Terug in de tijd: het knusse Pisuissehof in Osdorp

Rembrandt stond in 1927 op zijn plein nog met zijn rug naar café-restaurant Schiller, waar een zeskoppig gezelschap van cabaretier/chansonnier Jean-Louis Pisuisse zaterdagavond 27 november genoot van een maaltijd. Om half negen moesten ze weer op het podium van Miles Colonnes staan. ‘Pisuisse en de vrolijke kameraden’ heette de voorstelling. Maar van vrolijk en van kameraden was niet altijd sprake in de cabaretbranche.

Mensch, durf te leven!

Eerder was de getalenteerde artiest Tjakko Kuiper als vrolijke kameraad ontslagen omdat hij het met een even getalenteerde collega had aangelegd: Jenny Gilliams, de geliefde van Pisuisse (overigens zelf een liefhebber van meer dan één vrouw). Daar was de man van het levenslied – Mensch, durf te leven! – niet van gediend. Jenny koos uiteindelijk toch weer voor Jean-Louis, ze trouwden in de zomer van 1927, en Tjakko moest het veld ruimen. Boos besloot hij tot een wanhoopsdaad en verschool zich achter Rembrandts beeld.

Pang! Pang! Pang! Zo wordt de daad in de roddelbrochure ‘Het drama Pisuisse. Waarom is hij vermoord?’ van Leo Lauer daags na de moord verbeeld. En met: ‘Hij verschool zich. In den mistigen avond. In de schaduwen van een standbeeld. Toen kwamen uit het lichte, vroolijke restaurant twee menschen.’

Met kussen

Dat jaloezie, razernij en pijn kan leiden tot een dergelijke verachte daad, was volgens sportjournalist/roddelbladschrijver Leo Lauer niet vreemd. Met zinnen als ‘De kogels zogen in de lichamen, spoten erdoor’ en ‘Toen doodde hij hetgene, dat hij zoo graag, zoo innig graag... met kussen zou hebben overdekt’ wist hij zijn lezerspubliek te vermaken. De familie wilde het boekje verbieden, maar het blijft in trek en (voor 25 cent) gekocht worden. Wel kwam er een herziene, iets mildere, versie. ‘Zij waren menschen,’ schreef Lauer, ‘en niets menchelijks was aan hen vreemd…’

Pisuissehof

Ook roddelen is menselijk. Zeker als het om Bekende Mensen gaat. En Jean-Louis Pisuisse, de grondlegger van het cabaret, was bekend, heel erg belend. Daar zien we vandaag de dag in het straatbeeld niet veel van terug. In Osdorp herinnert een piepklein hofje, het Pisuissehof, aan zijn bestaan. Bijzonder, want de uitvaart van Jean-Louis en Jenny was volgens het Algemeen Handelsblad nogal wat: ‘Slechts de teraardbestelling van wijlen den grooten staatsman Abraham Kuyper kan daarbij vergeleken worden, toen er eveneens een groote menigte op de been was en de menschen hun tranen evenmin konden bedwingen’.

Den Haag

Duizenden Amsterdammers stonden langs de kant toen de begrafenisstoet stapvoets vanaf het Concertgebouw richting Admiraal de Ruyterweg ging, waarna het in hoger tempo naar Den Haag, waar het gezin Pisuisse woonde, toog om daar op begraafplaats Oud Eik en Duinen in een gezamenlijk graf geplaatst te worden. Jenny werd op last van de familie Pisuisse later ernaast herbegraven. Dat gaf in 1970 weer voer voor roddelrubrieken, toen Jean-Louis’ ex-vrouw Fie Carelsen de eigendomsrechten van zijn graf kocht. Sinds haar overlijden in 1975 ligt ze daar voor eeuwig gelukkig te zijn met haar grote liefde.

Meer verhalen lees je in de serie Memorabele Mokumse Mikmak: www.mokumsemikmak.nl.