Historische kerk in Zaandam krijgt na tientallen jaren eindelijk grote opknapbeurt

Door Katina Gruijs

Na veertig tot vijftig jaar zonder groot onderhoud krijgt de kerk aan de Stationsstraat in Zaandam eindelijk de restauratie die het monument verdient. Vier vakmannen werken dagelijks vanaf de steigers aan het herstel van de karakteristieke Heilige Nikolaas van Myra, die sinds 2005 in gebruik is als Servisch-Orthodoxe kerk.

Het kerkgebouw dateert uit 1875 en deed tot 2005 dienst als Gereformeerde Stationsstraatkerk. Tegenwoordig houdt de Servisch-Orthodoxe parochie er haar kerkdiensten in het Servisch, Kerkslavisch en Nederlands.

Monument krijgt nieuw leven

Youri (29) is samen met mede-eigenaar Jesse van Gebroeders Luik uit Alkmaar verantwoordelijk voor het metsel- en gevelwerk. Volgens hem is de restauratie hard nodig.

“De stenen waren bijna zwart van het vuil. Nu zie je gelukkig weer de oorspronkelijke kleur terug. Maar er zitten ook veel scheuren in de gevels en binnen brokkelen de muren op verschillende plekken af. Het lijkt soms alsof er een oorlog heeft gewoed.”

Ook het interieur vraagt om veel aandacht. Alle muren worden opnieuw gestukt. Daarbij is extra voorzichtigheid geboden. “Er zitten prachtige handgemaakte tekeningen op de muren. Bij het opbouwen van de steigers moeten we goed opletten dat we niets beschadigen.”

De werkzaamheden beperken zich niet tot één kant van het gebouw. Zowel de voor- als achtergevel worden volledig aangepakt. “We verwachten dat we hier nog drie tot vier jaar mee bezig zijn. Het is een enorme klus en we zijn trots dat de kerkstichting voor ons heeft gekozen.”

Witte kruisjes van tape

Niet alleen het metselwerk wordt aangepakt. Ook het glas- en schilderwerk verkeert in slechte staat. Wessel Rake van Milure B.V. uit Heerhugowaard vertelt dat veel ramen beschadigd zijn.

“Je ziet de witte kruisjes van tape overal op het glas. Dat zijn de plekken waar gaten of scheuren zitten. Elk nieuw ruitje moet precies op maat worden gesneden. Met twee man zijn we al snel een hele dag bezig met één raam.”

Ook het stalen raamwerk wordt volledig gerestaureerd en het houtwerk krijgt weer de oorspronkelijke kleuren terug. “Dat kost veel tijd, maar het resultaat mag er straks zijn.”

Op het dak wordt eveneens gewerkt. Die wordt gerestaureerd en het kruis wordt vervangen door een symbool dat past bij de Servisch-Orthodoxe traditie.

Restauratie duurt nog jaren

De restauratie vraagt om een bijzondere werkwijze. Aan het einde van iedere werkdag worden de steigers afgebroken.

“Dat doen we zodat voetgangers veilig en netjes langs de kerk kunnen lopen,” legt Youri uit. “De volgende ochtend bouwen we alles gewoon weer op en gaan we verder.”

Ondanks de omvangrijke restauratie blijft de kerk gewoon open voor de geloofsgemeenschap. Wekelijks vinden er meerdere kerkdiensten en vieringen plaats, die tijdens de werkzaamheden gewoon doorgaan.

Hoewel de restauratie nog enkele jaren in beslag zal nemen, kijken de betrokken vakmensen vol vertrouwen naar het eindresultaat. Stap voor stap krijgt een van de markantste historische kerken van Zaandam weer de uitstraling die past bij haar rijke geschiedenis.

Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Zaanstad. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.