Duizenden lichtjes en volle terrassen: Lichtjesavond Bergen leeft, en hoe!

Door Ed Bausch

Dynamiek en verstilling

‘Montagnes sur Mer’, zo wordt Bergen wel eens genoemd, met een heimweevolle verwijzing naar zuid-Franse zomerse avonden waar drommen toeristen door een dorpscentrum flaneren. Zo was het woensdagavond dus echt, hier. We schreven het al eerder: lichtjesavond anno 2026 heeft twee gezichten: dynamiek en verstilling. Het kan allemaal tegelijkertijd op een paar hectare. Daar was na het uur tussen hond en wolf, de omslag van de dag naar de nacht, bijna geen doorkomen meer aan.

Van de verstilde magie in de Petrus en Pauluskerk en de lichtjes in de tuinen van het Merelhof tot de lichtshow op het Ruïneveld en de luidruchtige volkszanger in een van de restaurants. Het is er allebei en het is goed. Méér Bergen, in alle aspecten, dan afgelopen woensdag kon het dorp niet zijn.

Magische momenten

Natuurlijk blijft er bij sommigen de hunkering naar ooit, met overal in het centrum en tot ver in de wijken inwoners fluisterend in met kaarsjes verlichte tuinen. Maar ‘vroegûh’ is toch al best lang geleden. En de bewoners van het Middenpad en het Merelhof waren woensdagavond toch al vroeg in de weer om de tuin klaar te komen met de potjes met waxinelichtjes, en ze werden terecht beloond met de bewonderende ogen van de drommen.

Zo ook in zangde Petrus en Paulus Kerk. Oh, wat zouden de bisschoppen dat beeld graag op zondagen zien, een overvolle kerk met zachtjes meeneuriënde bezoekers met de verre zangstem op het immense altaarpodium, begeleid door pianomuziek. Hulde aan allen voor de magische momenten.

Loempi en damast

In het hart van het dorp, waar de grote letters al ‘Love’ predikten kon het beginnen, het grote zwieren en verleiden. Velen in uitgekiende avondkledij als van filmsets, anderen nog op de teenslippers, zo van het strand. De een loempiaatjes scorend bij de aloude loempikar, de ander chique aan een damasten tafelkleed met de champagne uit met vele ijsblokjes gekoelde emmers. Het mooie is: het kan allemaal samen, het kan allemaal tegelijkertijd.

En hoe Bergen/Montagne dan leunt op historie werd nog eens duidelijk door de projectie op de muren van de Ruïnekerk. Een grote schare lichtjesavondgangers zat al ruim voor tijd neergevlijd op het veld en rondom was er geen doorkomen meer aan. En ja, daar verschenen de gezichten van de Bergense groten: Charley Toorop, Leo Gestel en vele anderen. Als een tableau vivant prijkten ze in prachtige kleuren op de muren. Verderop speelde nog altijd Bergens Harmonie, op het echte Plein de toehoorders trakterend op ontroerende blaasmuziek, met slagwerk en al. In het café rampetamte de Jordaanse volkszanger op een orkestband: ’Jij hoort bij mij als duizend sterren op de volle maan.’

Wat leeft, dat verandert

In een etalage lag een briefje: ‘Bergen is een feestje, maar je moet wel zelf de lichtjes ophangen. Een stille hint om toch de magie van ooit vast te houden. Echt veel kaarsjes waren er in het centrum niet, wel veel lampionnen en wat flikkerlichten in de bomen. En er waren natuurlijk weer de lichtjesverkopers, voor om je hals of in je haar. Gezien worden, dat is ook lichtjesavond geworden. Tenzij de stroom uitvalt (nou…we zitten daar niet zo heel ver vandaan…) gaat de jaarlijkse avond zo verder de toekomst in.

Lichtjesavond Bergen leeft, en wat leeft: dat verandert. Deze viering van een eeuw lang ‘Verlichtingsavond’ was er een die nog velen lang zou heugen, waar vast ook velen een begin maakten van ‘samen’. In dat opzicht gaat die eerste woensdag in augustus steeds meer lijken op de avond van ‘Quatorze juillet’, als Frankrijk op 14 juli overal massaal de bevrijding viert, met bal en vuurwerk. Waarschijnlijk was tegen middernacht het bier op en al het ijs opgelikt. Leve de ‘verlichting’.