Eva Besnyö (1910-2003) influencer van de gevoelige plaat

In Het Sterkenhuis is geen apart kastje gewijd aan deze vermaarde fotografe. Toch hoort ze er bij. Niet voor niets staat ze rechtsonder op het beroemde schilderij Maaltijd der Vrienden van Charley Toorop. Besnyö groeide op in een joods gezin in Boedapest. Voor haar 16e verjaardag kreeg ze een fototoestel. Daarmee leerde zij haar buurjongen, de later zo beroemde Cappa, fotograferen. In Berlijn ontmoette zij de zoon van Charley Toorop, John Fernhout, ook een fotograaf. Toen die terugkeerde naar Bergen volgde ze hem twee jaar later onder druk van de jodenvervolgingen van de nazi’s. In ons land werd zij een van de pioniers van de Nieuwe Fotografie die zich in plaats van op het onderwerp, zoals 19e-eeuwse schilders nog deden, richtten op geometrie, vogelperspectief en diagonalen. Een verkeerskruispunt was interessanter juist als er geen mensen liepen of auto’s reden. Die fotografiestijl leverde Besnyö, samen met het uitgebreide netwerk van schoonmoeder Charley Toorop, veel opdrachten op. Voor Besnyö was het fotograferen pure kunst. Charley Toorop hield heel veel van Eva. Ook nadat de liefde tussen haar en John Fernhout over was en Eva verder ging met Wim Brusse. Tijdens de oorlog moest ze onderduiken.

Eva Besnyö was verweven met de Bergense School. Ze kwam veel in De Vlerken, de atelierwoning van Charley Toorop, kende veel kunstenaars uit Bergen en hun kunstvrienden en fotografeerde hen. Wat de Bergense School voor de schilderkunst heeft betekend, betekende zij voor de vernieuwing van de fotografie in Nederland.