Hoe wordt Plein ’40-’45? Reageer op de plannen!

door: Shirley Brandeis

“Plein ’40-’45 is de huiskamer van de buurt en een belangrijke plek voor Nieuw-West” vertelt dagelijks bestuurder Sandra Doevendans. “We hebben de dagmarkt, op 4 mei wordt er herdacht en er worden evenementen gehouden.” Haar wens voor de buurt is een plein waar iedereen zich fijn voelt. “Jong en oud, man en vrouw, en ook overdag en in de avond.”
Het motto van het vernieuwde plein is ‘Gastvrij, groen en levendig’. De laatste grote vernieuwing is van 2001, toen het gloednieuwe winkelcentrum en het vernieuwde marktplein feestelijk werden geopend door burgemeester Job Cohen. Na een kwart eeuw is de slijtage merkbaar en zijn er zaken die echt eens moeten worden aangepakt, zoals veiligheid en uitstraling. Ondervraagden lieten weten het plein te stenig te vinden. Het mag groener en zo meer klimaatproof, met meer bomen en bankjes, met ook een veiliger klimaat in de avond en heel graag een openbaar toilet.

Breder marktaanbod

Ook vindt men dat het Vrijheidscarillon doorgaans niet de aandacht krijgt die het verdient. Op marktdagen staat een rij kramen als een muur met de rug naar het klokkenspel toegekeerd. Een van de uitgangspunten is dan ook dat de markt ook aan deze kant een open karakter krijgt. Sowieso blijft het aantal marktkramen gelijk.

Logisch, want er zijn drieduizend woningen gepland in de buurt. Dat biedt kansen voor de marktondernemers. Doevendans: “De markt is de drager van het plein. Die blijft natuurlijk. Samen met de marktondernemers gaan we kijken naar een nieuwe indeling en we gaan experimenteren met een breder aanbod.”

18 miljoen beschikbaar

Het geld voor de vernieuwing kwam indertijd uit de ontwikkelplannen van de toenmalige eigenaar van het winkelcentrum. Door corona in 2020 en de energiecrisis van 2022 gingen deze plannen niet door, waardoor ook geen geld meer beschikbaar was voor het plein. Doevendans: “We hebben nu 18 miljoen euro beschikbaar gemaakt voor de herinrichting van Plein ’40-’45. Anders dan de vorige keer zijn we hiervoor niet afhankelijk van externe partijen.” De input van 2021, toen het participatietraject (het proces waarbij bewoners en ondernemers meedenken) werd stopgezet, wordt nu herzien. Doevendans: “In de tussentijd zijn mensen verhuisd, zijn er nieuwe bewoners komen wonen en kunnen wensen zijn veranderd.” Niet dat er niets is gebeurd in al die jaren. “We hebben onder andere de verlichting rondom het plein aangepast voor een veiliger gevoel en met een nieuwe uitrit aan de Slotermeerlaan is de verkeersveiligheid bij de op- en afbouw van de markt verbeterd. Op die laan zijn vier drempels en een zebrapad aangelegd. En sinds kort wordt de markt schoongemaakt met een Glutton, een grote elektrische stofzuiger.”

Nieuwe ambities

Er staan ook nieuwe ambities in het plan, waarbij de gemeente soms wel afhankelijk is van andere partijen en extra budget. Er zal bijvoorbeeld worden gekeken of het mogelijk is het slingerende fietspad te verplaatsen, en het Glazen Huis wordt weggehaald. “De gemeente gaat onderzoeken of dat een plek kan krijgen op de begane grond van het Tuinstadhuis” aldus Doevendans. Ook gaat men in gesprek met de eigenaar van Café Plein ’40-’45 over mogelijke verplaatsing van het gebouw, waardoor het zicht op het carillon en plein zal verbeteren. Alles voor een fraaier plein met meer levendigheid, ook in de avonduren. Doevendans: “We zien kansen voor meer levendige functies, zoals horeca met terras op de begane grond, in bestaande bouw, op het plein. Daarvoor gaan we in gesprek met de eigenaren en omwonenden.”

Nog iets vergeten?

Koffiekarmomenten, wandelingen en groepsgesprekken in 2025 met bewoners, bezoekers en ondernemers hebben geleid tot een zogenoemde Nota van Uitgangspunten, een rapport met daarin de belangrijkste punten die zijn opgehaald en waarmee straks een ontwerp zal worden gemaakt. Het stadsdeel wil nu weten of iedereen zich daarin gehoord voelt en of er nog iets is vergeten. Alle reacties worden samen met de Nota van Uitgangspunten in mei en juni in de stadsdeelcommissie besproken. Bewoners kunnen dan ook nog inspreken. Een maand later beslist het dagelijks bestuur van het stadsdeel over de laatste versie van de Nota, waarna de plannen verder worden uitgewerkt tot een ontwerp voor het vernieuwde Plein ’40-’45.

Hoe je kunt reageren

Reageren op de Nota van Uitgangspunten kan tot en met woensdag 6 mei op verschillende manieren en momenten. Vrijdag 10 april staat het stadsdeel met een informatiekraam van 12:00 tot 14:00 uur op de markt. Dinsdag 14 april is er van 18:00 tot 20:30 uur een inloopbijeenkomst in het Tuinstadhuis aan het plein. Woensdag 15 april is er van 13:00 tot 15:00 uur een inloop in het Glazen Huis en op woensdag 29 april van 15:00 tot 17:00 uur. Op www.amsterdam.nl/projecten/plein40-45 staat informatie over de plannen en kun je ook online je mening geven. Voor vragen en de nieuwsbrief kun je mailen of bellen met omgevingsmanager John-Paul Zigenhorn via plein4045@amsterdam.nl of 06 3868 7061.