column Hortus Alkmaar Het viooltje als lentesymbool Tuin di 25 mrt 2025, 10:23 Hortus Alkmaar is een kleurrijke tuin met de grootste collectie geneeskrachtige planten van Nederland. De botanische tuin zit vol met verborgen verhalen over bekende en onbekende planten. Chef tuinman Sipke Gonggrijp weet over elke plant wel iets bijzonders te vertellen. Dit kan een zeldzame plant zijn uit de botanische collectie of die je herkent als (on)kruid uit je eigen tuin. Deze maand is het de beurt aan Maarts viooltje. (Foto: Canva) Hortus Alkmaar is een kleurrijke tuin met de grootste collectie geneeskrachtige planten van Nederland. De botanische tuin zit vol met verborgen verhalen over bekende en onbekende planten. Chef tuinman Sipke Gonggrijp weet over elke plant wel iets bijzonders te vertellen. Dit kan een zeldzame plant zijn uit de botanische collectie of die je herkent als (on)kruid uit je eigen tuin. Deze maand is het de beurt aan Maarts viooltje. Beeld: Sipke GonggrijpWanneer weet je dat het lente is? Daarvoor moet je echt naar buiten toe. Je hoort vogels zingen, ziet planten in bloei komen en voelt dat het warmer wordt. En het Maarts viooltje brengt de geur van de lente. De bloemen worden voornamelijk bezocht door wilde bijen, hongerige hommels en vroege vlinders die op de geur af komen en snoepen van de nectar. Dit viooltje bloeit van alle wilde viooltjes in Nederland als eerste. Meestal vanaf februari tot in april, maar maakt zelfs later in het seizoen ook wel enkele bloemen aan. Hemelse zoete geurMaarts viooltje komt in Nederland veel voor in Zuid-Limburg en Zeeland. Verder in het rivierengebied, de Utrechtse Vecht en langs de binnenduinrand. Elders in Nederland is ze verwilderd met name in het stedelijk gebied in parken, plantsoenen, stadwallen en kerkhoven. Men vermoed dat de soort vanuit het Middellands Zeegebied met de Romeinen naar West-Europa is gebracht. Ze staat het liefst in de halfschaduw op vochthoudende bodems met een beetje kalk erin. Onder bomen en struiken vind je ze het vaakst. OnderscheidendNiet alle viooltjes ruiken zo lekker als het Maarts viooltje. Door haar geur is ze makkelijk van andere viooltjes te onderscheiden. In de wetenschappelijke naam Viola ‘odorata’ geeft de tweede naam het al aan: het betekent namelijk welriekend of geurend.Heerlijke olieDe hemelse zoete geur bleef niet onopgemerkt bij de parfumindustrie. Vooral in Zuid-Europa en Engeland worden de bloemen geoogst en geperst waarbij een olie vrijkomt die wordt verwerkt in parfums. Zo probeert de mens de heerlijke geur van de lente het hele jaar om zich heen te hebben. Chef tuinman Sipke Gonggrijp. Beeld: Hortus Alkmaar Meer inspiratie? Meer inspirerende tuintips lezen? Klik hier (en vergeet ons niet te volgen op Instagram en Facebook!)