Is de watertoren het mooiste monument van Boskoop?
BOSKOOP - Al 30 jaar staat de Watertoren van Boskoop er wat verloren bij, omdat hij z’n karaktervolle kop mist. We zouden bijna vergeten hoe belangrijk hij ooit was voor Boskoop en de wijde omgeving en hoe mooi dit baken van Boskoop ooit was. Samen met de Hefbrug vormt de Watertoren het meest beeldbepalende bouwwerk van Boskoop.
Door Redactie Ons Erfgoed
De Watertoren is in 1908 gebouwd naar een ontwerp van de bekende ontwerper van watertorens Jan Schotel. De oorspronkelijke toren is zijn belangrijkste ontwerp. Volgens de Nederlandse Watertoren Stichting hoort hij in de top 10 van mooiste watertorens in Nederland.
Bouw van watertoren
Op 19 juli 1907 besluit de gemeenteraad van Boskoop tot de bouw van een watertoren aan de Zijde. De watertoren dient als ‘voorraadvat’ van water dat vanuit een pompstation langs de Rijndijk in Hazerswoude wordt opgepompt uit een bestaande bron met gefilterd water uit de Oude Rijn. Op 26 mei 1908 wordt de eerste paal geslagen en de bouw van de toren is nog in hetzelfde jaar klaar. Dan zijn er al meer dan 1.500 inwoners van Boskoop, Hazerswoude en Koudekerk aangesloten op het waternet. Op 30 maart 1909 wordt de watertoren van de Boskoopsche Gemeentebronwaterleiding aan de Zijde officieel geopend. In 1915 volgt de bouw van een tweede watertoren, maar nu in Hazerswoude-Rijndijk. Deze staat er na een grote verbouwing nog steeds.
De Boskoopse watertoren is 32,5 meter hoog met een kegelvormige toren in rode baksteen. Het watervat heeft een inhoud van 150.000 liter. Schotel ontwerpt een toren met een zeer verfijnd uiterlijk. De materialen van de toren en kop zijn zorgvuldig op elkaar afgestemd. De Art Nouveau-decoraties van natuursteen en de smeedijzeren hekwerken zijn daar voorbeelden van. Ook het metselwerk verbindt op speciale wijze de onderbouw en de kop. Daar zie je ook de architectonische kwaliteit aan af.
Boskoop houdt van z’n markante poortwachter, maar er is in de loop van de jaren weinig aandacht voor. Het aantal afnemers van leidingwater stijgt, terwijl het jaren duurt tot in de jaren ‘60 voordat elke Boskoper aangesloten is op het waterleidingnet. Sommigen vinden het water uit hun eigen put of sloot ook prima. Dit leidt geregeld tot uitbraken van tyfus. De goede kwaliteit van het water uit de toren heeft uiteindelijk een positieve invloed op de volksgezondheid. Al snel worden tien gemeenten vanuit Boskoop van water voorzien en de hele regio profiteert zo mee. In 1966 is Waterleidingbedrijf De Rijnstreek een feit.
Start van restauraties
In 1970 verschijnt het bericht in de Boskoopse Courant dat ons drinkwater binnenkort uit Gouda komt en dat de watertoren zal verdwijnen. De eerste berichten waarin een lans wordt gebroken voor de watertoren, verschijnen al snel. Iemand schrijft: “Als ik van mijn werk kom, zie ik op duizenden meters afstand die toren, met het wapen van Boskoop, trouwe wachter, wolkenkrabber, waterbrenger. Als oud vuil wordt hij opgeruimd."
In 1977 wordt de Watertoren definitief buiten gebruik gesteld. De spanning loopt op. Wordt het verkopen, restaureren of exploiteren? Het wordt uiteindelijk verkopen voor 1 gulden aan een aannemer uit Nieuwerbrug. Zijn plannen met de watertoren lopen echter op niets uit. Dit is de start van een periode met allerlei eigenaren en plannen. Als in 1998 de Watertoren een Rijksmonument wordt, ziet een nieuwe eigenaar mogelijkheden. In februari 1999 staat de toren in de steigers en wordt voorzichtig de kop van de toren gehaald als start van de restauratie. Zoveel mogelijk ornamenten worden behouden. De watertank wordt naar beneden getakeld. Maar helaas. Door gebrek aan geld en medewerking van de overheid valt ook dit plan in het water.
Een aantal Boskopers denkt overigens de watertoren te herkennen in het wapen van de voormalige gemeente Boskoop. Het gaat echter om de afbeelding van een burcht uit het wapen van Rijnsburg. Dat misverstand is dan hierbij ook de wereld uit. De situatie van de enige, echte Boskoopse Watertoren is in 2026 toch weer hoopvol: een nieuwe eigenaar komt namelijk met ambitieuze plannen. Zo wordt dit misschien wel mooiste monument van Boskoop waarschijnlijk voor de toekomst behouden.
Kijk voor meer informatie op www.hvboskoop.nl.
Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van gemeente Alphen aan den Rijn. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Alphen aan den Rijn?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie