Plannen die nog geen plannen zijn, proteststorm rond De Werf houdt aan

Door Hans Straeter

Het blijft de gemoederen bezighouden; de plannen rond het buurtje De Werf in Tuindorp Oostzaan waar bewoners met veelal een verstandelijke beperking van de zware categorie een thuis hebben. Vorig jaar werd bij de aangrenzende buurtboerderij Het Dierendok een goed bezochte protestpicknick georganiseerd. Op zaterdag 12 april organiseerden omwonenden bij dezelfde locatie een actie ‘Omarm De Werf en behoud De Werf.’ Bij de vergadering van de stadsdeelcommissie waren drie insprekers die forse kritiek hebben op de plannen en handelswijze van Cordaan. 

Niet betrokken

Als eerste nam Marga Huttema het woord: “Drie jaar geleden kwam ik er via via achter dat de bewoners geruisloos verdwenen van De Werf. Via een briefje bij de buurtboerderij ontdekte ik dat de dieren verhuisd werden. Uit een artikeltje in een krant ving ik uit de woorden van een medewerker van IJmere op dat er gebouwd gaat worden op het terrein van De Werf. Buurtbewoners worden niet officieel ingelicht of erbij betrokken. Toen we laatst gingen kijken bij de buurtboerderij bleek dat ondertussen een biologische boerderij te zijn geworden waar groente en fruit wordt verbouwd. 

Dus via via komen we achter dingen die steeds veranderen. Hoe kan dit? Wie bepaalt dat dit gebeurt? Dat vragen we ons af; we hebben het bij verschillende instanties gevraagd. Cordaan wijst naar de gemeente en als we bij de gemeente navragen, horen we ‘Nee, wij wachten op Cordaan.”

Verhuisd

Daarna is de microfoon Joke Kooijman. Ze woont in Tuttifruttidorp en spreekt over een voormalige bewoner van De Werf die ze als zoon van een vriendin al van jongs af aan kent; een zwaar geestelijk en lichamelijk gehandicapte man van inmiddels 43. Hij moest vijf jaar geleden weg van De Werf. “De reden was dat er appartementen kwamen voor een andere doelgroep van een hoger niveau. Er was geen gesprek mogelijk. Hij kwam terecht in IJburg en kwam daar nauwelijks buiten. Het ging niet goed. Mijn vriendin heeft gevochten voor een goede plek. Uiteindelijk kwam hij na viereneenhalf jaar op de wachtlijst bij de Prinsenstichting in Purmerend. Het probleem is nu dat mijn vriendin vanwege ernstige gezondheidsproblemen en haar behandelingen niet drie bussen kan nemen plus een lang stuk lopen. Bij de Werf was het allemaal vlakbij.” 

Joke Kooijman benadrukt dat haar vriendin niet de enige is die in de problemen raakt door de overplaatsingen; het betreft veelal ouders op leeftijd die minder mobiel zijn en soms weinig geld hebben. Ook vertelt ze hoe De Werf vanaf het begin werd omarmd door de buurt en hoe goed de architectuur en het tuinontwerp is en hoe waardevol het is dat op het terrein en op de buurtboerderij ontmoetingen plaatsvinden tussen kinderen, gezinnen en bewoners. Ze sluit haar verhaal af: “Ik maak me grote zorgen dat dit unieke gebied wordt opgeofferd voor vastgoed en andere plannen die wij niet horen. Reden om dit gebied tot beschermd stadsgezicht te benoemen en te zorgen dat ook kinderen blijven kennismaken met mensen met beperkingen; een inclusieve stad met plaats voor iedereen. Ook voor de mensen met een makke en zeker voor de doelgroep waarvoor De Werf bedoeld was.”

Verkiezingsprogramma

Josee Kuijpers is de laatste inspreker over De Werf en begint met enkele citaten uit het oude verkiezingsprogramma van GroenLinks en verwijst daarbij naar stadsdeelbestuurder Esther Lagendijk van deze partij die o.a. zorg en maatschappelijke ontwikkeling in haar pakket heeft. Dat verkiezingsprogramma bevat mooie intenties. Zo is GroenLinks voor een eerlijke, duurzame, inclusieve stad waar de openbare ruimte groen en toegankelijk is en de lucht schoon. Ook gaat het erom dat mensen die nog niet gehoord worden een stem krijgen in Amsterdam. Wanneer ze deze quote uitspreekt, wordt het de inspreker te veel omdat de bewoners van De Werf hun stem juist niet kunnen laten horen. Geëmotioneerd geeft ze aan hoe waardevol de bewoners van De Werf de contacten met de buurt ervaren en hoe de bewoners genieten van de omgeving. 

Josee Kuijpers vervolgt: “De verwanten hoopten dat hun dierbaren na de renovatie konden terugkeren en nu dat in het huidige plan niet meer kan, is het hun wens dat het na de renovatie vooral een zorglocatie blijft voor de huidige doelgroep.”

Er volgen nog meer citaten uit het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Zo strijdt men voor een Amsterdam waarin de hoop het wint van de angst en eerlijk delen het wint van het egoïsme. Voor Josee Kuijpers vormt het een aanknopingspunt bij haar pleidooi om De Werf toekomstbestendig te maken: “Niet door slopen, maar de huidige bebouwing integreren. Er zijn zoveel inspirerende, mooie visies voor optimale zorg en architectuur voor deze doelgroep. De Vereniging Gehandicapten Zorg Nederland spreekt over inclusief bouwen, dat wil zeggen wonen en leven in verbondenheid. Dat is hoop; weer iets moois en nog beters creëren voor deze doelgroep, precies op de plek waar nu hun thuis al is.”

Bewoners terug?

Het betoog dat Josee Kuijpers beëindigt met een oproep om zo snel mogelijk de buurt te betrekken bij wat nu op De Werf plaatsvindt “omdat we al twee jaar aan het lijntje worden gehouden”, roept bij verschillende leden van de stadsdeelcommissie vragen op. Als eerste bij Kirsten Zimmerman (De Groenen Basis Piraten), gevolgd door Wijbe Langeveld (GroenLinks) die een reeks aan vragen heeft aan het dagelijks bestuur over de plannen en ontwikkelingen en hoe daar invloed op uitgeoefend kan worden. Wijbe Langeveld: “In de jeugdzorg zien we ook dat aanbieders vaker goedkope zorg willen leveren dan ingewikkelde, duurdere zorg. Dus ik ben daar wel benieuwd naar in hoeverre een businessmodel achter deze zaak zit en of we niet kunnen kijken of bewoners daar niet terug kunnen keren want ik ben het met u allen eens; deze mensen zijn een onderdeel van onze samenleving en zeker als ze onderdeel zijn van het Noordse, dan horen ze hier.”

Ook Dennis Overweg (De Stem Van Amsterdam) en Canan Uyar (PvdA) hebben nadere vragen voor het dagelijks bestuur.

Geen plan

Stadsdeelbestuurder Brahim Abid (PvdA) vat na een korte inleiding de reactie krachtig samen: “Er is geen plan, er zijn verkenningen.” De voorzitter van het dagelijks bestuur begrijpt de behoefte maar stelt ook dat je niet kunt gaan participeren als je nog niets hebt: “Nu is er gewoon echt nog te weinig.”

Stadsdeelbestuurder Esther Lagendijk (GroenLinks) gaat een stapje verder in haar reactie en biedt aan om samen met de Actiegroep Behoud De Werf in gesprek te gaan met welzijnsorganisatie Cordaan. 

Dat laatste vindt inspreker Josee Kuijpers het enige positieve. Voor het overige is ze na afloop teleurgesteld in de reactie van het stadsdeelbestuur: “Vanuit het dagelijks bestuur geen enkel geluid dat ze het Cordaan moeilijk gaan maken. Niet wat betreft Het Dierendok en die participatie rond De Werf start pas als de stedenbouwkundigen hebben besloten hoe hoog de nieuwbouw gaat worden. Dus volgens Brahim Abid is dat nu nog niet aan de orde.”