.

Ik wist niet dat de douane een orkest had…

Die heeft ze. Net zoals de Landmacht, de Luchtmacht, de Politie… Het zijn allemaal volwaardige orkesten die niet alleen maar ceremoniële taken voor de diensten opluisteren, maar ook tientallen concerten per jaar geven, in allerlei stijlen. Ik heb met het Douaneorkest opgetreden met onder andere Edsilia Rombley en Belle Perez. Maar ook met klassieke musici.

Wat trok je aan in de HaFaBra?

De veelzijdigheid ervan. Je speelt met een harmonie echt ontzettend veel verschillende stijlen. En bij de amateurs ligt het niveau een stuk hoger dan een gemiddeld amateur-symfonieorkesten. Ik geloof ook niet erg in dat zogenaamde ‘standsverschil’ tussen die twee. Dat een harmonieorkest ‘van de straat is’, is echt een achterhaalde gedachte. We spelen trouwens amper meer op straat. Van oorsprong waren de harmonieorkesten wel ‘volkser’ en de symfonieorkesten wat meer elitair. Dat is misschien ook de reden dat in echte arbeidsregio’s, zoals het Westland, die muziek wel heel erg verweven is met de streek. Ooit waren er in het Westland veertien blaasorkesten! Tegenwoordig zijn het er minder, door fusies van verenigingen èn door minder aanwas van jonge leden.

Jij dirigeert meerdere van die orkesten…

Onlangs ben ik nog gehuldigd omdat ik 20 jaar dirigent was van de Harmonievereniging Masalant. Verder ben ik dirigent van de Harmonievereniging Barendrecht en het Dagorkest daar, de vereniging DES in Hoogvliet en de Westlandse Harmonie. Daar zit ik ook al twintig jaar. Suzanne is ook al jarenlang betrokken.

Hebben jullie elkaar daar ontmoet?

Suzanne: Nee, we kenden elkaar al van jonge leeftijd van Honsels Harmonie uit Honselersdijk. Zaten ook samen op de havo. Mijn moeder was klarinettiste bij de Harmonie. Zelf speelde ik ook klarinet, terwijl ik graag hobo wilde. Dus Frank heeft mij ook les gegeven. Zelfs toen gebeurde er niets tussen ons. Pas later sprong de vonk over. Inmiddels zijn we al 17 jaar samen en in 2021 zijn we getrouwd.

Dus je geeft ook hobo-les. Is daar markt voor?

Dat heb ik jarenlang gedaan. Momenteel doe ik even niet veel met de hobo. En markt… Er zijn liefhebbers. En het is wel zo dat een orkest meestal niet veel hoboïsten nodig heeft.

De Westlandse Harmonie heeft iets te vieren…

We vieren dit jaar het eeuwfeest. Nu gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat de Westlandse Harmonie een fusievereniging is. Zo’n tien jaar geleden gingen Animato uit ‘s-Gravenzande en Concordia uit Monster samen. Dus de naam is geen honderd jaar, maar de oorspronkelijke verenigingen wel. Het is, voor huidige begrippen, nog steeds een groot orkest, met tussen de vijftig en zestig leden als je iedereen meetelt.

Komt er nog wel een beetje jeugd bij?

Wij mogen als vereniging niet klagen, maar het wordt wel minder. De jeugd heeft tegenwoordig zoveel afleiding, dat ze geen tijd meer hebben om muziek te maken. Muziek is leuk, maar je moet natuurlijk wel oefenen en ervaring opdoen. Dat kost veel tijd en geduld, en dat hebben ze niet altijd.

Spelen jullie kinderen ook een instrument?

Jazz speelt dwarsfluit. Quint is nog jong en leert nu nog muziek maken op de blokfluit. Maar hij woil heel graag letren trompetspelen. We hopen natuurlijk dat ze in de toekomst daar ook verder mee willen. We doen met de vereniging wel ons best om jeugd aan te trekken, bijvoorbeeld met jeugddagen, workshops en dergelijke. Op 30 juni hebben we een open repetitie voor oud-leden, en potentiële nieuwe leden. Het is gewoon mooi om samen te spelen, je kunt er jong mee beginnen en tot je oud bent mee doorgaan. Het kan leuk zijn voor het hele gezin. Bij sommige orkesten horen generaties familienamen. Maar tijden veranderen, dat weet ik ook. Daarom zie ik het ook als een uitdaging om nieuwe concepten te bedenken waarmee we mensen kunnen betrekken bij de muziek.

Zoals?

Op 15 april doen me, samen met de Quiz Brothers, een Pubquiz in De Kiem. Dat is volgens mij nog nooit gedaan; een pubquiz met een live orkest. De Quiz Brothers, Cies en Jan Duijndam, zijn bekend om hun quizzen. Ze hebben er al honderden gedaan, maar met live muziek van een compleet orkest, dat is ook voor hen nieuw. Het betekent overigens niet dat de quiz alleen over muziek gaat hoor. Er zijn verschillende onderwerpen, maar we leiden alle vragen wel muzikaal in. Dat bleek overigens nog best veel werk en muzikaal een uitdaging te zijn. Tijdens de avond spelen we een kleine vijftig muziekfragmenten.

Suzanne: Dat is voor ons als orkest ook spannend, want elke noot moet meteen raak zijn.

Frank: De avond is uitverkocht: vijftig tafels met teams van zes personen. En dat is heel ander publiek dan wat normaal gesproken naar een optreden komt. Ik denk dat we als harmonieorkesten daar ook steeds meer naartoe moeten: out of the box denken. Interactieve evenementen organiseren. Alleen zitten en luisteren vinden mensen toch minder leuk, ze worden graag zelf ook betrokken op een avondje uit. Dat daagt ons uit om steeds originele ideeën te bedenken.

Komen er wel concerten?

Uiteraard! Dit jaar hebben we er, in het kader van het jubileum, meerdere gepland staan. Op 10 juni is het Marktpleinconcert in ‘s-Gravenzande. Die is niet nieuw. Maar door corona heeft het wel drie jaar stilgelegen, dus het is wel een soort herstart. Daar komt weer ander publiek, dat ervan houdt om relaxt muziek te luisteren met een biertje erbij. Daar kiezen we dan weer een andere stijl voor. Dat gaat meer de popkant op.

Komt er ook nog een echt jubileumconcert?

Jazeker! De laatste klapper dit jaar is het grote Galaconcert op 11 november in De Veiling in Poeldijk. Dat wordt echt een groots concert. Voor de pauze gaan we meer de klassieke kant op, met als hoogtepunt een groot werk uit de Renaissance. Na de pauze gaan we weer een andere kant op, tot aan Latin aan toe. We krijgen die avond ook versterking van Nathan Hol, jarenlang violist in de Marinierskapel, en van zangeres Roos Meuleman met mooie liedjes. Het wordt echt bijzonder. Iets dat het eeuwfeest waardig is!