‘Ramadan is ook delen en samenkomen’

Door Dirk Karten

“Natuurlijk is uw vrouw ook welkom”, zegt bestuurslid Fatih Topal als we vragen naar de gebruiken rond deze verbroederingsmaaltijd. Geen onderscheid maar openheid. En dat terwijl het bestuur terughoudend is naar de media. Met een goede reden: “omdat de moskee altijd negatief in het nieuws komt.” 

Dat bleek onlangs weer toen er een stoffelijk overschot werd gevonden en een bericht naar buiten kwam waarin te snel werd uitgegaan van een mogelijk misdrijf. Het bleek echter te gaan om het verlies van een gewaardeerd lid van de gemeenschap die door hartfalen om het leven kwam.

Het bestuur van de imponerende moskee voegde echter daad bij het woord waar de Ramadan ook voor staat – het oplossen van ruzies - en nodigde ons spontaan uit de verbindende maaltijd mee te maken.

Geduldiger worden

“De Ramadan is meer dan een periode van dertig dagen vasten waarin niet gegeten en gedronken mag worden vanaf zonsopkomst tot zonsondergang. Ramadan is geven en delen. Van liefdadigheid en het gedenken van mensen in nood. Het verbreken van gewoontes. Veranderingen aanbrengen in leven. Geduldiger worden. En natuurlijk bij elkaar komen!”, zegt Furkan Tari, ook bestuurslid van de moskee.

Samenwerking

Verbinding en samenwerking. Dat heeft de moskee afgelopen jaar in de praktijk gebracht met de aanwezige partners aan de maaltijd. Zoals vertegenwoordigers van de gemeente Zaanstad en de GGD. Bijvoorbeeld door de moskee open te stellen voor corona vaccinaties. Ook neemt de moskee deel aan het PACT Poelenburg/Peldersveld. De organisatie die werkt aan wijkverbetering. Een heel mooi en concreet voorbeeld van hoe de moskee zich inzet voor de Zaanse samenleving is het uitdelen van 510 cadeaupakketten aan kinderen die het niet breed hebben. “Dat is gedaan door onze jongerenvereniging in samenwerking met het sociaal wijkteam.”

Indrukwekkend

Voordat we – vrouwlief werd verhinderd waardoor mijn zoon meeging omdat hij graag kennismaakt met andere culturen en religies - aan de maaltijd beginnen, geeft Fatih Topal een rondleiding door de grootste moskee van Europa. In één woord: indrukwekkend. Een wereld op zich waar zo’n 1500 gelovigen elkaar én Allah ontmoeten. Los van het respect dat je toont door zonder schoenen de grote gebedsruimte te betreden, wil je ook niet het hoogpolige tapijt besmeuren. Je zakt een centimeter weg in het immense vloerkleed met schitterende kunstzinnige patronen. De muren en koepel zijn prachtig beschilderd en betegeld. Als de metersgrote kristallen kroonluchter brandt, ontstaat er helemaal een bijzondere sfeer.

Geen onderscheid maar openheid tijdens Iftar maaltijd in Sultan Ahmet Moskee

Zonder enige terughoudendheid worden aan ons alle ruimtes getoond. Van kapper tot theehuis, van plek waar de kinderen hun werkjes tonen tot de fraaie vergaderruimte. Daar wordt onder meer burgemeester Jan Hamming in stijl ontvangen als hij de moskee bezoekt. Dan is het hoog tijd voor de gezamenlijke maaltijd.

Na een warm welkomstwoord, ook gewoon in het Nederlands, raken we onder de indruk van een stukje Koran recitatie (op zangerige toon voorlezen) door imam Mushin Dursun van de Suleymaniye Moskee uit Amsterdam. Op de beamer kunnen we de vertaling meelezen. Daarna is het tijd voor de Iftar maaltijd. De vergelijking met het christelijke geloof komt voorbij als het brood wordt uitgedeeld (gebroken).

Heerlijk

De vrouwen hebben vanaf het middaguur hard gewerkt om het circa tachtig mensen sterke gezelschap een heerlijke maaltijd voor te schotelen. Ze genieten zichtbaar als er wordt gegeten. “Heeft u genoeg? Wilt u wat mee voor thuis?” wordt er gevraagd. Het is allemaal prima op smaak en lekker. Met het begrip ‘eten meegeven’ hebben we al ervaring. In onze familie kookt ook een Indonesische ‘mama’. Die laat je nooit laat vertrekken zonder de lekkerste dingen mee te geven. Smaakvolle gewoontes om in ere te houden! In strak tempo wordt het eten, onder meer rijst, vlees, knapperig verse salade, de ‘begin’-dadel en zalige zoete baklava uitgedeeld. Vers fruit en een yoghurtdrank horen er bij.

Je merkt dat het moskee bestuur blij is met de komst van hun gasten. Maar ook de gewone leden van de moskee gemeenschap maken graag een praatje met je. Openheid, ook naar de pers toe. En dan blijkt dat er veel mooi nieuws te ‘oogsten’ valt. Dat de moskee niet alleen een religieuze functie heeft, maar ook een verbindende en sociale. Het is ook een plek waar je samenkomt voor het drinken van thee. En de laatste nieuwtjes uitwisselt. Of – ook handig – voor het in model laten brengen van je kapsel.

Verbinding

Misschien heb je wel echt honger na zo’n dag vasten, maar voordat wij ons eten op hebben, loopt de zaal al leeg naar de grote zaal om te bidden. Het voedsel dat over is, gaat naar bewoners in de wijk die het niet breed hebben. De maaltijd wordt voor ons afgesloten met een lekker kopje sterke thee zonder suiker. En met veel nieuwe contacten. Het Ramandan onderdeel ‘verbinding’ is meer dan geslaagd te noemen.

Bij de moskee staat transparantie en openheid naar de Nederlandse samenleving voorop

Als we weer de moskee uitstappen bedenk ik me, eigenlijk is het gek. Ik ben geboren en getogen in Zaandam-Zuid maar heb nog nooit de moskee van binnen gezien. En dat terwijl hij er al sinds 1994 staat. Is het een kwestie van ‘onbekend maakt onbemind’? Wellicht. In het beleidsplan van de moskee staat transparantie en openheid naar de Nederlandse samenleving voorop. Ook het opbouwen van een dialoog tussen de allochtone en autochtone bevolking is een speerpunt. In de hoop zo het onderlinge vertrouwen en de leefbaarheid in Zaanstad te vergroten. Dat is in ieder geval tijdens de Iftar maaltijd goed gelukt getuige de nieuwe verbindingen die zijn gelegd.

Bazaar en rondleiding

Tip aan degenen die de moskee ook eens van binnen willen bezoeken: zet je schroom opzij en stap gewoon eens binnen. Dat kan op 21 en 22 mei tijdens de bazaar bij de moskee. Er zijn dan ook kraampjes, lekker eten en de moskee is toegankelijk voor een rondleiding.

Eerbetoon

Dit artikel wordt als eerbetoon opgedragen aan het gewaardeerde lid van de Turkse gemeenschap die laatst is overleden bij de moskee. De communicatie tussen het moskee bestuur en Rodi Media die is ontstaan vanwege de berichtgeving rond zijn overlijden heeft er ook voor gezorgd dat de redactie van het Zaans Stadsblad werd uitgenodigd voor de Iftar maaltijd. Daardoor is er een waardevolle en respectvolle verbinding ontstaan. Wij danken het bestuur van de Sultan Ahmet moskee voor de uitnodiging en de openheid waarmee wij werden ontvangen.