Bijzondere documentaire brengt legendarisch narrenschip Azart weer tot leven

Samen met Masha Novikova maakte zij een documentaire over het legendarische narrenschip Azart, dat ruim dertig jaar lang als varend kunstwerk de wereld rondvoer. De film is deze zomer onder meer te zien in FC Hyena en in verschillende bioscopen door het hele land.

Ontmoetingsplaats

Het schip, ook bekend als The Ship of Fools, werd in 1989 gekocht door levenskunstenaar August Dirks. Vanaf dat moment veranderde het schip in een drijvend theater, woonplek en ontmoetingsplaats voor muzikanten, acteurs en kunstenaars. Met optredens in havens rond de Middellandse Zee, IJsland, Sint-Petersburg, Kaapverdië en vele andere bestemmingen voorzag de bemanning in het levensonderhoud. Het doel was even eenvoudig als ambitieus: kunst, theater en vrolijkheid verspreiden.

Dirks omschreef zijn missie ooit als een eigentijdse versie van de VOC-route. Niet om te veroveren, maar om cultuur te delen. Die gedachte vormde jarenlang het kompas van het schip.

De thuisbasis lag op het KNSM-eiland, in een tijd dat het gebied nog bestond uit verlaten havenloodsen en werd bewoond door kunstenaars, krakers en andere pioniers. De band met de plek was zo sterk dat de latere ligplaats de naam Azartplein kreeg.

Ligplaats Azartplein

Na tien jaar varen over de Middellandse Zee keerde Azart in 2015 terug naar Amsterdam. De gemeente bood de keuze tussen een ligplaats aan het Azartplein of op het NDSM-terrein. Die keuze was snel gemaakt. Waar het Azartplein inmiddels was veranderd in een strak ingerichte woonwijk, bood het NDSM-terrein nog volop ruimte voor experiment, kunst en spontane initiatieven.

Twee jaar lang vormde het schip daar opnieuw een podium voor voorstellingen, concerten en ontmoetingen. Daarna vertrok Azart richting Suriname. Het uiteindelijke plan was om Australië te bereiken en het schip daar op wielen de woestijn in te laten trekken. Die droom kwam nooit uit. Halverwege werd Dirks ernstig ziek, waardoor het schip koers zette naar zijn laatste, spectaculaire ligplaats. De documentaire volgt deze bijzondere reis tot het einde.

Inspiratie

Volgens de makers blijkt uit de reacties van bezoekers hoe groot de betekenis van Azart is geweest. Voor velen was het schip een plek waar inspiratie ontstond, creativiteit bloeide en dromen werkelijkheid konden worden. De documentaire laat zien hoe een eenvoudig schip uitgroeide tot een symbool van artistieke vrijheid en gemeenschapszin.

August Dirks is ook vandaag de dag nog altijd herkenbaar als nar, met kleurrijke kleding en rinkelende belletjes. De nar is voor hem geen verkleedpartij, maar een manier om de samenleving een spiegel voor te houden en vaste denkbeelden ter discussie te stellen. Zijn levenshouding draait om blijven laveren, letterlijk en figuurlijk: steeds opnieuw een eigen koers vinden, ook wanneer plannen mislukken. Juist uit tegenslag ontstonden volgens hem vaak de meest waardevolle nieuwe ideeën.

Rode draad

Dat aanstekelijke optimisme vormt de rode draad van Azart, Come Make Art. De documentaire schetst niet alleen het verhaal van een bijzonder schip, maar ook van een manier van leven waarin verbeelding, avontuur en kunst centraal staan.

Azart, Come Make Art is deze zomer te zien in FC Hyena en in diverse bioscopen in Nederland. Een overzicht van de vertoningen is te vinden via azart.org. Bij sommige voorstellingen zijn de makers en de hoofdpersoon aanwezig voor een nagesprek.

De film is deze week te zien bij FC Hyena op vrijdag 10 juli, maandag 13 juli en woensdag 15 juli.