Demonstraties rond AZ-Hapoel Be’er Sheva verplaatst van stadion naar Rhijnvis Feithlaan

Tot nu toe zijn er twee kennisgevingen binnengekomen voor demonstraties op donderdag 15 oktober vanaf 17.30 uur. De organisatoren willen hun standpunten uitdragen over de deelname van een Israëlische voetbalclub aan een wedstrijd bij AZ. Ook gaan de demonstraties over het beleid van de UEFA ten aanzien van Israëlische clubs en de situatie in Israël en de Palestijnse gebieden.

Vrees voor wanordelijkheden

De burgemeester neemt het besluit samen met de driehoek: de burgemeester, de politie en het openbaar ministerie. Zij wijst op de sentimenten in de samenleving en de commotie die de wedstrijd al heeft veroorzaakt. Ook rekent zij met de verwachte bezoekersaantallen en de kans op een tegendemonstratie. Verschillende (harde kern) supportersgroepen van AZ hebben iets aangekondigd op social media. Daarnaast zijn er geluiden dat toch supporters van Hapoel Be’er Sheva naar Alkmaar reizen.

Daardoor bestaat vrees voor wanordelijkheden als de demonstraties op het stadionterrein plaatsvinden. Betogers kunnen in conflict raken met elkaar, met supportersgroepen of met de politie. Er kunnen vernielingen ontstaan en de veiligheid van wedstrijdbezoekers kan in gevaar komen. Op het stadionterrein is het niet mogelijk om voldoende beheersmaatregelen te nemen. Ook is het daar niet mogelijk om bezoekers van het stadion te scheiden van de demonstranten.

Veilige aankomst en vertrek

De demonstraties kunnen doorgaan op de gewenste dag en het gewenste tijdstip. Op de nieuwe locatie kan een veilige aankomst en vertrek van demonstranten beter worden gefaciliteerd. Ook kunnen daar confrontaties met andere groepen worden voorkomen. De voorschriften zijn uitsluitend gericht op de openbare orde en veiligheid, waaronder de veiligheid van demonstranten en stadionbezoekers. De inhoud van de demonstratie blijft buiten beschouwing. Volgens de burgemeester zijn de voorschriften daarom noodzakelijk en proportioneel.

Het besluit kan worden heroverwogen. Als er na het besluit omstandigheden ontstaan die aanleiding geven tot nadere voorschriften of tot een verbod, kan de burgemeester daartoe overgaan.

Geen veiligheidsrisicogebied

Een veiligheidsrisicogebied is op dit moment niet aan de orde. De burgemeester kan zo’n gebied aanwijzen bij verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van wapens of ernstige vrees daarvoor. De officier van justitie kan dan een bevel geven voor preventief fouilleren, zonder dat er een concrete verdenking hoeft te zijn. Er is nu geen aanleiding om een veiligheidsrisicogebied aan te wijzen. Is dat later wel nodig, dan informeert de burgemeester de gemeenteraad.

Wat mag de burgemeester volgens de Wet openbare manifestaties?

De burgemeester stuurde de raad ook een technische memo over de Wet openbare manifestaties (Wom). Ze had die toegezegd tijdens het interpellatiedebat van maandag 5 oktober. Demonstreren is in Nederland vrij en vergt geen vergunning. Organisatoren hoeven een demonstratie alleen vooraf te melden als de gemeentelijke verordening dat voorschrijft. In Alkmaar moet de kennisgeving 24 uur voor de demonstratie binnen zijn.

De burgemeester heeft vooral een faciliterende en beschermende rol. Zij mag een demonstratie alleen beperken om drie redenen: de bescherming van de gezondheid, het belang van het verkeer, en de bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden. Politieke gevoeligheid, maatschappelijke onrust over de boodschap of ergernis bij omwonenden zijn geen reden om een demonstratie te beperken. Een maatregel mag ook nooit gebaseerd zijn op de inhoud van de mening.

Voorbeelden van voorwaarden zijn een andere route, een ander tijdstip, een andere locatie of afspraken over verkeersmaatregelen. De beperking mag niet verder gaan dan nodig. Eerst moet de burgemeester bekijken of een minder zware maatregel volstaat. Een verbod is het zwaarste middel en geldt als laatste redmiddel.

Ook tijdens een demonstratie heeft de burgemeester bevoegdheden. Ze kan aanwijzingen geven die organisatoren en deelnemers moeten opvolgen. Ze kan ook bevelen dat een demonstratie stopt als er een verbod geldt, als voorschriften niet worden nageleefd of als een van de wettelijke belangen dat noodzakelijk maakt.

De burgemeester kan geen voorwaarden stellen aan de inhoud van de uitingen. Bij evident strafbare uitingen kan de politie een verdachte op heterdaad aanhouden. Bij twijfel stemt de politie af met het openbaar ministerie of strafrechtelijk optreden nodig is.

Besluit over uitsupporters roept vragen op

Het besluit om geen uitsupporters toe te laten bij de wedstrijd roept nog steeds veel vragen op, volgens de burgemeester. Die komen van betrokken Israëlische instanties en van anderen. Ook de media stellen veel vragen. De gemeente blijft met die instanties en de media in gesprek om het besluit toe te lichten.

De driehoek bereidt zich verder voor op een beheersbaar verloop van de wedstrijddag. De burgemeester informeert de gemeenteraad na afloop over het verloop van de wedstrijd. Is er eerder aanleiding, dan doet ze dat eerder.