Wim stond aan de wieg van de Kunst10daagse Bergen in 1993: ‘Was meteen een schot in de roos’

Door: Ed Bausch

Ooit was er gedoe over de winkelopenstelling op zondag in herfst, winter en vroege voorjaar. Maar de winkels waren in die periode toch ‘stiekem’ open. De Rijkspolitie, die er toen over ging, kwam niet vaak naar dat verre Bergen…. Maar het werd toch een probleem toen er controle kwam bij de overgang naar meer lokale politie. De winkels moesten in de winter echt dicht op zondag. Er werden zelfs winkels ontruimd, zo fel was de strijd…

Oorsprong Kunst10daagse

Dus moest er voor de ondernemers iets komen ter verzachting, als een seizoenafsluiting voordat de winkels voortaan na oktober op zondag dicht moesten. Er was toen al, in het begin van de jaren ’90, een kunstveiling in hotel Marijke in september. De toenmalige burgemeester Ritsema en Wim Le Mair als voorzitter van de ondernemersvereniging kwamen overeen dat die veiling dan naar eind oktober zou gaan, met daaromheen een groter evenement, met kunst in de etalages van de ondernemers, als kijkdagen voor de veiling. Dat was het goedmakertje voor de ondernemers voor de gedwongen zondagse winkelsluiting.

Direct succesvol

“Die eerste 10daagse was in 1993 meteen een schot in de roos. Bergen werd nota bene genoemd in het filenieuws op de radio, vanaf het Alkmaarse Kooimeerplein stond het vast met auto’s. Er kwamen meteen al tienduizenden bezoekers”, vertelt Wim, die te boek staat als een van de bedenkers van de formule die nog steeds succesvol is: overal kunst, laagdrempelig aangeboden. “Het opvoedkundig element speelde ook altijd een rol. En dat is nog steeds zo.”

Verbreding begon al vroeg

Er werden in die tijd ook partijen bijgehaald die zich meer bezig hielden met muziek en literatuur. “En dat is ook nog steeds zo. We waren toen met Bergen echt de eerste met zo’n groot evenement voor kunstenaars. Nu heb je dit natuurlijk op veel meer plekken. Maar Bergen blijft toch wel heel speciaal en groot. De organisatie staat nu allemaal wel losser van de ondernemers, maar zo is het ook goed.”

Eerst was er alleen een werkgroep. Later moest het natuurlijk toch een stichting worden en Wim werd de voorzitter. Heel veel later werd hij gewoon vrijwilliger in de informatiebalie en daar kon hij de bezoekers natuurlijk als de beste vertellen over de routes en veel meer. “En veel winkels doen ook nog altijd mee. Maar er zijn ook veel andere tentoonstellingsplekken bijgekomen, tot in alle uithoeken van Bergen en ook in Bergen aan Zee.”

‘Meteen een jaarinkomen’

De winkels zijn inmiddels al vele jaren jaarrond op zondag gewoon open. Wim had 41 jaar de bloemenzaak in de Jan Oldenburglaan. Hij woont er nog steeds boven. Met passie en trots kan hij vertellen over de avonturen van toen, met grote Bergense namen als medestanders destijds zoals Henk Jellema van de Duinstreek en Hans Potter van hotel Marijke.

“Sommige Bergense kunstenaars haalden hun neus op voor ons initiatief. Anderen haalden er meteen een jaarinkomen uit…”

Maar aan die historie van de strijd om de winterse zondagen en de vindingrijkheid van onder meer Wim Le Mair dankt Bergen dus het prachtige evenement waarnaar al in september verlangend naar wordt uitgekeken.