Komt er een eind aan zoutzuur-uitstoot van ICL?

Door Hans Straeter

Daarom was er donderdag 3 juli in het provinciehuis in Haarlem een hoorzitting van de Hoor- en adviescommissie waarbij vragen werden gesteld aan de gemachtigden van ICL en een afvaardiging van de omgevingsdienst. Twistpunt was de opgelegde dwangsom. Vanuit ICL werd aangevoerd dat de metingen niet correct zouden zijn uitgevoerd. Daarmee zou de dwangsom onterecht zijn en bovendien te hoog. 

Namens de omwonenden kwamen ook vertegenwoordigers van ‘Adem Vrij aan het IJ’ aan het woord. Van hen blikt woordvoerder Fieke Jägers terug op de hoorzitting: “Ik vond het shockerend. Het is duidelijk dat ICL tot nu toe geen enkele actie ondernomen heeft om de zoutzuur-uitstoot terug te dringen en het was vooral ontstellend om te horen dat hun druppelvanger, dat is zo’n systeem die het zoutzuur zou moeten opvangen, dat ze daarvan in 2015 al wisten dat die niet optimaal functioneerde; namelijk voor maar 41%. Afgelopen jaar heeft de omgevingsdienst met de meting zelfs vastgesteld dat het nu nog maar 1% werkt, wat dus nagenoeg niks is. Al dat zoutzuur gaat de lucht in en blaast onze wijk in. Dat is natuurlijk ontzettend nalatig. Er komen heel veel meldingen uit Amsterdam-Noord over de overlast van ICL binnen. Ze doen er niks aan. We zijn nu weer een half jaar verder en het enige dat ze gedaan hebben, is bezwaar aantekenen tegen de metingen van de omgevingsdienst terwijl ze natuurlijk ook actie hadden kunnen ondernemen om te zorgen dat dat filter beter werkt of andere dingen installeren om dat zoutzuur op te vangen. 

Het lijkt er gewoon op dat ze de boel zoveel mogelijk willen vertragen. Ze weten al heel lang dat wij veel last hebben van dat zoutzuur. Ook de klachten van de bewoners kloppen met de stof zoutzuur. Dat geeft de omgevingsdienst ook aan. Dus zij hadden natuurlijk zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen om binnen hun fabriek de systemen te verbeteren; de filters en de wassers zodat dat zoutzuur minder wordt uitgestoten.”

Beslissing

De opgelegde dwangsom van 125.000 euro is nog niet definitief. Op 22 augustus komt de Hoor- en adviescommissie met een advies aan het provinciebestuur. Vervolgens neemt in de loop van september het College van Gedeputeerde Staten een beslissing over de dwangsom en daarna kunnen beide partijen bezwaar aantekenen en kan de rechter zich erover uitspreken. De omgevingsdienst heeft aangegeven dat ze ondertussen doorgaan met hun onafhankelijke metingen en met handhaven. Na de beslissing en mogelijke juridische procedures kan de dwangsom definitief worden. De woordvoerder van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied laat weten dat bij herhaalde overtredingen iedere keer een nieuwe ‘last onder dwangsom’ van 125.000 euro kan worden opgelegd tot een maximum van 500.000 euro.

Imagoschade

Over wat er nu moet gebeuren, is Fieke Jägers helder: “Wij hopen natuurlijk als bewoners dat ICL inziet dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen fabriek en dat ze die verantwoordelijkheid nemen en aan de slag gaan want ze doen nu letterlijk niks. Ze zijn bezig met wat onderzoekjes die al heel lang lopen over stofjes toevoegen en dat gaat dan alleen maar over de geur en niet over het zoutzuur. Tijdens de informatieavonden geven ze aan dat ze niks doen aan de zoutzuur-uitstoot. Hopelijk blijft er de komende tijd veel druk komen van de omgevingsdienst en handhaven ze streng zodat ICL gaat inzien dat ze snel actie moeten ondernemen en dat dat ook beter is voor het bedrijf want hun imago als ICL loopt grote schade op als je ziet hoe slecht ze nu omgaan met hun buren.”

Tijdspad

Maandagavond 25 augustus organiseert ICL weer een bijeenkomst voor bewoners. Fieke Jägers: “Wij verwachten daar niet veel van. We vragen steeds om concrete acties en een concreet tijdspad om zoutzuur-uitstoot en de waterstoffluoride en andere schadelijke stoffen in te perken en om te zorgen dat die niet meer de lucht ingaan. Daar komt helemaal niets op; vorig jaar niet en de afgelopen onlinebijeenkomst was er geen enkel concreet plan. Er was niks te horen over schonere installaties om te zorgen dat ze hun ontzettend verouderde kunstmestfabriek moderniseren. Een tijd geleden is er een werkbezoek geweest met wat politieke partijen en daarvan hebben we gehoord dat ze lieten weten eigenlijk niks van plan te zijn totdat de nieuwe vergunning er ligt. Dat is onacceptabel. De omgevingsdienst heeft aangegeven dat zij nu ook op vergunning functioneren dat die gewoon gevolgd moet worden en dat er dan ook wordt gehandhaafd. Daarbij kan niet gewacht worden tot de nieuwe vergunning er is want dat kan nog heel lang duren als ICL dat ook gaat vertragen.”

Vergunning

De vergunning voor ICL wordt nu geactualiseerd. Voor de grond waarop het bedrijf staat is een erfpachtovereenkomst tot 2040. Fieke Jägers: “De politiek heeft aangegeven dat het wat hen betreft dan definitief afgelopen is. Dus daar zullen we ze ook aan houden; dat het geen excuses is voor ICL in geval ze maar iets investeren in de fabriek dat ze dan eisen langer te blijven. Dus 2040 moet écht de eindstreep zijn voor ICL op deze locatie.”

In oktober wordt het ontwerp voor de geactualiseerde vergunning verwacht. Dat ontwerp staat open voor discussie. Zowel ICL als omwonenden kunnen er dan een zienswijze op indienen. Vermoedelijk duurt het dus nog wel even voordat er echt een vergunning ligt. 

Fieke Jägers: “Die vergunning is voor ons het allerbelangrijkste wat er aan zit te komen en het is inmiddels duidelijk dat die zo streng mogelijk moet zijn omdat van ICL zelf geen enkele actie komt. Dus het moet niet een soort van middenweg worden die ICL nog wel acceptabel vindt. De provincie als opdrachtgever en de gemeente die ook meekijkt, moeten zorgen dat die vergunning volgens de huidige wet- en regelgeving gewoon zo streng mogelijk wordt.”