Stadsdeelvoorzitter Yassmine el Ksaihi: ‘Vertrouwen krijg je niet, dat bouw je echt op’

In Nieuwsblad Amsterdam Noord stellen ze zich voor en lichten zij toe waar ze mee aan de slag gaan. Deze week Yassmine el Ksaihi met onder andere de portefeuilles veiligheid, Aanpak Noord, economische zaken, vrouwenoffensief, armoede, jongerenwerk en jeugd.

De afgelopen vier jaar was Yassmine el Ksaihi al stadsdeelbestuurder in Noord. De komende vier jaar blijft ze bestuurder in het stadsdeel, maar in een nieuwe rol: als stadsdeelvoorzitter.

“Een nieuwe rol, maar mijn liefde voor Noord is onveranderd.” El Ksaihi is net 41 jaar geworden en woont met haar partner en dochter in Jeugdland, vlakbij Elzenhagen. Zelf groeide ze, van jongs af aan, op in Tuindorp Oostzaan. Ze kent het stadsdeel dus niet alleen als bestuurder, maar vooral ook als Noorderling. “Je woont in een dorp en bent tegelijkertijd onderdeel van een stad. Die saamhorigheid van een dorp: elkaar kennen en steeds ontdekken dat je mensen kent. Dat vind ik mooi om te zien.”

De verbondenheid zit voor haar soms in iets kleins. “Je komt iemand tegen en zegt: ‘Ik woon ook in Noord.’ Daar zit al een bepaalde verbondenheid in. De liefde voor Noord zit in trots en solidariteit. ‘Noord gestoord’ komt daar ook vandaan. En dat geldt niet alleen voor mensen die hier geboren zijn. Ook nieuwe Noordelingen raken verbonden met het stadsdeel.”

Burgemeester van Noord

De nieuwe rol als stadsdeelvoorzitter verandert wel hoe mensen naar haar kijken. Zelf wil ze nadrukkelijk niet boven de andere bestuurders of boven bewoners staan. “Ik ben veel in gesprek met mensen en veel buiten de deur. Maar mensen kijken toch anders naar me nu ik stadsdeelvoorzitter ben.”

Laatst was ze tijdens de kinderboekenweek langs bij een groep 7 klas, om voor te lezen. Daar probeerde ze in simpele termen uit te leggen wat ze doet als voorzitter. Toen riep een leerling: ‘Je bent eigenlijk de burgemeester van Noord!’. Ze kon er wel om lachen vertelt ze. “Mijn dochter van zes noemt mij al jaren ‘de baas van Noord’, ook omdat het lastig uit te leggen is aan een kind wat een ‘bestuurder’ precies is of doet.” Maar het raakte haar ook, hoe trots de leerlingen leken dat ‘de burgemeester van Noord’ op hun school was langsgekomen.

Als voorzitter wil ze er zijn voor álle Noorderlingen. Want Noord is volgens haar juist een stadsdeel waar veel verschillende werelden samenkomen. “Noord groeit, maar we moeten ervoor zorgen dat iedereen mee kan groeien.”

Verschillen in Noord

Noord kent relatief veel mensen met een laag inkomen, laaggeletterdheid en economische afhankelijkheid van vrouwen. Ook de jeugdwerkloosheid baart haar zorgen. “Het is niet leuk om bovenaan die lijstjes te staan”, zegt ze over de positie van Noord binnen de stad. Tegelijkertijd worden er veel nieuwe woningen gebouwd in Noord. Ook is het stadsdeel in trek voor mensen uit de rest van Amsterdam. “Niemand wil tegenover nieuwbouw wonen waaraan alles klopt, terwijl jouw eigen woning schimmel heeft en de openbare ruimte achterloopt.” Aanpak Noord is volgens haar niet voor niets ontstaan. “Het is ontstaan uit onvrede met het toenemende verschil.” Door deze ontwikkelingen worden verschillen tussen bewoners soms juist uitvergroot, met name tussen ‘oude’ en ‘nieuwe’ bewoners. Maar el Ksaihi is het niet eens met deze verdeling, en het beeld dat nieuwe bewoners het probleem zijn: “De yuppen met de bakfietsen, daar ligt het niet aan. Uiteindelijk wil iedereen een goed leven.”

Ondanks de verschillen, is er ook veel samenhorigheid in het stadsdeel, merkt el Ksaihi. “En daar zit de grote kracht van Noord: bewoners die er samen echt iets van maken”. Dat merkte ze onlangs weer tijdens Burendag. In de Van der Pekbuurt was een foodfestival georganiseerd door bewoners en ondernemers. “Er was van alles gekookt en er was een wedstrijd georganiseerd.” Daarna ging ze naar de Bloemenbuurt, waar ook Burendag werd gehouden. “Er was een hoekje met oude bewoners die vertelden over hun buurt. Mensen die er vijftig, zestig of zelfs zeventig jaar wonen. Je ziet die trots op de geschiedenis van hun dorp.”

Jongeren en veiligheid

Als stadsdeelvoorzitter valt nu ook veiligheid onder haar verantwoordelijkheden. Vooral de combinatie van jongeren en veiligheid vindt ze belangrijk. De tijdsgeest onder jongeren is volgens El Ksaihi veranderd. Sociale media spelen daarin een belangrijke rol. Jongeren kunnen elkaar snel mobiliseren, conflicten worden gefilmd en gedeeld. De verharding baart haar zorgen. Juist daarom wilde ze jongeren en veiligheid in haar portefeuille combineren. “Welke perspectieven kunnen we bieden om niet te kiezen voor het slechte pad? We moeten normeren en begrenzen. Tegelijkertijd moeten we perspectief bieden en kansen creëren.”

Daarbij ziet ze ook een belangrijke rol voor ouders. “Ouders hebben gekozen voor kinderen en dat gaat gepaard met verantwoordelijkheid.” Tegelijkertijd begrijpt ze dat sommige ouders in Noord vooral bezig zijn met overleven. “Bijvoorbeeld door een combinatie van armoede, schulden of andere problematiek.” Ook daar ziet ze een oplossing in de samenhorigheid in Noord, zoals dat ook was in haar eigen jeugd: “De buurvrouw paste op mij en mijn moeder paste op het buurmeisje. En mijn moeder kon het prima hebben als de buurvrouw mij corrigeerde.”

Bieden van kansen

Tegelijkertijd ligt een deel van de oplossing ook bij jongeren zelf. “Jongeren zijn niet alleen de generatie waar we ons zorgen over maken; zij zijn ook onderdeel van de oplossing.” Ze wil daarom meer kansen creëren voor jongeren in Noord, bijvoorbeeld door traineeships en stageplekken. Ook het stadsdeel zelf moet daarin het goede voorbeeld geven. “We hebben al mbo’ers als stagiairs en trainees gehad. Dat wil ik verder brengen.” Volgens El Ksaihi moeten jongeren hun leefwereld kunnen vergroten. Niet omdat ze zielig zijn, benadrukt ze, maar omdat ze zelf heeft ervaren hoe beperkt je wereld kan zijn zonder dat je dat zelf op jonge leeftijd doorhebt. Rolmodellen spelen daarin een belangrijke rol: “Representatie doet ertoe”.

“Een goed netwerk is één van de grootste uitdagingen voor onze jeugd”, zegt ze. Zelf zat ze op haar vijftiende op de havo toen ze voor haar maatschappelijke diensttijd stage moest lopen. Ze kwam terecht op een advocatenkantoor en kreeg daar vervolgens een bijbaantje. Daar kreeg ze te horen dat ze altijd harder zou moeten lopen, omdat ze al een achterstand had in haar netwerk. “Jongeren die het goed hebben, lopen misschien al tien stappen voor. Jongeren die het minder goed hebben, hebben daardoor per definitie een achterstand.”

Ze wil jongeren daarom in aanraking brengen met werelden die ze van huis uit misschien niet kennen. Niet alleen met opleidingen en banen, maar ook met mensen en plekken, die hun beeld van wat mogelijk is kunnen vergroten. Ze ziet dat veel jongeren in Noord hard werken en zich willen ontwikkelen. Tegelijkertijd ziet ze dat de aansluiting met instanties soms ontbreekt. “Wij als gemeente spreken een bepaalde taal en weten hoe processen lopen. Iemand van buitenaf ervaart dat anders.”

Niet achter een bureau

Ook binnen het ambtelijke team ziet ze veel liefde voor Noord. Niet iedereen woont in het stadsdeel, maar veel ambtenaren zijn volgens haar wel zeer betrokken met Noord. “Ze zijn veel ter plekke in de wijk, spreken met bewoners. Daardoor weten ze ook waar ze het over hebben, wat er speelt. Dat zorgt ervoor dat wij ons werk goed kunnen doen.” Ze vindt dat belangrijk. “Je moet fysiek ergens zijn. Niet alleen achter een toetsenbord advies geven of achter een bureau tekeningen maken. Dat beeld van de ambtenaar is sowieso echt verouderd.” Dat geldt volgens haar ook voor de manier waarop de gemeente naar problemen kijkt. Als bewoners op bepaalde plekken veel meldingen doen over bijvoorbeeld vervuiling, kan dat een signaal zijn dat daar meer aandacht nodig is. Maar ook signalen van een gebiedsteam worden meegewogen. “Anders krijg je een vertekend beeld. Het systeem moet kunnen afwijken.”

De bibliotheek

Haar eigen jeugd in Noord speelt een belangrijke rol in hoe ze naar het stadsdeel kijkt. De bibliotheek in Molenwijk bijvoorbeeld. “Daar ging ik vaak heen. Dat heeft me gevormd. Daar heb ik heel veel gelezen.”

Dat ze nu opnieuw vier jaar in het stadsdeelbestuur zit, ziet ze dan ook als een voordeel. Ze kent het gebied, kent veel mensen en heeft de afgelopen vier jaar al een goede relatie opgebouwd met bewoners. “Vertrouwen krijg je niet, dat bouw je echt op. Hoe beter mensen je leren kennen, hoe meer vertrouwen er kan ontstaan.” Dat ze zelf ook uit Noord komt, helpt daarbij.

Samen maken we Noord

De komende vier jaar wil ze daarom vooral blijven luisteren, zichtbaar zijn en aanwezig zijn in de wijken. Juist voor een veilig en inclusief Noord. Een Noord dat economisch gezond is en waarin ieders talent benut wordt. Voor de grote verschillen, maar ook voor de kleine verhalen. Voor de nieuwe Noorderlingen en de mensen die hier al vijftig, zestig of zeventig jaar wonen. Voor de jongeren die kansen zoeken en de ouders die soms moeite hebben om alles bij elkaar te houden.

Want uiteindelijk draait het volgens El Ksaihi om de mensen die samen Noord vormen: mensen met verschillende achtergronden, verschillende kansen en verschillende verhalen, maar allemaal onderdeel van hetzelfde stadsdeel. “Samen maken we Noord.”